ekonometrika kirish fanining maqsadi va vazifalari

PPTX 41 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

41 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 41

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 41

mavzu: ekonometrikaga kirish reja: ekonometrikaga kirish fanining maqsadi va vazifalari real ko‘rsatgichlarni qo‘llab, iqtisodiy bog‘liqlikni hisoblash usullarini o‘rgatuvchi fan ekonometrikadir. so‘zma-so‘z ekonometrika iqtisodiyotda o‘lchashni anglatadi. mohiyatiga ko‘ra ekonometrika o‘z ichiga iqtisodiy ma’lumotlarni tahlil qilishda ishlatiladigan barcha statistik va matematik texnikalarni qamrab oladi. ekonometrikaning predmeti bu iqtisodiy jarayonlar va hodisalarning o‘zaro bog‘liqligini miqdoriy ifodalanishni o‘rganish hisoblanadi iqtisodchilar “ekonometrika” terminidan p. tsempa (1910), y.shumpeter (1923), r.frish (1930) grek tilidan tarjima qilganda oikonomos (ekonomist) – bu uy boshqaruvchisi, metrika (metrihe, metron) – o‘lchov ma’nolarini bildiradi ekonomika metrika ekonometrika “ekonometrika” tushunchasining mazmuni belgilashda turli yondashuvlar muallif “ekonometrika” tushunchasining mazmuni r. frish «...uchta tashkil etuvchi - statistika, iqtisodiy nazariya va matematika fanlarining birlashuvidir» ts. grilixes «...bizni o‘rab turgan iqtisodiy dunyoni o‘rganish uchun bir vaqtning o‘zida bizning teleskopimiz hamda mikroskopimizdir» e. malenvo «...bizning hayoliy iqtisodiy tasavvurlarimizni empirik mazmun bilan to‘ldiradi» s. fisher «...iqtisodiy o‘zgaruvchilar o‘rtasida o‘zaro aloqalarni o‘lchash uchun statistik usullarni ishlab chiqish va qo‘llash bilan …

2 / 41

ish - model parametrlari sifatini va butun modelning o‘zini tekshirish model asosida prognoz qilish - ekonometrik modellashtirish natijalari bo‘yicha aniq iqtisodiy hodisalar uchun prognozlar tuzish va takliflar ishlab chiqish asosiy ekonometrik usullar ekonometrik iqtisodiy o‘sish nazariyasi, ishlab chiqarish funksiyasi nazariyasi, talab va taklif nazariyasi dispersion tahlil, korrelyatsiya tahlili, regressiya tahlili, omilli tahlil, indekslar nazariyasi matematik statistika ekonometrikani o‘rganish jarayoni – bu iqtisodiyot, iqtisodiy jarayonlarning ekonometrik modellarini tuzish jarayonidir. *** asosiy qo‘llanadigan usuli – korrelyatsion-regression tahlil usuli. ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o‘zgaruvchilar model so‘zi lotincha modulus so‘zidan olingan bo‘lib, o‘lchov, me’yor degan ma’noni anglatadi. *** jamiyatdagi va iqtisodiyotdagi ob’ektlarni matematik modellar yordamida kuzatish mumkin. bu tushuncha modellashtirish deyiladi. ekonometrik modellar o‘zgaruvchilarini shartli quyidagi turlarga ajratish mumkin iqtisodiy sub’ektlar faoliyatini statistik modellashtirish zamon va makonda ularning rivojlanish jarayonini o‘rganishda asosiy o‘rin egallaydi. bu modellar ishlab chiqarish tendensiyalari va qonuniyatlarini aniqlash uchun moslashgandir. iqtisodiy-statistik modelashtirishni noaniq bo‘lishligining sabablari quyidagi hollarda sodir …

3 / 41

magan x-omillar asosiy bog‘liq bo‘lgan omil y-bilan zich bog‘langan bo‘lishi kerak bog‘liq bo‘lmagan x-omillar o‘zaro sust (kuchsiz) bog‘langan bo‘lishi kerak modelda kuzatilayotgan y -ning o‘zgarishiga kuchli ta’sir qilayotgan asosiy omillar qatnashishi kerak statistik xulosa qilish uchun t va f testlarni o‘tkazishni, ishonchlilik intervalini, tahminlar ma’nosi va ahamiyatini bilish kerak. asosiy statistik ko‘rsatkichlar 2 guruhga bo‘linadi: dispersiyani o‘lchaydigan o‘rtacha darajasini o‘lchaydigan o‘rtacha darajali ko‘rsatkichlar ob’ektlar tanlanmasini o‘rtacha xarakteristikasini ma’lum bir belgisi bo‘yicha beradi: o‘rtacha qiymat; standart xatosi; standart chetlanish; ekstsess; asimmetriya; interval; minimum; maksimum; mediana; moda; kvantil; ishonchlilik intervali dispersiyani o‘lchaydingan ko‘rsatkichlar: tasodifiy miqdorning dispersiyasi; o‘rtacha kvadratik chetlanish; variatsiya qulochi va shu kabi statistik ko‘rsatkichlar bosh to‘plam deb tanlanma ajratilgan ob’ektlar to‘plamiga aytiladi. masalan, 1000 ta detaldan tekshirish uchun 100 ta detal olingan bo‘lsa, u holda bosh to‘plam hajmiga n=1000, tanlanma hajmi esa n=100. bosh to‘plam ko‘pincha chekli sondagi elementlarni o‘z ichiga oladi. to‘plam birligi - kuzatish talab etiladigan element. variatsiya …

4 / 41

rrelyatsiya xususiy korrelyatsiya korrelyatsiya koeffitsienti bog`lanish turi bo`yicha ikkiga ajratiladi: 1) to`g`ri 2) teskari korrelyatsiya koeffitsienti bog`lanish shakli bo`yicha ikkiga ajratiladi: 1) chiziqli 2) chiziqsiz korrelyatsiya koeffitsienti bog`lanish zichligi bo`yicha uchga ajratiladi: 1) zich (kuchli) bog`langan 2) o`rta darajada bog`langan 3) sust (kuchsiz) bog`langan bog`lanish turlari va korrelyatsiya koeffisientini hisoblash usullari harakat yo`nalishiga qarab funktsional va korrelyatsion bog`liqlik to`g`ridan-to`g`ri va teskari turlarga bo`linadi. to`g`ridan-to`g`ri funktsional va korrelyatsion bog`liqlik, bu omilli belgi qiymatlarining ortishi (kamayishi) bilan natijali belgining ortishi (kamayishi) yuz beradi. teskari bog`liqlik funktsional va korrelyatsion omilli belgi kiymatlarining ortishi (kamayishi) bilan natijali omilning kamayishi (ortishi) yuz beradi. tahliliy ifodaga ko`ra bog`liqlik to`g`ri chiziqli funktsional va korrelyatsion bog`liqlik - omil miqdorining ortishi bilan natijaviy omil miqdorining bir me'yorda ortishi (yoki kamayishi) yuz beradi (to`g`ri chiziq tenglamasi bilan ifodalanadi). egri chiziqli funktsional va korrelyatsion bog`liqlik-omil miqdorining ortishi bilan natijaviy omil miqdorining ortishi (yoki kamayishi) bir me'yorda yuz bermaydi (egri chiziqlar tenglamalari …

5 / 41

korrelyatsiya koeffisientini o'zgarish intervallari va baholanishi korrelyasiya koeffisienti (r) -1 dan +1 oralig'ida bo'ladi. agar r= ±1 bo`lsa, korrelyatsion bog`liqlik chiziqli funktsional bog`liqlik bilan ifodalanadi. agar r=0 bo'lsa omillar o'rtasida bog'lanish mavjud emas deb hisoblanadi. korrelyatsiya koeffitsienti , omillar o'tasidagi bog`liqlikni sifat jihatidan tavsiflaydi: noldan ±0,3 oralig`ida ±0,3 dan ±0,5 oralig`ida ±0,5 dan ±0,7 oralig`ida ±0,7 dan ±1 oralig`ida bog`liqlik shakli chiziqli funktsiya bilan ham (to`g`ri chiziqli tenglama) chiziqsiz funktsiyalar bilan ham (turli tartibli polinomlar, giperbola, darajali funktsiya va b.) , - model parametrlari; – tasodifiy kattalik (qoldiq miqdori) chiziqli juft regressiya tenglamasi umumiy bo`lganida – bog`liqlik to`g`ri; bo`lganida – bog`liqlik teskari. - mustaqil, normal taqsimlangan tasodifiy kattalik, nolli matematik kutishli () va doimiy dispersiyali qoldiq. ning o`zgarishi ning o`zgarishi bilan noaniq ta'riflanishini aks ettiradi, chunki ushbu modelda hisobga olinmagan boshqa omillar ham ishtirok etadi. va modelining parametrlarini baholash eng kichik kvadratlar usuli bilan amalga oshiriladi. regressiya koeffitsientidagi belgi bog`liqlikning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 41 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ekonometrika kirish fanining maqsadi va vazifalari"

mavzu: ekonometrikaga kirish reja: ekonometrikaga kirish fanining maqsadi va vazifalari real ko‘rsatgichlarni qo‘llab, iqtisodiy bog‘liqlikni hisoblash usullarini o‘rgatuvchi fan ekonometrikadir. so‘zma-so‘z ekonometrika iqtisodiyotda o‘lchashni anglatadi. mohiyatiga ko‘ra ekonometrika o‘z ichiga iqtisodiy ma’lumotlarni tahlil qilishda ishlatiladigan barcha statistik va matematik texnikalarni qamrab oladi. ekonometrikaning predmeti bu iqtisodiy jarayonlar va hodisalarning o‘zaro bog‘liqligini miqdoriy ifodalanishni o‘rganish hisoblanadi iqtisodchilar “ekonometrika” terminidan p. tsempa (1910), y.shumpeter (1923), r.frish (1930) grek tilidan tarjima qilganda oikonomos (ekonomist) – bu uy boshqaruvchisi, metrika (metrihe, metron) – o‘lchov ma’nolarini bildiradi ekonomika metrika ekonometrika...

Этот файл содержит 41 стр. в формате PPTX (1,3 МБ). Чтобы скачать "ekonometrika kirish fanining maqsadi va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ekonometrika kirish fanining ma… PPTX 41 стр. Бесплатная загрузка Telegram