distillatsion ajratish va konsentrlash usullari

PPTX 23 pages 4.3 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.3 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

fargʻona davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yoʻnalishi 2- kurs 22- 53 - guruh talabasi tursunova fotimaxonning " distillatsion ajratish va konsentrlash usullari" mavzusidagi kurs ishi uchun tayyorlagan taqdimoti. aaa analiz jarayonida bir moddani aniqlashga ko‘pincha ikkinchi modda xalaqit beradi. shuning uchun xalaqit beradigan tarkibiy qismini aniqlanadigan moddadan ajratishga to‘g‘ri keladi. xalaqit beruvchi tarkibiy qismni aniqlanadigan moddadan ajratishning ikki usuli mavjud; ulardan biri, xalaqit beruvchi tarkibiy qismni tekshiriladigan eritmaning o‘zida niqoblashni, ikkinchisi, uni tekshiriladigan eritmadan chiqarib olishni ko‘zda tutadi. agar tekshiriladigan obyekt tarkibidagi moddalar bir-birini topish va aniqlashga xalaqit bersa, ulami bir-biridan kimyoviy, fizik yoki fizik-kimyoviy usullar yordamida ajratish mumkin. kimyoviy ajratish usullarida ajratish uchun biror yordamchi reagent tekshiriladigan eritmaga qo‘shiladi. bunda cho‘ktirish, komplekslash, oksidlanish-qaytarilish reaksiyalaridan biri yoki bir nechasi natijasida moddaning bir qismi ikkinchi fazaga (cho‘kma, gaz, niqoblanish holati) o‘tadi. ajratish uchun yuqoridagilardan tashqari filtrlash, sentrifugalash, haydash, kristallash va boshqalar ishlatilishi mumkin. fizikaviy va fizik-kimyoviy usullarda tekshiriladigan modda biror …

2 / 23

us asboblar talab qilgani, analiz tannarxining qimmatligi, ulardan foydalanishni ancha cheklaydi. tannarxi arzon va qulay usullarning esa sezuvchanligi yetarli emas, bundan tashqari, aniqlanadigan modda miqdori qancha kam bo‘lsa, aniqlash xatosi shuncha katta bo‘ladi. moddalarning juda kam miqdorini aniqlash uchun zaruriy miqdor sifatida 10 -7-10 -8 mol/l olingan, ayrim hollarda bu miqdor ancha kam bo‘lishi (10-14 mol/l) ham mumkin. bunday oz miqdordagi moddani aniqlash uchun ko‘pincha atom-absorbsion, neytron-aktivatsion, rentgenofluoressent singari fizik usullar ishlatiladi. mikrotarkibiy qismlarni aniqlash, asosan, ikki masalaga qaratilishi mumkin: 1) asosiy tarkibiy qismlar miqdorini kam massa yoki hajmdagi namunalardan aniqlash; 2) kam miqdordagi moddani massasi yoki hajmi ancha katta bo‘lgan namunalardan aniqlash. birinchi masalani hal qilish uchun ultramikroanaliz usullari, jumladan, ultramikrokimyoviy tahlil ishlatilishi mumkin. bunda moddaning massasi mikrotarozilarda o‘lchanadi, cho‘kmalar mikroskop yordamida kuzatiladi. eritmalarning hajmi mikrobyuretka va mikropipetkalar yordamida o‘lchanadi. ikkinchi masalani hal qilish uchun tekshiriladigan modda tarkibidagi aniqlanadigan modda konsentrlanadi, aks holda uni ajratish, topish va aniqlashning iloji …

3 / 23

lash quydagi hollarda lozim bo`ladi : 1. namunada aniqlashga halaqit beruvchi (qiluvchi) komponentlar mavjud bo‘lsa. 2. aniqlanayotgan komponentning konsentrasiyasi metodning topilish chegarasidan quyida bo‘lsa. 3. aniqlanayotgan komponentlar namunada bir tekis tarqalgan bo‘lmasa. 4. asbob- uskunalarni sozlash uchun standart namunalar bo‘lmasa. 5. namunalar kuchli zaharli, radioaktiv yoki qimmatbaho bo‘lsa. ajratish va konsentrlash metodalari. ajratish metodlarni uch guruhga bo‘lish mumkin : 1. fizikaviy; 2. fizik – kimyoviy; 3. kimyoviy. fazalarga ajratishning fizikaviy va fizik-kimyoviy metodlari. ajratish usullari i faza ii faza fazalarni ajratish usullari kiristallantirish qattiq jism (m1) suyuqlik (m2) filtrlash, sentrafugalash bug‘latish qattiq jism (m1) gaz (m2) ajralish jarayon davomida sodir bo‘ladi. distillash suyuqlik (m1 yoki m2) gaz yoki suyuqlik (m1 yoki m2) ajralish jarayon davomida sodir bo‘ladi. ekstraksiya suyuqlik i (m1 yoki m2) suyuqlik ii (m2 yoki m1) qatlamning pastki (og‘irroq suyuqlik) qismini quyib olish qattiq jism (m1 yoki m2) suyuqlik (m2 yoki m1) filtrlash sorbsion metodlar suyuqlik (m1 yoki …

4 / 23

idan foydalanib ajratiladi. masalan, kristallizasiya usuli bilan m1 komponent kristalga tushuriladi (kristallantiriladi). m2 esa eritmada qoladi, m1 filtrlanib ajratiladi. bug‘latish bilan m1 qattiq jism sifatida qoladi m2 esa bug‘lanib chiqib ketadi. distillash tarixi. distillangan suv kamida miloddan avvalgi 200 yildan beri ma’lum. aleksandr afrodisiy uni ishlab chiqarish jarayonini tasvirlab bergan . aslida, hatto aristotel o‘zining "meteorologiya" risolasida dengiz suvini bug‘lanish orqali tozalashni tasvirlab, mohiyatan distillash haqida gapirgan. etil spirtini distillash haqidagi birinchi ma’lumotlar bizning eramizning boshlariga to‘g‘ri keladi va iskandariyadan kelgan yunon alkimyogarlaridan olingan. deyarli bir vaqtning o‘zida spirtli ichimliklarni distillash xitoy xan imperiyasida ma’lum bo‘ldi. xi asrda avitsenna efir moylarini olish usuli sifatida distillash haqida gapirdi. distillatsion ajratish va konsentrlash bu usul uchuvchan moddalarni haydashga asoslangan. ma’lumki, moddalar turli haroratda haydaladi. suyuq moddalar gazga (bug‘ga) aylanib haydalsa, ayrim qattiq moddalar suyuqlanmasdan birdaniga gazga aylanadi. bu hodisa sublimatsiya deyiladi. gaz holatiga o‘tgan modda sovutilib, kondensatlanadi va ajratib olinadi. gaz holatidagi …

5 / 23

qismidagi bug‘ning tarkibi ajratish samarasini belgilaydi. pektifikatsion kolonnada maxsus to‘siqlar bo‘ladi. bu to‘siqlar bug‘ning kolonnaning o‘zida kondensatlanishini ta’minlaydi. natijada kondensat distillyatorga qaytib tushib, yuqoriroq haroratda bug‘lanadigan suyuqlik sovutgichga o‘tib ketmaydi. ko‘pchilik suyuqliklarning aralashmalarini toza holda ajratish ancha qiyin, chunki ular azeotrop aralashmalar hosil qiladi. bir xil tarkibli gaz fazasi bilan muvozanatdagi suyuqliklar aralashmasiga azeotrop aralashma deyiladi. masalan, tarkibida 50 % (mol) suv bo‘lgan etanolni ajratish talab etilsa, 95 % (massa bo‘yicha) etanol haydab ajratilishi mumkin. 100 % li etanolni haydab ajratib bo‘lmaydi, buning uchun dunyodagi barcha nazariyalar ham yetishmaydi. odatda, azeotrop aralashma toza moddalardan pastroq haroratda qaynaydi. toza etil spirt 78,39 °c da, uning azeotropi esa 78,17°c da qaynaydi. bu haroratlar farqi toza spirt olish uchun yetarli emas. agar shu aralashmaga benzol qo‘shilsa, 65 °c da tarkibida massa bo‘yicha 74 % benzol, 18,5 % etanol va 7,5 % suv bo‘lgan azeotrop haydaladi. shundan so‘ng 68,3 °c da tarkibida 67,6 % …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "distillatsion ajratish va konsentrlash usullari"

fargʻona davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yoʻnalishi 2- kurs 22- 53 - guruh talabasi tursunova fotimaxonning " distillatsion ajratish va konsentrlash usullari" mavzusidagi kurs ishi uchun tayyorlagan taqdimoti. aaa analiz jarayonida bir moddani aniqlashga ko‘pincha ikkinchi modda xalaqit beradi. shuning uchun xalaqit beradigan tarkibiy qismini aniqlanadigan moddadan ajratishga to‘g‘ri keladi. xalaqit beruvchi tarkibiy qismni aniqlanadigan moddadan ajratishning ikki usuli mavjud; ulardan biri, xalaqit beruvchi tarkibiy qismni tekshiriladigan eritmaning o‘zida niqoblashni, ikkinchisi, uni tekshiriladigan eritmadan chiqarib olishni ko‘zda tutadi. agar tekshiriladigan obyekt tarkibidagi moddalar bir-birini topish va aniqlashga xalaqit bersa, ulami bir-biridan kimyoviy, fizik y...

This file contains 23 pages in PPTX format (4.3 MB). To download "distillatsion ajratish va konsentrlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: distillatsion ajratish va konse… PPTX 23 pages Free download Telegram