borlik falsafasi

PPT 20 стр. 252,5 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 252,5 КБ

Тип файла PPT

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

borliq - falsafa kategoriyasi ontologiya-borliq falsafasi. reja; ontologiya-borlik falsafasi borliq tushunchasi. borliq haqidagi qarashlar. borlik shakllari borliqning atributlari: harakat, rivojlanish, fazo va vaqt, makon va zamon. olamning namoyon bo'lish shakllari. borliq - falsafasi borliq haqidagi fan – ontologiya deyiladi. ontologiya falsafiy bilimlarning alohida sohasi bo'lib, unda borliq va yo'qlik, mavjudlik va nomavjudlik kabi masalalarning keng doirasi o'rganiladi, shuningdek mavjudlik sifatiga ega bo'lgan barcha narsalarning mohiyati aniqlanadi «ontologiya» atamasi falsafada faqat xvii asrdan beri ishlatiladi, lekin u yunoncha o'zaklarga ega bo'lib (ontos – borliq, logos – so'z, ta'limot), borliq haqidagi ta'limot degan ma'noni anglatadi. ontologiya ontologik bilim serqamrov va universaldir. ontologiya – falsafiy tafakkurning eng abstrakt sohasi. falsafaning borliqni bilishga qaratilgan sohasi. ontologiyada borliq va yo'qlik, mavjudlik va nomavjudlik kabi masalalarning keng doirasi o'rganiladi. borliq kategoriyasi. falsafiy tizimlarning kategoriyalar apparatini tashkil etadigan ko'p sonli falsafiy kategoriyalar orasida «borliq» kategoriyasi doimo markaziy o'rinni egallaydi. u haqli ravishda falsafaning asosiy va umumiy kategoriyasi …

2 / 20

ayonining tahlili). yo'qlik haqida traktat 1. vaqt dalili: hozirgi zamonning mavjudligi o'tmish va kelajakning, ya'ni allaqachon yo'q bo'lgan yoki hali yo'q narsalarning mavjudligini nazarda tutadi. bu yo'qlikning vaqt modusidir. 2. makon dalili: biron-bir narsaning muayyan joyda mavjudligi uning boshqa joyda mavjud emasligini nazarda tutadi. bu borliqning makon modusidir. 3. harakat dalili: harakatlanayotgan jism u mavjud bo'lmagan joyda mavjud va u mavjud bo'lgan joyda mavjud emas. bu yo'qlikning harakat modusidir. 4. yangining yuzaga kelishi bilan bog'liq dalil: yangi - bu uni vujudga keltirgan sabab va shart-sharoitda mavjud bo'lmagan narsadir. lekin u mavjud bo'lmagan paytda qaerda bo'lgan? yo'qlikda. bu yo'qlikning emerjent modusidir. 5. qarama-qarshiliklar bilan bog'liq dalil: dunyolar va aksildunyolar, zarralar va aksilzarralar, musbat va manfiy sonlar, umuman, har qanday qarama-qarshilik yo'qlikda bir-birini tugatadi va undan xuddi koordinatalar tizimi noldan paydo bo'lganidek yuzaga keladi. 6. tafovut dalili: amalda mavjud bo'lgan hamma narsa (boshqacha mavjudlik bo'lishi mumkin ham emas) nafaqat mavjud bo'lgan narsa, …

3 / 20

a'naviy olam – insonlar ongidagi bilim va g'oyalar majmuasi moddiy olam jismiylik xususiyatiga ega bo'lgan narslarga aytiladi. olamning namoyon bo'lish shakllari real olam- mavjudligi aniq bo'lgan aktual olam – xarakatdagi olam konkret olam – mavjudligi aniq bo'lgan olam. potentsial olam – mavjud bo'lish extimoli katta bo'lgan olam virtual olam – inson faqat o'z tasavvuri bilan cheklanadigan sun'iy tarzda yaratiluvchi virtual olam xarakat shakllari xarakat – xar qanday o'zgarish mexanik xarakat – jismlarning bevosita ta'siri fizik xarakat - elementar zarrachalar, maydon va atomlarning harakati kimyoviy xarakat - molekulalarning harakati biologik xarakat – tirik mavjudotlarning o'zgarishi fiziologik xarakat – tirik mavjudotlarning tana a'zolarining o'zgarishi fazo va vaqt ma'lumki, har qanday moddiy jism joyga, ko'lamga, hajmga ega. fazo — vaqtning muayyan lahzasida olamni tashkil etgan nuqtalarning o'zaro joylashish tartibini aks ettiradi. vaqt esa fazoning muayyan nuqtasida ro'y beruvchi hodisalar ketma-ketligi tartibini ifodalaydi. fazo va vaqtning metrik xususiyatlari borliqning miqdoriy munosabatlarini aks ettirib, o'lchanadigan, …

4 / 20

krodunyo – barqaror shakllar va insonga mos kattaliklar dunyosi (unga molekulalarning krisstallashgan komplekslari, organizmlar, organizmlarning hamjamiyatlari ham kiradi); megadunyo – koinot dunyosi (sayyoralar, yulduzlar komplekslari, galaktikalar, megagalaktikalar); hozirgi zamon ontologiyasida borliqning to'rt shakli tabiat, tabiiy jarayonlar va inson yaratgan narsalar borlig'i inson borlig'i ma'naviy borliq ijtimoiy borliq individuallashtirilgan (sub'ektdagi) ma'naviy borliq ob'ektivlashtirilgan (individdan tashqaridagi) ma'naviy borliq ayrim insonning tabiat va tarixdagi borlig'i jamiyat borlig'i ijtimoiy borliq tarkibi areal - kundalik voqelik bosh o'zak - moddiy amaliyot substantsiya - mehnat fon-odamlar o'rtasidagi munosabatlar borliq turlarining o'zaro bog'lanishi notabiiy jonsiz materiya borliqning tabiiy shakli ijtimoiy borliq ijtimoiy borliqni tavsiflovchi xususiyatlar tarixiylik muayyanlik moddiylik va protsessuallik yakka, xususiy va umumiylikning birligi

5 / 20

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "borlik falsafasi"

borliq - falsafa kategoriyasi ontologiya-borliq falsafasi. reja; ontologiya-borlik falsafasi borliq tushunchasi. borliq haqidagi qarashlar. borlik shakllari borliqning atributlari: harakat, rivojlanish, fazo va vaqt, makon va zamon. olamning namoyon bo'lish shakllari. borliq - falsafasi borliq haqidagi fan – ontologiya deyiladi. ontologiya falsafiy bilimlarning alohida sohasi bo'lib, unda borliq va yo'qlik, mavjudlik va nomavjudlik kabi masalalarning keng doirasi o'rganiladi, shuningdek mavjudlik sifatiga ega bo'lgan barcha narsalarning mohiyati aniqlanadi «ontologiya» atamasi falsafada faqat xvii asrdan beri ishlatiladi, lekin u yunoncha o'zaklarga ega bo'lib (ontos – borliq, logos – so'z, ta'limot), borliq haqidagi ta'limot degan ma'noni anglatadi. ontologiya ontologik bilim serqamrov va...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPT (252,5 КБ). Чтобы скачать "borlik falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: borlik falsafasi PPT 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram