milliy hisoblar tizimi va makro iqtisodiy ko'rsatkichlar

PPTX 63 стр. 948,2 КБ Бесплатная загрузка

63 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 948,2 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 63

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 63

prezentatsiya powerpoint “universutet 3.0” toshkent moliya instituti “statistika va ekonometrika” kafedrasi dotsenti b.x. mamatkulov tomonidan “statistika” fanidan “milliy hisoblar tizimi va makroiqtisodiy koʻrsatkichlar” mavzusida tayyorlangan ma’ruza reja: 1. mht tushunchasi, paydo bo’lish tarixi va rivojlanish bosqichlari. 2. mht va xalq xo’jaligi balansi, ular o’rtasidagi o’xshashliklar va tub farqlar. 3. mht – bozor iqtisodiyotining modeli ekanligi va uni qo’llash zaruriyati. 1. mht tushunchasi, paydo bo’lish tarixi va rivojlanish bosqichlari. milliy hisobchilik deganda, mamlakat miqyosida bo’layotgan iqtisodiy va sosial jarayonlarni ifodalovchi ko’rsatkichlar tizimi, bu ko’rsatkichlarni hisoblash metodologiyasi va usullari tushuniladi hozirgi zamon milliy hisobchiligi nazariy va amaliy jihatdan o’ta yuksak darajada rivojlangan hisobot tizimi bo’lib, mamlakatdagi va uning tarmoqlari va sektorlaridagi iqtisodiy va sosial jarayonlarni to’la aks ettirishga qaratilgan. bu tizimda qabul qilingan hisoblash usul va uslublari, tasniflar va tushunchalar boshqa hisobot (buxgalteriya, moliya, bank hisobotlari va boshqalar) va statistika tizimlari (moliya, bank, bojxona, baho va h.k. statistikasi) bilan uyg’unlashtirib tuzilgan hozirgi …

2 / 63

ichini hisoblash(baholash)dir. bunday hisoblarni bajarishga urinishlar 17-asrning oxirlarida evropa mamlakatlari - angliya, gollandiya va fransiyada sodir bo’ldi. bu davrda iqtisodchilarni asosan mamlakatda yaratilgan milliy daromad, boylik ko’rsatkichlarini hisoblash va natijada armiya va davlat xarajatlarini moliya bilan ta’minlash muammolari qiziqtirar edi. shunday qilib, iqtisodchilardan peti (1665 -1676 yy.) va king (1696 y.) angliyada, voban (1707 y.) fransiyada milliy daromad qiymatini hisoblab chiqdilar 18-asrga kelib iqtisodiy ilm sohasida asosiy e’tibor ishlab chiqarish jarayonini o’rganish va hisobga olish muammolariga qaratildi. natijada, milliy daromad ko’rsatkichini hisoblash ma’lum bir ishlab chiqarish chegarasida amalga oshirildi. o’sha davrdagi iqtisodiy nazariyaga asoslanib ayrim faoliyatlar ishlab chiqarish sifatida hisobga olindi, boshqa faoliyatlar esa ishlab chiqarish sifatida hisoblanmadi bundan keyingi davrlarda milliy hisobchilikning rivojiga fransuz iqtisodchisi, fiziokrat f.kene (iqtisodiy jadval), k.marks (oddiy va kengaytirilgan ishlab chiqarish nazariyasi), a.marshall, angliyalik olim k.klark, amerikalik iqtisodchi s.kuznes va dj.m.keynslar katta hissa qo’shdilar 18-asr o’rtalarida fiziokratlar sardori bo’lgan fransuz iqtisodchisi f.kene o’zining «iqtisodiy jadval»ini …

3 / 63

rivojiga munosib xissa qo’shgan k.marks, oddiy va kengaytirilgan takror ishlab chiqarish nazariyasini yaratdi. bu nazariyaga asosan u mamlakat iqtisodiyotida bo’layotgan jarayonlarni bilishga va tushuntirishga imkon yaratadigan modelni tuzishga harakat qildi mashhur iqtisodchi a.marshall (1925 y.) birinchilar qatorida milliy daromadni hisoblash prinsiplarini ishlab chiqdi. u milliy daromad ko’rsatkichini quyidagicha ta’rifladi. mamlakatning kuzatilayotgan davrdagi sof daromadi mamlakatda ishlab chiqarilgan hamma tovarlarning, xizmatlarning va chet el investisiyasidan olingan sof daromadlarning yig’indisidan shu tovar va xizmatlarni ishlab chiqarishda ishlatilgan tovarlar va asosiy kapital amortizasiyasi qiymatini ayrilganiga teng. milliy daromadning bu ta’rifi o’tgan davrlarda juda kam o’zgardi va uning o’zagi mhtda hozirgi zamon talabidan kelib chiqqan holda rivojlantirildi milliy daromad statistikasini va milliy hisobchilik rivojiga angliyalik olim k.klark va amerikalik iqtisodchi s.kuzneslar juda katta hissa qo’shdilar. ular milliy daromadni hisoblash va mht schyotlarini tuzish uslubiga bir qator oydinliklar, aniqliklar kiritdilar. masalan, k.klark uy xo’jaliklarining o’z uylarida turganliklari uchun «shartli ravishda hisoblangan ijara» miqdorini milliy daromad …

4 / 63

omad tarkibiga kiritilishi lozim. qolgan xizmat sohalarini (milisiya, havfsizlik va mudofaa, umumdavlat boshqaruvi) oraliq iste’mol sifatida qarash va bular milliy daromad tarkibiga qo’shilmasligi kerak, degan g’oyani ilgari surgan milliy daromad konsepsiyasi nazariyasini yaratilishida va uning amaliyotda qo’llanishiga amerikalik iqtisodchilar m.jil’bert, e.denison va d.yassilar katta hissa qo’shdilar. ularning rahbarligi ostida aqshning milliy daromad va milliy mahsulot ko’rsatkichlarini hisoblash uchun schyotlar tarkibi ishlab chiqildi va amaliyotga tadbiq etildi. natijada, aqshning 1929-1946 yillar uchun milliy daromad va milliy mahsulot ko’rsatkichlari hisoblab chiqildi va chop etildi milliy hisobchilikni rivojlanishida buyuk rus iqtisodchi olimi v.leont’evning ham hissasi katta bo’ldi. u mamlakat iqtisodiyotida sodir bo’layotgan jarayonlarni uning tarmoqlari o’rtasidagi bog’lanishlar orqali ifodalash usulini ishlab chiqdi. bu usul tarmoqlararo balans deb nom oldi. bu usul orqali tarmoqlararo bog’liqliklarni matematik usullar yordamida ifodalab, ularning matematik tenglamalarini ishlab chiqdi. tarmoqlararo balans usulining yaratilishi mamlakat iqtisodiyotini modelini yaratishga imkon yaratdi. bu model’ orqali mamlakatning kelajakdagi ravnaqini prognoz qilish masalalarini, har …

5 / 63

abbusiga binoan r.stoun rahbarligida iqtisodchilar tomonidan mhtning birinchi umumlashgan metodologiyasi ishlab chiqildi va xalqaro standart sifatida amaliyotda qo’llash uchun tavsiya etildi 2 1968 yilda, o’tgan 16 yil mobaynida iqtisodiy statistika nazariyasi va amaliyotida to’plangan tajribalar umumlashtirilib mhtning ikkinchi namunasi ishlab chiqildi va amaliyotga tadbiq etish uchun tavsiya qilindi 3 1970-80 yillarda mamlakatlar o’rtasida (ayniqsa evropada) iqtisodiy integrasiya yanada kuchaydi. mht amaliyoti va nazariyasida ham bir qancha o’zgarishlar yuz berdi 4 1993 yilning boshlarida mhtning yangi - uchinchi namunasi ishlab chiqildi va amaliyotga tadbiq etish uchun tavsiya qilindi 2. mht va xalq xo’jaligi balansi, ular o’rtasidagi o’xshashliklar va tub farqlar 1917 yilda sosialistik revolyusiya g’alaba qozongandan so’ng yer yuzida sosialistik tizimga asoslangan davlat vujudga keldi. dunyo ikki lagerga kapitalistik va sosialistik lagerga bo’lindi. sosialistik tizim mamlakatlarida iqtisodiyot markazdan planli-ma’muriy boshqarishga va moddiy resurslarni markazdan taqsimot usuligi asoslangan. bu tizimda iqtisodiy ishlab chiqarish negizida moddiy ishlab chiqarish yotadi. mamlakat iqtisodiyotini boshqarish hisobot …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 63 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy hisoblar tizimi va makro iqtisodiy ko'rsatkichlar"

prezentatsiya powerpoint “universutet 3.0” toshkent moliya instituti “statistika va ekonometrika” kafedrasi dotsenti b.x. mamatkulov tomonidan “statistika” fanidan “milliy hisoblar tizimi va makroiqtisodiy koʻrsatkichlar” mavzusida tayyorlangan ma’ruza reja: 1. mht tushunchasi, paydo bo’lish tarixi va rivojlanish bosqichlari. 2. mht va xalq xo’jaligi balansi, ular o’rtasidagi o’xshashliklar va tub farqlar. 3. mht – bozor iqtisodiyotining modeli ekanligi va uni qo’llash zaruriyati. 1. mht tushunchasi, paydo bo’lish tarixi va rivojlanish bosqichlari. milliy hisobchilik deganda, mamlakat miqyosida bo’layotgan iqtisodiy va sosial jarayonlarni ifodalovchi ko’rsatkichlar tizimi, bu ko’rsatkichlarni hisoblash metodologiyasi va usullari tushuniladi hozirgi zamon milliy hisobchiligi nazariy va amal...

Этот файл содержит 63 стр. в формате PPTX (948,2 КБ). Чтобы скачать "milliy hisoblar tizimi va makro iqtisodiy ko'rsatkichlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy hisoblar tizimi va makro… PPTX 63 стр. Бесплатная загрузка Telegram

milliy hisoblar tizimi va makro iqtisodiy ko'rsatkichlar

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "milliy hisoblar tizimi va makro iqtisodiy ko'rsatkichlar"

Похожие файлы