statistika va ekometrika

PPTX 50 pages 3,0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 50
aholi – statistikaning o'rganish ob'ekti o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti “statistika va ekonometrika” kafedrasi dotsenti b.x. mamatkulov tomonidan “statistika” fanidan “aholi statistikasi” mavzusida tayyorlangan ma’ruza reja: 1. aholi statistikasi tushunchasi va vazifalari. 2. aholini ro‘yxatdan o‘tkazishning ahamiyati va o‘ziga xos xususiyatlari 3. doimiy va mavjud aholi ortasidagi bog’liqlik. o‘zbekiston doimiy aholisi soni bo‘yicha dunyoda 43-o‘rinda qayd etilgan 🏢 davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, o‘zbekiston respublikasida 2022 yil 1 yanvar holatiga doimiy aholi soni 35 271,3 ming kishini tashkil etib, o‘tgan yilga nisbatan 712,4 ming kishiga yoki 2,1 % ga ko‘paydi. ✅ mos ravishda ayollar soni 346,6 ming kishiga yoki 2,0 % ga, erkaklar soni esa 365,7 ming kishiga yoki 2,1 % ga ko‘paygan. ✅ birlashgan millatlar tashkilotining aholishunoslik jamg‘armasi ma’lumotlariga ko‘ra 2021 yil 1 – yanvar holatiga yer yuzidagi jami aholi soni 7 875 mln. (https://www.unfpa.org/data/world-population-dashboard) kishini tashkil etgan. 👨‍👩‍👧‍👦 o‘zbekiston respublikasi aholi soni …
2 / 50
etdi. 1. aholi statistikasi tushunchasi va vazifalari. har qanday fanning predmeti o‘rganiladigan obyektning tabiiy va ijtimoiy xususiyatlariga bog‘liq bo‘lib, uning faoliyati shu xususiyatlarni o‘rganishga qaratiladi. demak, «aholi statistikasi» fanining obyekti ma’lum hududda yoki yer yuzida yashayotgan kishilardir.«demografiya»ning o‘rganish obyekti aholining umumiy rivojlanishi qonuniyatlari hisoblanadi. demografiya hayotni har tomonlama: tarixiy, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, huquqiy, tibbiy va statistik tomonidan o‘rganadi. bunda shuni esda tutish kerakki, obyekt haqida bilimlar to‘plami ortgan sari, uning yangi qirralari ochila boradi va ular ham o‘rganishning alohida predmetiga aylanadi har qanday ijtimoiy voqeaning miqdor tomonini «statistika» o‘rganadi. «aholi statistikasi» «demografiya»ning bir qismi bo‘lib, aholi soni va tarkibini o‘rganadi. aholi statistikasi o‘z obyektini ma’lum bir zamon va makonda tabiiy, migratsion, ijtimoiy va boshqa hodisalarni e’tiborga olgan holda o‘rganadi.demografiya har yili turli sabablarga ko‘ra vafot etgan aholi o‘rnini yangidan dunyoga kelgan avlod hisobiga to‘ldirib borilishi qonuniyatlarini ijtimoiy-tarixiy sharoitlarga bog‘liq holda o‘rganadigan fan2.“demografiya” atamasi yunoncha so‘zdan olingan bo‘lib, demos –xalq va …
3 / 50
ilmiy iste’molga kiritilgan. ungacha “odamlar”, “yashovchilar” kabi tushunchalardan foydalanilgan.aholi mohiyatiga ko‘ra bir-biridan farq qiluvchi uchta jihatga ega. birinchisi, aholining biologik birlik ekanligidir. ushbu jihatga ko‘ra, nsonga biologik mavjudot sifatida ko‘payish, biologik jamlanma sifatida takror barpo bo‘lish xos. ikkinchi jihatga muvofiq, aholi ijtimoiy-biologik kategoriyadir. bu jihat bo‘yicha aholi ijtimoiy va biologik munosabatlarning o‘ziga xos davomchisi hisoblanadi. va nihoyat, uchinchi jihat shu bilan izohlanadiki, aholi ijtimoiy hodisa bo‘lib, ijtimoiy aloqalar orqali birlashgan insonlar jamlanmasi sifatida yuzaga chiqadi. ma’lumki, insonlar jamlanmasiga kirgan har bir individ, avvalambor biologik hodisa hisoblanadi, chunki odam tirik tabiat mavjudotlarining bir turidir. ovqat hazm qilish, muskullar faoliyati, qon aylanishi va nihoyat, ko‘payishi ham biologik jarayon hisoblanadi. insonlarning boshqa hayvonot olami vakillari bilan o‘xshashlik jihatlari aynan ushbu tabiiy alomatlarda yuzaga chiqadi. lekin, inson nafaqat biologik, balki ijtimoiy jarayonlarning ham davomchisidir. aholi ko‘plab xususiyat va vazifalarga ega. ulardan eng asosiylari –ishlab chiqarish, iste’mol va ko‘payish vazifalari bo‘lib, ular turli tarixiy davrlarda …
4 / 50
geografiyasi, etnografiya, aholishunoslik iqtisodiyoti, sotsiologiya, mehnat iqtisodiyoti, ijtimoiy psixologiya va h.k. kabi fanlar uchun aholining umumiy yoki uning qandaydir bir qismining tadqiqot obyekti bo‘lib yuzaga chiqadi aholi barcha unsurlari va vazifalari doimiy harakatda bo‘lgan dinamik tizimdir. aholi harakatining uchta turi farqlanadi: ijtimoiy, tabiiy va migratsion. ijtimoiy harakat tor va keng ma’nolarda talqin qilinishi mumkin. keng ma’nodagi ijtimoiy harakatga barcha ijtimoiy munosabatlar, shu jumladan, demografik munosabatlar ham kiritiladi; tor ma’nodagi ijtimoiy harakat deganda, odatda faqatgina o‘ziga xos doiradagi munosabatlar tushuniladi. bunga misol qilib aholining ijtimoiy sohadagi harakatlarining barcha turlarini kiritish mumkin, faqatgina tabiiy va migratsion harakatlar bundan mustasno. aholi harakatini uchta qismga ajratib ko‘rsatish ularning har biri bo‘yicha aniq tasavvurga ega bo‘lish imkonini beradi.qadimdan ma’lumki, dunyodagi barcha jarayonlar bir-biri bilan o‘zaro bog‘liq bo‘lgan. mos ravishda aholi harakatlarining barcha turlari ham uzluksiz ravishda, organik birlikda insonlar jamlanmasining u yoki bu xususiyatini o‘zgartirgani holda amalga oshadi. har qanday inson uchta xususiyatga ega:unga ma’lum …
5 / 50
ida, ya’ni ko‘payish jarayoni va “tashqi” –aholi migratsiyasi oqibatida yuzaga keladi. ikkalasi ham miqdor, ham sifat o‘zgarishlariga olib kelsada, ijtimoiy harakat aholi xususiyatlarining faqat sifat o‘zgarishlariga olib keladi, xolos. migratsion jarayon ko‘p hollarda nafaqat ijtimoiy rivojlanish bilan, balki tabiiy harakat bilan ham bog‘liq. u bilan ijtimoiy harakat ham o‘zaro ta’sirlashuvga kirishadi. haqiqatda ham inson yoshi o‘sishi bilan tajribasi, malakasi ortib boradi va boshqa o‘zgarishlar vujudga keladi. aholining takror barpo bo‘lishi natijasida uning miqdori faqat tug‘ilish va o‘lim natijasida, uning demografik tarkibi esa aholi qatlamlarining bir yoshdan ikkinchi yoshga o‘tishi bilan o‘zgaradi. demak, aholining takror barpo bo‘lishi nafaqat tug‘ilish va o‘lim oqibatlari asosida avlodlar almashinuviga, ya’ni ayrim odamlarning “kirish”i va boshqalarining “chiqish”iga, balki “demografik makon”da ularning harakatlanishiga olib keladi.tabiiy harakatdan farqli o‘laroq migratsiya –bu aholining makondagi harakatidir, uning hudud bo‘ylab taqsimlanishidir. ushbu ma’noda migratsiya ko‘chib o‘tishlar sodir bo‘layotgan ma’lum bir hudud doirasida aholi miqdorining o‘zgarishiga olib kelmaydi, faqatgina ushbu hududning (mamlakat) …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "statistika va ekometrika"

aholi – statistikaning o'rganish ob'ekti o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti “statistika va ekonometrika” kafedrasi dotsenti b.x. mamatkulov tomonidan “statistika” fanidan “aholi statistikasi” mavzusida tayyorlangan ma’ruza reja: 1. aholi statistikasi tushunchasi va vazifalari. 2. aholini ro‘yxatdan o‘tkazishning ahamiyati va o‘ziga xos xususiyatlari 3. doimiy va mavjud aholi ortasidagi bog’liqlik. o‘zbekiston doimiy aholisi soni bo‘yicha dunyoda 43-o‘rinda qayd etilgan 🏢 davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, o‘zbekiston respublikasida 2022 yil 1 yanvar holatiga doimiy aholi soni 35 271,3 ming kishini tashkil etib, o‘tgan yilga nisbatan 712,4 ming kishiga yoki 2,1 % ga ko‘paydi. ✅ mos ravishda ayollar soni 346,6 ming kishiga ...

This file contains 50 pages in PPTX format (3,0 MB). To download "statistika va ekometrika", click the Telegram button on the left.

Tags: statistika va ekometrika PPTX 50 pages Free download Telegram