falsafa ning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli

PPTX 16 pages 100.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
falsafaning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli reja: 1. falsafaning predmeti, asosiy masalalari, tuzilmasi, funksiyalari. 2. dunyoqarash mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. 3. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mifologik, diniy, falsafiy va ilmiy dunyoqarash. 4. yoshlar dunyoqarashida axboriy tahdidlarga qarshi immunitetni shakllantirishda falsafaning ahamiyati. falsafa – bu nafaqat u yoki bu odam dunyoqarashining shakli, balki ijtimoiy ong shakli, odamlar borlig‘i va bilishining umumiy tamoyillari, ularning dunyoga munosabati aks etuvchi, tabiat, jamiyat va tafakkurning eng umumiy qonunlari kashf etiluvchi va ta’riflanuvchi ma’naviy faoliyatdir. ya’ni bu dunyoga va insonning undagi o‘rniga nisbatan qarashlarning umumiy tizimidir. insonda bilishga qiziqish uyg‘otadigan, mifologiya, din yoki fan javoblaridan qoniqmagan insonning o‘ziga ma’lum bilimlar va tajribaga, muayyan e’tiqod, ishonch va intuitsiyaga tayangan holda oqilona asoslangan javoblar berishga harakat qiladigan, savollar tug‘diradigan har qanday obyektiv va subyektiv borliq falsafaning predmeti hisoblanadi. falsafaning mavzu sohasi «dunyo-inson» tizimi hisoblanadi: a) «dunyo» tizimi, b) «inson» tizimi va d) ular o‘rtasidagi o‘zaro munosabat tizimi. bu …
2 / 16
batlarning umumiyligi ularning zarur tarzdaligini bildiradi. insonlar qayerda va qanday davrda yashamasinlar, albatta, mana shu munosabatlar orqali atrof- muhit bilan bog‘liqdirlar: ular - shu dunyoning mahsuli, ular shu dunyoni o‘rganadilar, uni baholaydilar va o‘zgartiradilar. falsafa bir necha funksiyalar (vazifalar) ni bajaradi. ular orasida eng asosiylari: 1. dunyoqarashlik funksiyasi. falsafiy bilimlarning asosiy xususiyati bo‘lib, insonni borliq, materiya, tabiat, jamiyat, inson, inson ongi va tafakkuri, insonni dunyoning bilish haqidagi eng umumiy qarashlari bilimi bilan qurollantiradi. 2. metodologik funksiyasi. falsafa boshqa fanlardan farqli o‘laroq tabiat, jamiyat va inson tafakkurining eng umumiy qonunlari haqidagi fandir. falsafa metodologiya sifatida tibbiyot ilmi taraqqiyotining konkret tarixiy sharoitlari bilan qonuniyatli aloqasini tushunishga, ilmiy kashfiyotlar va ularning tadbiq etilishini ijtimoiy qiymatini va umumiy istiqbolini chuqurroq anglashga yordam beradi 3. gnoseologik funksiyasi. falsafa dunyoni bilish asosida uni o‘zgarishida insonni faol faoliyat ko‘rsatishga undaydi. falsafa amaliy va nazariy masalalarni hal qilishda katta rol o‘ynaydi. bularning barchasida falsafaning gnoseologik funksiyasida namoyon bo‘ladi. …
3 / 16
tlari va hodisalari inson nazariy tadqiqotlari sohasidan o‘rin olishi, shuningdek,ilgari ma’lum darajada anglab yetilgan narsalar va hodisalarni yanada chuqurroq o‘rganishga bo‘lgan ehtiyoj ilmiy bilim o‘z rivojlanishining dastlabki bosqichlaridayoq tabaqalanishiga turtki beradi. 8. tarbiyaviy funksiyasi. bu funksiyasi kishining aqliy jihatdan kamol topishida, nazariy tafakkurning qaror topishida, jamiyatning yetuk kishisi bo‘lib yetishishida yuksak g‘oyaviy mustahkam e’tiqod ruhida tarbiyalashda, ilmiy dunyoqarashni qaror toptirishda muhim rol o‘ynaydi. umuman falsafani o‘rganish va chuqur egallash har bir bo‘lg‘usi mutaxassisning tafakkur doirasini va faol hayotiy pozitsiyasini tarbiyalaydi. hozirgi zamon falsafasi doirasida ko‘pincha quyidagi mustaqil sohalarni ajratishadi: 1. ontologiya – (yunoncha ontos-mohiyat, logos-tadqiqot, borliq uning mohiyati, shakllari, asosiy tamoyillari va eng umumiy kategoriyalari haqidagi ta’limot. 2. gnoseologiya – (epistemologiya) (gnozis-bilish, logos – ta’limot) bilish haqidagi, inson tafakkuri faoliyati qonunlarini o‘rganadi. 3. praksiologiya - (praksis-faoliyat, logos-ta’limot) inson amaliy faoliyati haqidagi ta’limot. 4. aksiologiya – (aksios-qadriyat, logos-ta’limot) qadriyatlar inson faoliyati, uning yo‘nalishi, umumiy ahamiyati. 5. falsafiy antropologiya - inson to‘g‘risidagi …
4 / 16
ti to‘g‘risidagi masalada u moddiy yoki g‘oyaviy yagona substansiya – monizm, teng huquqli mustaqil (moddiy va ruhiy) – dualizm, ko‘pchilik substansiyalardan iborat plyuralizm deb e’tirof etiladiganlarga bo‘linadi. falsafa tarixida dualizmning eng mashhur vakili fransuz faylasufi r.dekart (1596-1650), plyuralizmniki nemis faylasufi g. leybnits (1646-1716) bo‘lgan. monizm falsafa tarixida ikki: materialistik va idealistik shaklda mavjud. materializm ruhiy ibtidoga qadar ham va unga bog‘liq bo‘lmagan holda mavjud bo‘lgan tabiat, moddiy substansiya birlamchiligidan kelib chiqadi. materializmning o‘zi turli xususiy tarixiy shakl va oqimlarga bo‘linadi: qadimgi, hamma narsa tabiiy «unsurlar» dan biri, ya’ni suv (fales), havo (anaksimen), olov (geraklit) yoxud ularning qatori suv, havo, olov va tuproq (chorvaklarning qadimgi hind maktabi, empedokl), suv, havo, olov, tuproq va metalga (qadimgi xitoy falsafasida) asoslangan deb tushunuvchi oddiy materializm; yangi davr metafizik materializmi (gobbs, lokk); antropologik materializm (l. feyerbax); dialektik materializm (k. marks, f. engels); ilmiy materializm (g. feygl, j. smart); emerjentistik materializm (j. margolis, m.bunge) va hokazolar. …
5 / 16
tizm, yunon faylasufi aflotun (er.av.427-347 yillar), xitoy faylasufi chju si (1130-1200), nemis faylasuflari shelling (1775-1854), xegel (1770-1831), neotomizm kabilarning falsafiy tizimlari obyektiv idealizmga mansubdir. dunyoqarash - bu insonni o‘rab turgan dunyo va uning unda tutgan o‘rniga nisbatan qarashlar majmuidir. dunyoqarashning asosiy masalasi - «men» (subyekt dunyosi) va «men - emas» (subyektga nisbatan tashqarida bo‘lgan dunyo) o‘rtasidagi munosabatdir. dunyoqarash dunyo to‘g‘risidagi umumiy g‘oyalar, qarashlar, insonning dunyoda tutgan o‘rni, hayotiy yo‘nalishi, ishonch-e’tiqodi, ideali, bilim tamoyillari, o‘zi va boshqalarning hayotdagi o‘rnini belgilab olishi, inson mohiyatini, o‘zligini anglashi haqidagi qarashlar tizimidir. dunyoqarashning tuzilishi dunyoni sezish, dunyoni idrok etish va dunyoni tushunish kabi eng muhim elementlardan iborat. dunyoni sezish – bu o‘zini qurshagan dunyoni sezgilar yordamida hissiy idrok etishdir. bunda tuyg‘ular, kayfiyat dunyoni go‘yoki ranglarga bo‘yaydi, uning obrazini subyektiv, sof individual sezgilar orqali aks ettiradi. masalan, bemor odamga haddan tashqari yorug‘ bo‘lib tuyulishi mumkin bo‘lgan nur, sog‘lom odam uchun normal bo‘ladi; daltonik ranglar gammasini ko‘rish …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa ning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli"

falsafaning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli reja: 1. falsafaning predmeti, asosiy masalalari, tuzilmasi, funksiyalari. 2. dunyoqarash mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. 3. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mifologik, diniy, falsafiy va ilmiy dunyoqarash. 4. yoshlar dunyoqarashida axboriy tahdidlarga qarshi immunitetni shakllantirishda falsafaning ahamiyati. falsafa – bu nafaqat u yoki bu odam dunyoqarashining shakli, balki ijtimoiy ong shakli, odamlar borlig‘i va bilishining umumiy tamoyillari, ularning dunyoga munosabati aks etuvchi, tabiat, jamiyat va tafakkurning eng umumiy qonunlari kashf etiluvchi va ta’riflanuvchi ma’naviy faoliyatdir. ya’ni bu dunyoga va insonning undagi o‘rniga nisbatan qarashlarning umumiy tizimidir. insonda bilishga qiziqish uyg‘otadigan, mifol...

This file contains 16 pages in PPTX format (100.8 KB). To download "falsafa ning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa ning mohiyati va jamiya… PPTX 16 pages Free download Telegram