tafakkurshakllari

PPTX 38 pages 2.0 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

презентация powerpoint 7-mavzu. tafakkur shakllari: tushuncha, hukm va xulosa. (2 soat) ma’ruza o‘zbekiston respublikasi oliy tа’lim, fаn vа innаvаtsiyalаr vаzirligi ma’ruzachi: fal. f. d., prof. dilrabo tursunovna amridinova murojaat uchun: +91 550 35 33 e-mail: dilrabo1971@mail.ru reja 1. tushuncha - predmetlarning umumiy, muhim belgilarini aks ettiruvchi mantiqiy shakl. 2. hukm tafakkur shakli sifatida. hukmning tarkibi va xususiyatlari. 3. xulosa chiqarishning umumiy mantiqiy tavsifi. xulosa chiqarishning tuzilishi. xulosa chiqarish turlari. 1 2 asosiy adabiyotlar: 1. madaeva sh.o va bosh…falsafa. –тoshkent: o‘zmu. mumtoz so‘z , 2019. -b. 338 2. nazarov q va boshq... falsafa asoslari [matn]: o‘quv qo‘llanma / - toshkent: o‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2018. - 380 b. -b. 221 qo‘shimcha adabiyotlar: 1.пўлатова д., файзихўжаева д. мантиқ (ўқув-қўлланма) т.: «premier print . 2013. -b. 35-45 tayanch iboralar: hukm, oddiy hukm, murakkab hukm, hukm va gap, subyekt, predikat, tasdiq hukmlar, inkor hukmlar, yakka hukmlar, juz’iy hukmlar, umumiy hukmlar. taraqqiyotga – faqat mashaqqatli …

2 / 38

arq qilishiga alohida etibor berish zarur. sezgi, idrok va tasavvur predmetning yaqqol obrazlaridir. abstrakt va konkret konkret tushunchalarda predmet o‘zining belgilari bilan birgalikda fikr qilinadi. abstrakt tushunchalarda esa predmetning belgilari undan fikran ajratib olinib, alohida aks ettiriladi. masalan, «inson», «tabiat» tushunchalari – konkret tushunchalar, «qahramonlik» (insonga xos xususiyatni aks ettiradi), «sistemalilik» (borliqdagi predmetlarga xos xususiyatni ifoda qiladi) tushunchalari abstrakt tushunchalardir. yakka tushunchaning hajmida bitta predmet fikr qilinadi. masalan, «mars planetasi yakka tushunchadir. umumiy tushuncha predmetlar guruhini aks ettiradi. «planeta» tushunchasi umumiy tushuncha hisoblanadi. nisbatsiz va nisbatdosh tushunchalar nisbatsiz tushunchalar nisbatan mustaqil, alohida mavjud bo‘lgan predmetlarni aks ettiradi. «davlat», «badiiy asar» ana shunday tushunchalardir.nisbatdosh tushunchalar esa zaruriy ravishda bir-birining mavjud bo‘lishini taqozo qiladigan predmetlarni aks ettiradi. tushuncha turlari yakka va umumiy tushunchalar murakkab mulohaza tarkibidan ikki yoki undan ortiq mulohazani ajratish mumkin bo‘lgan mulohaza murakkab mulohaza deyiladi. mulohaza tarkibida mantiqiy ega va mantiqiy kesimni ajratib ko‘rsatish mumkin. mantiqiy ega- fikr qilinayotgan …

3 / 38

ir” 2. umumiy inkor mulohazalar: “hech bir s – p emas” 3. juz’iy tasdiq mulohazalar: “ ba”zi s – p dir” 4.juz’iy inkor mulohazalar: “ ba’zi s – p emas” mulohaza klassik formal mantiqda mulohaza tafakkur shakllaridan biri sifatida tushunchadan keyin o‘rganiladi. 1.2. mulohaza doimo tasdiq yoki inkor shakldagi fikrdan iborat bo‘ladi. “yo‘lbars yirtqich hayvon”. 1.1. mulohazaning asosiy vazifasi predmet bilan uning xususiyati, predmetlar o‘rtasidagi munosabatlarni ko‘rsatishdir. 1.3. bilimlarimiz turlicha bo‘lgani uchun ularni ifodalaydigan mulohazalar ham har xil bo‘ladi. i oddiy mulohazalar: «oddiy mulohaza-tamoyili» oddiy mulohazalar ikki tamoyilga: miqdori va sifatiga ko‘ra- miqdoriga ko‘ra- yakka, umumiy va juz’iy. ikkinchi tamoyil- ya’ni tasdiq yoki inkor. mulohazalarning sifatini mantiqiy bog‘lama belgilaydi. ayniyat atributiv “hamma daraxtlar o‘simliklardir” va “hech bir o‘simlik hayvon emas”. “butun bo‘lakdan katta”. “ikki – uchdan kichik son” ikkita, uchta va hokazo pradmetlar o‘rtasida muayyan munosabatlarning bo‘lishi yoki bo‘lmasligini ifodalaydi. mavjudlik “kutubxonada mantiq darsligi bor”. ayniyat - “alisher navoiy “mahbub …

4 / 38

”. “ba’zi jamiyat o‘z axloqiy normalariga ega.” bo‘ysunish munosabati sig‘ishadigan mulohazalardan mazmuni bir xil, hajmi turli xil bo‘lgan mulohazalar o‘rtasida bo‘ladi. “hamma o‘simliklar shofobaxshdir”. “ba’zi o‘simliklar shifobaxshdir”. mulohazalar o‘rtasidagi munosabatlar: birlashtiruvchi mulohazalar- ikki yoki undan ortiq, “ammo”, “lekin”, “biroq” kabi mantiqiy bog‘lovchilar «va» bog‘lovchisi yordamida tashkil topgan murakkab hukmlar (kon'yuktiv) deb yuritiladi. murakkab mulohazalar formal mantiq fanida quyidagi simvollar bilan ifodalanadi: p(q masalan, alisher navoiy va z.m. bobur o‘zbek mumtoz adabiyoti vakillaridir. ayiruvchi mulohaza deb “yo”, “yoki”, “yoxud” mantiqiy bog‘lovchilar vositasida bog‘langan oddiy mulohazalarga aytiladi. bu bog‘lovchilar ikki oddiy mulohaza, bir qancha predikatlar yoki bir qancha subyektlarni bir – biridan ayirib turadi. masalan: “ nodira ingliz tilini yoki, nemis tilini yoki ispan tilini o‘rganadi”. shartli mulohaza ikki oddiy mulohazaning “ agar… unda” mantiqiy bog’lovchi orqali birikishidan tashkil topadi. shartli mulohazaning mohiyatini aniqlash uchun “zaruriy va etarli shart” tushunchalarini farqlash zarur; masalan: “agar yomg‘ir yog‘sa, unda uylarning tomi ho‘l bo‘ladi”. 01 …

5 / 38

ddiy mulohazalar inkor qilinadi. birlashtiruvchi mulohazani inkor qilish. “halol va vijdinli odamlar axloqli bo‘ladilar”; “halol bo‘lmagan yoki vijdonli bo‘lmagan odamlar axloqsiz bo‘ladilar”. ‘ mulohazalarning inkor qilinishi: 2. oddiy ayiruvchi mulohaza tarkibidagi sodda mulohazalardan hech bo‘lmaganda biri chin bo‘lsa (hammasi chin bo‘lsa ham), u chin bo‘ladi; 3.qat’iy ayiruvchi mulohaza tarkibidagi sodda mulohazalardan faqat bittasi chin bo‘lsa u chin bo‘ladi. 4. shartli mulohazaning asosi chin, natijasi xato bo‘lgan holatdan boshqa hammasida u chin bo‘ladi. 5. ekvivalent mulohazaning asosi va natijasi chin yoki xato bo‘lsa, shunda u chin bo‘ladi. murakkab mulohazalarning chin bo‘lish shartlari: 1. birlashtiruvchi mulohaza tarkibidagi sodda mulohazalarning hammasi chin bo‘lsa, faqat shundagina u chin bo‘ladi; 2.2. juz’iy tasdiq mulohazalar bir vaqtning o‘zida ham juz’iy, ham tasdiq bo‘lgan fikrni ifodalaydi. 2.1-umumiy tasdiq mulohazalar. ular bir vaqtning o‘zida ham umumiy, ham tasdiq bo‘lgan fikrni ifodalaydi. 2.3. umumiy inkor mulohazalar bir vaqtning o‘zida ham umumiy, ham inkor bo‘lgan fikrni ifodalaydi. 2.4. juz’iy inkor …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkurshakllari"

презентация powerpoint 7-mavzu. tafakkur shakllari: tushuncha, hukm va xulosa. (2 soat) ma’ruza o‘zbekiston respublikasi oliy tа’lim, fаn vа innаvаtsiyalаr vаzirligi ma’ruzachi: fal. f. d., prof. dilrabo tursunovna amridinova murojaat uchun: +91 550 35 33 e-mail: dilrabo1971@mail.ru reja 1. tushuncha - predmetlarning umumiy, muhim belgilarini aks ettiruvchi mantiqiy shakl. 2. hukm tafakkur shakli sifatida. hukmning tarkibi va xususiyatlari. 3. xulosa chiqarishning umumiy mantiqiy tavsifi. xulosa chiqarishning tuzilishi. xulosa chiqarish turlari. 1 2 asosiy adabiyotlar: 1. madaeva sh.o va bosh…falsafa. –тoshkent: o‘zmu. mumtoz so‘z , 2019. -b. 338 2. nazarov q va boshq... falsafa asoslari [matn]: o‘quv qo‘llanma / - toshkent: o‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2018. - 380 b. -b. 221 ...

This file contains 38 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "tafakkurshakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkurshakllari PPTX 38 pages Free download Telegram