statistik ko'rsatkichlar

PPTX 40 pages 314.3 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 314.3 KB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

презентация powerpoint statistik ko’rsatkichlar reja: 1. statistik ko’rsatkichlarning mohiyati, tansiflari va turlari 2. mutloq miqdorlar 3. nisbiy miqdorlar to’g’risida tushuncha, ularning ifodalanishi va turlari 4. mutlaq va nisbiy miqdorlarni birgalikda qo’llashning zaruriyati statistik ko’rsatkichni olimlar har xil tushunishadi. n.soatov statistik ko’rsatkichni o’rganilayotgan hodisa va jarayonni me’yoridir1 deb hisoblaydi, merestini fikricha statistik ko’rsatkich-hodisa tasvirini adekvat ifodalovchi miqdorlardir. oxirgi tarifga juda ko’pchilik qo’shiladi. statistik ko’rsatkichlarni shakllantirishda, hisoblashda, o’rganilayotgan hodisalarni adekvat ifodalash uchun quyidagi qoidalarga rioya qilingani ma’qul: 1) iqtisodiy nazariya va statistika metodologiyasiga suyangan holda hisoblangan ko’rsatkichlar iloji boricha o’rganilayotgan hodisalarning mohiyatini ifodalab, ularga miqdoriy baho bersin, umummilliy tushunchalar bilan bog’liqligi; 2) ko’rsatkichlar hisoblanayotgan asos ma’lumotlarning har tomonlama to’liqligi; 3) boshlang’ich asos ma’lumotlar va hisoblash texnologiyasi bo’yicha ularni taqqoslash mumkinligini va ishonchliligini ta’minlash; 4) hodisa va predmetlarni o’rganish, tushunish uchun uni yoymoq, tuzuvchi bo’laklarga bo’lmoq, uni ayrim belgilarini ajratmoq, ya’ni tahlil qilish.ma’lumki, o’rganilayotgan predmetni xayolan bo’laklarga bo’lish tahlil deyiladi; 5) tahlil(analiz) bilan …

2 / 40

i aks ettirib, o’zaro bog’langan miqdor va sifat tomonlarga egadir. masalan, korxona xarajatlarini olaylik. uning miqdor tomoni ma’lum bir summa hisoblanadi. sifat tomoni, korxona xarajatlariga qanday xarajatlar qo’shiladi va qanday xarajatlar qo’shilmaydi. buni bilish uchun xarajatlarning iqtisodiy tabiatini va maxsus hujjatlar (yo’riqnomalar)ni o’rganish talab etiladi. statistik ko’rsatkichlar tegishliligi bo’yicha bilish, boshqarish, ayrimlari rag’batlantirish funktsiyalarini bajaradi. statistik ko’rsatkichlarning bilish funktsiyasini mohiyati shundan iboratki, ular o’rganilayotgan hodisa va jarayonlarni holati va rivojlanishini, yo’nalishi va intensivligini tavsiflaydi. boshqarish funktsiyasida ular (ko’rsatkichlar) boshqarishning muhim elementlariga aylanadilar. bozor iqtisodiyoti sharoitida bu funktsiyaning roli yanada ortadi. masalan, shartnomalarning bajarilishi, jismoniy va yuridik shaxslarga ko’rsatiladigan xizmatlar sifatining oshishini tavsiflovchi ko’rsatkichlar korxonaning imidjiga katta ta’sir ko’rsatadi. har bir menejer bu ko’rsatkichlarni yaxshilashga harakat qiladi. tuzilgan va hisoblangan statistik ko’rsatkichlar ob’ektiv haqiqatni ifodasi bo’lib qolmasdan, ular bir-biriga bog’liq hamdir. statistik ko’rsatkichlar o’zaro: semantik; stoxastik; funktsional bog’liqdir. statistik ko’rsatkichlarni semantik o’zaro bog’liqligi deganda ularni o’zaro ma’naviy bog’liqligi tushuniladi. stoxastik- bu …

3 / 40

ari (masalan, yalpi ichki mahsulot) uni makroiqtisodiy ko’rsatkich deymiz. “marjon” fermer xo’jaliga etishtirilgan mahsulot hajmi bu mikroiqtisodiy ko’rsatkich hisoblanadi. fermer xo’jaligida ishlayotganlarni ish staji o’rgansak. bir kishini ish staji individual , ayollar va erkaklar bo’yicha ish staji guruhli, barcha xodimlarning o’rtacha ish staji umumiy ko’rsatkich hisoblanadi. aniqlash usuliga qarab statistik ko’rsatkichlar yig’indi va hosilaviy ko’rsatkichlarga bo’linadi. yig’indi ko’rsatkichlar hodisa birliklarini jamlash orqali hisoblanadi, hosilaviy ko’rsatkichlar esa mutloq, nisbiy va o’rtacha ko’rsatkichlarga bo’linadi. 2. mutloq miqdorlar mutlaq miqdorlar umumlashtiruvchi ko’rsatkichlarning bir turidir. statistik kuzatish ma’lumotlarini jamlash natijasida o’rganilayotgan hodisa va jarayonlarning hajmini, sonini, darajasini va uchrashish tezligini xarakterlovchi miqdorlarga ega bo’lamiz. bunday miqdorlar mutlaq miqdorlar deyiladi. masalan, o’zbekistonning territoriyasi 447,2 ming kvadrat km., aholisi 30 mln. kishi, respublikamizda 210 mingdan ortiq korxona mustaqil ravishda tadbirkorlik faoliyati bilan shug’ullanib kelmoqda, har yili mamlakatimizning yoshlaridan 50000 tasi student bo’ladi. bularning hammasi mutlaq miqdorlardir. mutlaq miqdorlar ikki usulda aniqlanadi yoki hosil qilinadi: kuzatish ma’lumotlarini …

4 / 40

g’i summasi, kelib tushgan tovarlar summasi va oy oxiridagi summa aniq bo’lishi kerak. ma’lumki, oy boshidagi qoldiq (ob) bilan kelib tushgan tovarlar (tk) yig’indisi, sotilgan (ts) tovarlar bilan oy oxirida qolgan qoldiq (oq) yig’indisiga tengdir: mutlaq miqdorlar ifodalanishiga qarab individual va umumiy miqdorlarga bo’linadi. birinchi tur miqdorlar boshlang’ich hujjatlarda qayd qilinadi. to’plam birligi va yakka (individual) miqdorlar soni bir-biriga tengdir. masalan, respublikadagi har bir menejer, futbolist, har bir fermerning oladigan daromad summasi yakka (individual) miqdorlarga misol bo’la oladi. ikkinchi tur, ya’ni umumiy miqdorlar to’plam birliklarining yig’indisini ta’riflaydi. oldingi misolimizdagi barcha menejerlar, futbolistlar soni va h.k. umumiy mutlaq miqdorlar o’rganilayotgan jarayon va hodisalarning umumiy sonini, hajmini, qiymatini o’zida aks ettiradi. mutlaq miqdorlar natural, shartli natural va qiymat (pul) o’lchov birliklarida ifodalanadi. natural o’lchov birliklari deganda hodisalarning tabiiy va iste’mol xususiyatlariga mos keladi. masalan, sotilgan go’sht – kilogrammda , suyuq mahsulotlar – litrda, poyafzal – juftda, masofa – metr yoki kilometrda o’lchanadi. …

5 / 40

ing misolimizda, birinchi zavodda bankaning og’irligi 350 sm3, ikkinchi zavodda – 500 sm3 ekanligi aniqlandi. bularni shartli bankalarga aylantirsak: birinchi zavod uchun uning soni (350:353,4)•100=99 mingta kelib chiqadi. ikkinchi zavodda (500:353,4)•100=141 mingta demak, oldingi xulosa noto’g’ri bo’lib chiqmoqda. chunki, shartli natural o’lchov birligida hisob-kitobni amalga oshirsak, ikkinchi zavod birinchi zavodga nisbatan 1,4 barobar ko’p mahsulot ishlab chiqargan. shunday qilib, shartli natural o’lchov birligi turlicha iste’mol qiymatiga ega bo’lgan bir xil hodisalarni umumlashtirish qudratiga ega natural va shartli natural o’lchov birliklari qanday qulay va foydali bo’lmasin, ular mohiyati jihatdan bir xil bo’lmagan hodisalarni bir o’lchovga keltira olmaydi. ishlab chiqarilgan gazmol, ko’mir va yog’ning miqdorlarini qo’shib bo’lmaydi. bu tovarlar turli o’lchov birliklarida o’lchanadi va turli iste’mol qiymatiga ega. bu muammo qiymat (pul) o’lchov birliklarini qo’llash bilan echiladi. qiymat o’lchov birligi deyilganda har xil turdagi va turlicha iste’mol qiymatiga ega bo’lgan hodisalarni bir xil birlikka keltiruvchi o’lchov birliklari tushuniladi. 3. nisbiy miqdorlar to’g’risida …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik ko'rsatkichlar"

презентация powerpoint statistik ko’rsatkichlar reja: 1. statistik ko’rsatkichlarning mohiyati, tansiflari va turlari 2. mutloq miqdorlar 3. nisbiy miqdorlar to’g’risida tushuncha, ularning ifodalanishi va turlari 4. mutlaq va nisbiy miqdorlarni birgalikda qo’llashning zaruriyati statistik ko’rsatkichni olimlar har xil tushunishadi. n.soatov statistik ko’rsatkichni o’rganilayotgan hodisa va jarayonni me’yoridir1 deb hisoblaydi, merestini fikricha statistik ko’rsatkich-hodisa tasvirini adekvat ifodalovchi miqdorlardir. oxirgi tarifga juda ko’pchilik qo’shiladi. statistik ko’rsatkichlarni shakllantirishda, hisoblashda, o’rganilayotgan hodisalarni adekvat ifodalash uchun quyidagi qoidalarga rioya qilingani ma’qul: 1) iqtisodiy nazariya va statistika metodologiyasiga suyangan holda hisoblangan...

This file contains 40 pages in PPTX format (314.3 KB). To download "statistik ko'rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik ko'rsatkichlar PPTX 40 pages Free download Telegram