gigiyena va tibbiy ekologiya

PPTX 31 pages 6.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

fan: ekologiya va gigiyena 5-amaliy mashg’ulot fan:gigiyena.tibbiy ekologiya 5-amaliy mashg’ulot o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi mavzu: ishchilar organizmiga shovqin, tebranishning ta’siri. ishlab chiqarish muhitidagi keng tarqalgan zararli fizikaviy omillar qatoriga ishlab chiqarishga doir shovqinni kiritish mumkin. shovqin deb vaqt birligi ichida atrof-muhitga turli tezlik va jadallikda tarqaladigan tovushlar majmuasiga aytiladi. ishlab chiqarish shovqinning asosiy manbai - ishlab chiqarishdagi jihozlarning aylanishi, urilishi, ishqalanishidan hamda kuchli havo oqimlari, havo harakati va boshqalar hisoblanadi. shovqinning ishchilar organizmiga nomuvofiq ta‘sir etish mumkinligi va ta‘sir etish darajasi shovqinning ta‘sir darajasiga, ta‘sir etish muddatiga va chastotali tarkibiga bog’liqdir. odamning qulog’i 16 dan 20 000 gs gacha bo’lgan tovush chastotalarini qabul qila oladi. shovqinlar o’z tarkibida turli chastotalardagi tovushlarni tutishi mumkin, shuning uchun chastotali tarkibi bo’yicha shovqinlar past chastotali (350gs gacha), o’rta chastotali (350-800 gs ) va yuqori chastotali (800 gs dan yuqori) shovqinlarga bo’linadi. shovqin darajasi 1 sm2 yuzaga to’g’ri …

2 / 31

og’riq sezgisini keltirib chiqaradi, shuning uchun 140 db dan ortiq bo’lgan qiymat og’riq chaqiruvchi bo’sag’a deb nomlanadi. 140 db dan ortiq bo’lgan shovqin (tovush) to’lqinlari quloqning nog’ora pardasini yirtib yuborishi mumkin turli korxonalar uchun shovqinning chastotali tarkibini hisobga olganda ruxsat etiladigan darajasi sanq va m № 0325-16 ―ish joylarida shovqin darajasining yo’l qo’yiladigan sanitar me‘yorlari gs da belgilangan. spektri bo’yicha shovqin 3 sinfga bo’linadi: -quyi takrorlanuvchi (16-350 gs) -o’rta takrorlanuvchi (350-800 gs) -yuqori takrorlanuvchi (800 gs va undan yuqori) yuqori takrorlanuvchi spektrlar ayniqsa eshitish analizatorlariga salbiy ta‘sir ko’rsatadi. . odam mutloq tinchlik sharoitida o’zini yomon his qiladi, ammo shovqinning salbiy ta‘siri uning jadalligi etarlicha yuqori ko’rsatkichlarda bo’lgandagina kuzatiladi. yuqori chastotali shovqinlar yuqori xavfli hisoblanib, kam jadallikda ham organizmda negativ o’zgarishlarni keltirib chiqaradi. past yoki o’rta chastotali shovqinlar esa katta jadallikda kuchliroq ta‘sir samaralarini namoyon qiladi. shovqinning spetsifik ta‘siri kortiev organidagi sochsimon tolalarda degenerativ o’zgarishlarni keltirib chiqarishi bilan bog’liq. natijada ishchilar …

3 / 31

, muvozanatni buzilishi, ovqat hazm qilish organlari tomonidan oshqozon shirasini kam miqdorda ajralishi, hamda oshqozon va ichak peristaltikalarini susayishi kuzatiladi. ichki sekretsiya bezlari tomonidan buyrak osti bezining giperfunksiyasi, qalqonsimon bezni va moddalar almashinuvi karbonsuv, oqsil buzilishi kuzatiladi. shovqin kuchini aniqlash uchun shovqin o’lchovchi asboblardan foydalaniladi (asboblar: sh-3m, sh-63, irna, ishk-1, ash-2m). shovqin balandligini ob‘ektiv o’lchash uchun maxsus asboblar-shovqin o’lchagichlar (shumomerlar) qo’llaniladi. hozirgi kunda inspektor shovqin o’lchagich keng qo’llanilmoqda. bu asbob shovqinni, tovush tebranishlarini elektr tebranishlariga aylantiradigan mikrofondan iborat. bu tebranishlar kuchaytiriladi, sozlanadi va o’rtacha quvvati detsebil hisobida darajalangan mikroampermetr yordamida o’lchanadi. organizmdagi spetsifik ta‘sir va hamma o’zgarishlarning kompleksini "shovqin kasalligi" deb nomlanadi. ish joyida haqiqiy shovqin balandligini ruxsat etsa bo’ladigan balandlik bilan taqqoslash uchun grafik usulda shovqin spektrogrammasi tuziladi. shovqinning ishchilar organizmiga nomuvofiq ta‘sirining oldini olish uchun sog’lomlashtiruvchi tadbirlar kompleksini o’tkazish kerak: shovqinni gigiyenik reglamentlash va ish joylarida shovqin darajasini nazorat qilish; manbadagi shovqin darajasini pasaytirish (texnik takomillashtirish, ta‘mirlash, jihozlarni …

4 / 31

amning qulog’i qabul qilmaydigan 20 000 gs yuqori bo’lgan chastotadagi egiluvchi muhitlarning mexanik tebranishidir. ultratovushlar sanoatda juda ko’p sohalarda va tibbiyotda (davolashda, tashhislikda) qo’llanadi. ultratovush biologik to’qimalarga ta‘sir etganda mexanik, termik va fiziko - kimyoviy samaralarni namoyon qiladi. ultratovush bilan uzoq muddat davomida bevosita aloqada bo’lganda ishchilarda asteno - vegetativ reaksiyalar kuzatiladi (toliqish, achchiqlanish, bosh og’rishi, uyquning buzilishi, eshitishning buzilishi), ayrim hollarda polinevrit belgilari kuzatilib, hattoki barmoq va bilaklarning parezini keltirib chiqaradi ultratovushning nomuvofiiq ta‘sirining oldini olish tadbirlariga quyidagilarni kiritish mumkin: -ultratovushni gigiyenik reglamentlash va ish joylarida uning darajasini nazorat qilish; -ultratovushlarni avtomatik holda boshqarish va o’chirish; -masofa orqali boshqarish, generatorlarni izolatsiya qilish; -foydalanilmaydigan nurlanishlarni yo’qotish; shahsiy himoya vositalaridan foydalanish (rezinali qo’lqoplar, antifonlar); -oqilona ish tartibi (har 1,5 soatda tanaffuslarni tashkil qilish); -fizioterapevtik muolajalar (massaj, iliq vannalar); -ovqatlarni vitaminlashtirish (b guruhidagi vitaminlar); -ishchilarni doimiy davriy tibbiy ko’riklardan o’tkazish. zamonaviy korxonalarda yana bir muhim omil uchrab turadi, ya‘ni qattiq jismlarning mexanik …

5 / 31

. infratovushning eng diqqatga sazovor ta‘siri odamning emotsional holatiga ta‘siridir (qo’rqish sezgisini chaqirishi). e’tiboringiz uchun rahmat!!! image1.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gigiyena va tibbiy ekologiya"

fan: ekologiya va gigiyena 5-amaliy mashg’ulot fan:gigiyena.tibbiy ekologiya 5-amaliy mashg’ulot o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi mavzu: ishchilar organizmiga shovqin, tebranishning ta’siri. ishlab chiqarish muhitidagi keng tarqalgan zararli fizikaviy omillar qatoriga ishlab chiqarishga doir shovqinni kiritish mumkin. shovqin deb vaqt birligi ichida atrof-muhitga turli tezlik va jadallikda tarqaladigan tovushlar majmuasiga aytiladi. ishlab chiqarish shovqinning asosiy manbai - ishlab chiqarishdagi jihozlarning aylanishi, urilishi, ishqalanishidan hamda kuchli havo oqimlari, havo harakati va boshqalar hisoblanadi. shovqinning ishchilar organizmiga nomuvofiq ta‘sir etish mumkinligi va ta‘sir etish darajasi shovqinning ta‘...

This file contains 31 pages in PPTX format (6.1 MB). To download "gigiyena va tibbiy ekologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: gigiyena va tibbiy ekologiya PPTX 31 pages Free download Telegram