daryoʼzanini tartibga solish usullari

PPTX 30 pages 898.8 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 898.8 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

prezentatsiya powerpoint 5- mavzu: daryo o'zanini tartibga solish usullari. reja: daryo o'zanini tartibga solish to'g'risida umumiy ma'lumotlar. daryolarning yuqori oqimlari va ularning irmoqlarini tartibga solish 1.daryo oʼzanini tartibga solish toʼgʼrisida umumiy maʼlumotlar. 2.daryoning yuqori qismi va irmoqlarini tartibga solish. 3.daryo oʼzanini va uni aloxida qismlarini tartibga solish. 4.rostlash inshootlari. 5.rostlovchi inshootlar qurilmasining xususiyatlari va ular uchun ishlatiladigan ashyolar. 6.qirgʼoqni mustaxkamlovchi qoplamalar qurilmasi daryo o'zanini tartibga solish to'g'risida umumiy ma'lumotlar. o'zan jarayonlari haqida umumiy tushunchalar. o'zan jarayonlari - bu suv oqimining tabiiy yoki sun'iy daryo o'zani bilan o'zaro ta'siri hodisalari. bu o'zaro ta'sirda, bir tomondan, o'zan suv oqimini boshqaradi, unda tezliklarning tarqalishining ma'lum bir xarakterini hosil qiladi (oqimning tezlik maydoni), boshqa tomondan, oqim, uning tezlik maydoniga ko'ra, o'zani o'zgartiradi. o'zan toraygan joylarida, tezligi etarlicha yuqori bo'lgan joylarda, eroziya, tortish va cho'kindilarni ko'tariliishi va tashilishi jarayonlari mavjud bo'lib, ular tezlik past joylarda cho'kadilar. shuning uchun, daryo o'zani agi chuqurliklar oqim uzunligi bo'ylab …

2 / 30

ti loyli o'zanlarga qaraganda katta. daryo o'zanining shakllanishi. daryo o'zanining shakllanishi oqim kuchlarining o'zaro ta'siri va to'shak funtining eroziyaga chidamliligi bilan sodir bo'ladi. daryo o'zanining yuvilishi eroziya deb ataladi, tubining yuvilishi chuqur eroziya deyiladi; qirg'oqlar yuvilishi - yondosh eroziya. tabiiy o'zanlarda o'zaro oqimlar muqarrar ravishda daryo vodiysining geologik tuzilishining o'ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan xolda ko'ndalang oqimlar rivojlanadi, katta daryolar uchun esa yerning aylanishi bilan bog'liq bo'lgan coriolis kuchining ta'siri natijasida ham rivojlanadi. natijada, daryo burilishlar shakliga ega bo'ladi, uning burilishlarida suyuqlik oqimi ko'ndalang aylanishi va yon eroziyasi kuchayadi. shu sababli, cho'kindilar oqishi daryo oqimi bo'ylab ham oqimga ko'ndalang sodir bo'ladi, bu daryo tubining relyefining murakkab shakllarini yaratadi, bu esa daryo vodiysi cho'kindi qatlamlari orasida zaifliklar, ulanishlar va o'zanning doimiy harakatlanishiga olib keladi - o'zan o'ralanishi. eroziya jarayonlari, ayniqsa, toshqinlar paytida kuchli bo'ladi, shu jumladan to'fonli; o'zanlarda ular oqim tezligi o'zgargan joyda paydo bo'ladi: o'zan egri bo'lganda, o'zan tarmoqlarga bo'linadi, …

3 / 30

iriladi va pastga yonaltiriladi. cho'kma eg'ilishi va eroziya o'rasida vaqtinchalik hajmli muvozanat kuzatiladi. o'zan jarayonlarining dinamikasi - bu oqimning kinematik tuzilishini, cho'kindi tashish mexanizmlarini, o'zan shakli o'zgarishini va rejadagi oqim o'rnini o'rganish bilan shug'ullanadigan fan sohasi. o'zan jarayonlarining dinamikasi qonunlari yopishqoq suyuqlik harakati nazariyasiga, turbulent oqim nazariyasiga, eroziya hodisalari nazariyasiga va boshqalarga asoslangan. biroq, o'zan jarayonlarining statsionar bo'lmaganligi sababli, nazariy tadqiqotlar katta qiyinchiliklarga olib keladi, shuning uchun o'xshashlik nazariyasiga asoslangan dala kuzatuvlari va laboratoriya modellashtirish o'zan jarayonlari dinamikasida katta ahamiyatga ega. 29.1- rasm. daryodagi eroziya jarayonlarining sxemalari. daryoni bo'ylama qirqimi. yuqori oqim o'rta oqim quyi oqim chuqurli eroziya vaqtincha tenlik akkumulyatsiya (o'zan ko'tarilishi) o'zan pasayishi yonlama eroziya chiqarish konusi daryo rejasi o'zan pasayishi o'zan shakllari eski o'zanlar eroziya muxiti o'zan jarayonlari dinamikasining eng muhim amaliy muammolari: o'zanlar va tindirgichlarda cho'kindilar qatlamlanishi, suv omborlarining loylanishi, suv inshootlarining quyi b'efidagi tubining eroziyasi, o'zanni inshootlar (ko'priklar, to'sgichlar, suv oluvchilar) bilan cheklanganida yuvilishi, navigatsiya …

4 / 30

nganlik darajasiga bog'liq. haddan tashqari to'yinganlikda cho'kmalar tushadi va o'zan loylanadi, aks holda o'zan yuvilishi jarayoni kuzatiladi. qoida tariqasida, daryo oqimlarida cho'kmaning asosiy qismi ko'tarilgan holatda tashiladi, bu tekis o'zanlar uchun 80-95% ni, tog 'daryolari uchun-umumiy cho'kindi miqdorining 70-85% ni tashkil qiladi. suv oqimining ko'tarilgan cho'kindi bilan to'yinganlik darajasi suvning birligi uchun cho'kindi massasining (yoki hajmli) miqdori bilan aniqlanadigan oqimning loyqaligi deb ataladi. cho'kindilarning asosiy xarakteristikalaridan biri - bu zarrachalarning gidravlik kattaligi - turg'un suvda donalarning bir xil tushish tezligi. umumiy holatda, oqimdagi donalarning gidravlik kattaligi ularning o'ziga xos og'irligiga, shakliga, hajmiga, suyuqlikning yopishqoqligiga, uning harorati va loyqaligiga bog'liq. zarrachalarni gidravlik yirikligini aniqlash uchun ulkan eksperimental materialni umumlashtirish asosida empirik bog'liqliklar, jadvallar, grafikalar mavjud. daryo tashidigan ko'tarilgan cho'kmalarning taxminiy miqdori, ya'ni. oqimning tashish imkoniyatlarini, masalan, s.x. abalyants formulasi bo'yicha baholash mumkin: = 18,4 v³ / (r) (29.1) bu erda - oqimning loyqaligi, kg/m³; v - o'rtacha oqim tezligi, m/s; r …

5 / 30

ustidagi tezliklarning oshishi ro'y beradi, bu tozalangan oqimning yuvilish qobiliyatini oshishiga sabab bo'ladi. quyiqa tub cho'kindilarning harakatlanish shartlari ularning daryo tubida barqarorlik shartlari bilan belgilanadi. bir xil harakatlanuvchi oqimning o'z o'zaniga ta'sirini eng oddiy usulda - bosimning taqsimlanishining gidrostatik qonuni bilan bog'liq bo'lgan tub tekislikdagi siljish zo'riqishlarining kattaligiga qarab aniqlash mumkin. pastki yuzaning 1 m² maydoniga ta'sir qiladigan kesish kuchi s ni aniqlash mumkin: s = ghi (29.2) bu erda - suv zichligi, g - tortishish tezligi, h - oqim chuqurligi, i - suv yuzasining qiyaligi. agar daryo tubi zarracha zarracha kattaligiga (diametriga) ega bo'lgan bir hil bo'lmagan yopishqoq bo'lmagan tuproqdan iborat deb faraz qilsak, u holda qalinligi yuqori tuproq qatlamining 1 m² tomonidan qo'llaniladigan kesish qarshiligi r bilan ifodalanadi: r = g(-)(f i) (29.3) bu erda - tuproq zarrachasining zichligi, f- birlashmagan tuproqning ichki ishqalanish koeffitsienti, i- tub qiyaligi. barqarorlik sharti tengsizlik r>s bajarilganda bajariladi: shundan kelib chiqadiki, daryo …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "daryoʼzanini tartibga solish usullari"

prezentatsiya powerpoint 5- mavzu: daryo o'zanini tartibga solish usullari. reja: daryo o'zanini tartibga solish to'g'risida umumiy ma'lumotlar. daryolarning yuqori oqimlari va ularning irmoqlarini tartibga solish 1.daryo oʼzanini tartibga solish toʼgʼrisida umumiy maʼlumotlar. 2.daryoning yuqori qismi va irmoqlarini tartibga solish. 3.daryo oʼzanini va uni aloxida qismlarini tartibga solish. 4.rostlash inshootlari. 5.rostlovchi inshootlar qurilmasining xususiyatlari va ular uchun ishlatiladigan ashyolar. 6.qirgʼoqni mustaxkamlovchi qoplamalar qurilmasi daryo o'zanini tartibga solish to'g'risida umumiy ma'lumotlar. o'zan jarayonlari haqida umumiy tushunchalar. o'zan jarayonlari - bu suv oqimining tabiiy yoki sun'iy daryo o'zani bilan o'zaro ta'siri hodisalari. bu o'zaro ta'sirda, bir tomon...

This file contains 30 pages in PPTX format (898.8 KB). To download "daryoʼzanini tartibga solish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: daryoʼzanini tartibga solish us… PPTX 30 pages Free download Telegram