sharq falsafasi

PPT 30 pages 3.6 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

2-mavzu: qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi termiz davlat universiteti tarix fakulteti falsafa kafedrasi * 2 – mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli. reja: 1. qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. 2. o‘rta asrlar davri sharq falsafasi. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti. 3. tasavvuf falsafasida olam va odam haqidagi qarashlar. temuriylar sulolasi davri falsafasi. 4. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar. * qadimi sharq va g'arb falsafasi vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari: falsafiy tafakkur sharqda ham, g'arbda ham ijtimoiy ongning dastlabki shakli si- fatida mifologiya negizida vujudga kelgan. sharq va g'arb fayla- suflari narsa va ho- disalarni o'rganish, tushuntirishning o'ziga xos metodlarini yarat- ganlar (dialektika, metafizika, maevtika va hokazo). qadimgi sharq falsa- fasi ham …

2 / 30

sida esa, bu platon, suqrot, eley maktabi). sharq va g'arb falsa- fasi rivojlanishining umumiy qonuniyati uning metodologik ahamiyat kasb etuvchi haqiqiy ilmiy bilimga erishish yo'lida ilmiy izla- nishlar olib borishidir. * qadimgi sharq falsafasi xususiyati belgisi sharq falsafasining o'ziga xos xususiyatlaridan biri dunyoviy, mantiqqa asoslangan bilimlarning diniy mifologik qarashlar bilan aralashgan holda namoyon bo'lishidadir. qadimgi sharq falsafasining o'ziga xos belgilaridan yana biri unda yakka shaxslarning individual fikrlariga nisbatan umumjamoa manfaatlarini aks ettiruvchi umumjamoa ruhining uctyvorlik qilishidir. iste'dodli shaxslar ana shu ruhning ajoyib ifodalovchilari bo'lib, tarix sahnasiga ko'tarilganlar. * qadumgi hindiston falsafasu qadimgi hindiston falsafasi qadimgi hind falsafasini o`rganishda: «ramayana», «maxobxarata», «kalila va dimna» kabi mashhur asarlar ilk manbalar bo`lib xizmat qiladi. * qadimgi hindiston falsafasi. qadimgi hindiston falsafasini davrlashtirish veda davri (mil. avv. xv - vi asrlar). vedalar (“bilimlar") – diniy-falsafiy yozmalar (traktatlar), hindistonga miloddan avvalgi xv asrdan so'ng o'rta osiyo, volga atrofi, erondan kelgan ariy qabilalari tomonidan yaratilgan. qadimgi …

3 / 30

ii a.) – qisqa falsafiy yozmalar davri, ularda alohida masalalar ko'rib chiqilgan (m-n, “namasutra” va b.) – qadimgi hindiston falsafasiga yakun yasaydi. keyinchalik (o'rta asrlarda) hindiston falsafasida gautama-budda – buddizm ta'limoti etakchi o'rinni egalladi. xviii – xx asrlarda hindiston falsafasi evropa falsafasi yutuqlari bilan boyidi, ayniqsa ingliz falsafasi yutuqlari bilan * veda"lar to'rtta to'plam- dan iborat bo'lib,bular "rigveda" "samaveda" "yajuraveda" "adxarva- veda" deb ataladi.ular- ning falsafiy sharh- lari, falsafiy musho- hadaga oid qismlari "upanishad"lar deb nomlandi. qadimgi hind falsafiy maktablari ikki guruhga bo'linib,ular astika va nastika deb ataladi. astika guruhiga kiruv- chi falsafiy maktab- lar vedanta, sankxya, yoga, vaysheshika, nyaya va mimansa maktablari "veda“- ning ilohiyligini tan olishadi va bu yozma yodgorlikni haqi- qatning yagona manba- si deb bilishadi. nastika guruhi- ga kiruvchi maktab- lar sifatida chorvaka, lokayata, buddizm, jaynizm maktab- lari qayd qilinadi. viii-vii asrlarda viii- larvvdav viii-vii asrlarda lokayata (bu dunyo (loka) ni tan oluvchi) falsafiy ta’limot vujudga …

4 / 30

toyning kadimiy falsafiy ta'limoti daosizm – xitoyning kadimiy falsafiy ta'limoti, olamning tuzilishi va mavjudligi (yashashi)ni tushuntirishga va inson, tabiat, koinot yurishi kerak bulgan yulni topishga xarakat kiladi. bu ta'limot asoschisi lao tszi (keksa ustoz) – mil. avv vi – v aa. yashagan. asosiy manbalari - "daotszin" va «detszin»falsafiy yozmalar (traktatlar), birgalikda «daodetszin» deb nomlanadi. asosiy tushunchalar "dao " – ikkita ma'noga ega: birinchidan, bu inson va tabiat uz rivojlanishida utishi kerak bulgan yul, olamning borligini ta'minlab beruvchi umumbashariy konun; ikkinchidan, bu butun olam yaralgan substantsiya, energetik bushlik bulgan birinchi borlik. "de" – tepadan beriluvi ne'mat; birinchi borlik «dao»ni olamga aylantirgan energiya. daosizm falsafasining asosiy goyalari olamda xamma narsa uzaro boglik, xa bir narsa va xodisa boshka bir narsa va xodisa bilan boglik; olamni tashkil etuvchi materiya yagonadir; tabiatda materiyaning aylanmasi mavjud («xamma narsa erdan chikadi va erga kiradi»), ya'ni bugungi inson kecha olamdagi boshka bir formada bulgan - tosh, daraxt, …

5 / 30

allardan tashkil topgan, deb uqtiriladi. “daosizm” «daosizm» so`zining o`zi «dao» so`zidan kelib chiqqan bo`lib, «yo`l», «taraqqiyot», «dunyo negizi» degan ma’noni bildiradi. daosizmning asoschisi lao – szi bo`lib, u dunyoda abadiy harakat va qarama-qarshiliklarning bir-biriga bog`liqligi amal qiladi, tabiat hodisalari o`z-o`ziga zid holatga aylanib rivojlanadi, degan fikrni ilgari suradi. * xususiyatlari konfutsianchilik – kadimiy falsafiy maktab, insonnni avvalambor ijtimoiy xayot katnashchisi sifatida kurib chikadi. konfutsianchilikning asoschisi konfutsiy (kun-fu-tszi) mil. avv. 551 - 479 yy. yashagan. asosiy manbasi lun yuy («suxbatlar va muloxazalar") asari konfutsianchilik xal etadigan masalalar: insonlarni kanday boshkarish kerak va jamiyatda insonuzini kanday tutish kerak. mazkur maktab namoyondalari jamiyatni yumshok boshkarish tarafdorlari. misol tarikasida otaning ugillar ustidagi xokimiyati keltiriladi, asosiy shart sifatida esa – boshliklarning kul ostidagilarga otalik munosabati, kul ostidagilarning esa boshlikka nisbatan ugillik munosabati. konfutsianchilikning jamiyatda insonlar uzini tutushiningoltin konuni: uzinga ravo kurmagan narsangni birovga kilma. konfutsiy ta'limoti xitoy jamiyatining birlashishida katta rol uynadi. asoschisining xayoti va …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq falsafasi"

2-mavzu: qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi termiz davlat universiteti tarix fakulteti falsafa kafedrasi * 2 – mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli. reja: 1. qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. 2. o‘rta asrlar davri sharq falsafasi. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti. 3. tasavvuf falsafasida olam va odam haqidagi qarashlar. temuriylar sulolasi davri falsafasi. 4. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar. * qadimi sharq va g'arb falsafasi vu...

This file contains 30 pages in PPT format (3.6 MB). To download "sharq falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq falsafasi PPT 30 pages Free download Telegram