ta'lim va ta'klif tahlili asoslari

PPT 35 pages 1.5 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPT

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

tema magisterskoy dissertatsii. 2-mavzu. talab va taklif tahlili asoslari reja: 1. talab va unga ta'sir qiluvchi omillar tahlili. 2. talab funktsiyasi. 3. taklif va unga ta'sir qiluvchi omillar tahlili. 4. taklif funktsiyasi. * * talab va taklifni iqtisodiy jihatdan tahlil qilish bir qator muammolarni hal qilishda universal vosita bo'lib xizmat qiladi. bunday muammolarga quyidagilarni kirishi mumkin: jahondagi iqtisodiy sharoitlar o'zgarishining mahsulot ishlab chiqarishga va uning samaradorligiga ta'siri; narxlarni tartibga solish bo'yicha davlat tomonidan ko'riladigan chora-tadbirlarni baholash; iqtisodiy rag'batlantirish va minimal ish haqi darajasini belgilash; soliqlar, dotatsiyalar, subsidiyalar, importga qo'yiladigan poshlinalarning tovar ishlab chiqaruvchilar va iste'molchilarga ta'siri va hokazo. talab va taklif tahlili asoslari * * * * talab – bu ma'lum vaqt oralig'ida, turli narxlar darajasida iste'molchilarning ma'lum miqdordagi tovarlar va xizmatlarni xarid qilishga bo'lgan xohishi va imkoniyatlarini aks ettiruvchi iqtisodiy kategoriyadir. «iste'molchilar xohishi» shuni anglatadiki, xaridorlar bozorda talab qilingan miqdordagi tovarlar haqiqatdan ham mavjud bo'lganda ularga haq to'lashga imkoniyatlari …

2 / 35

ini oshiradi; uchinchidan: iste'molning to'yinishi qo'shimcha xarid qilinadigan mahsulotlarning naflilik darajasini pasaytiradi, shu sababli iste'molchilar qo'shimcha mahsulotlarni faqatgina ularning narxlari pasaysagina xarid qilishga moyildir. * talabni quyidagi ko'rinishlarda tasvirlash mumkin: * masalan, o'quvchi daftariga bo'lgan talab va daftar narxi o'rtasidagi bog'liqlikni quyidagi jadvalda aks ettirish mumkin. talabni jadval ko'rinishida aks ettirish: bitta daftar narxi (r), so'mda 400 600 800 o'quvchining daftarga bo'lgan talabi, (dona) 18 14 10 * talab orqali bozor mexanizmini o'rganishda uning grafigini tahlil qilish muhimdir. ordinata o'qi bo'yicha bir birlik mahsulotning narxini va abtsissa o'qi bo'yicha berilgan vaqt oralig'ida talab qilingan mahsulot miqdorini belgilaymiz. d p 800 600 400 q 14 10 18 * talab chizig'i (demand) belgilangan narxlarda iste'molchilarningqancha miqdorda mahsulot sotib olishi mumkinligini bildiradi. talab chizig'i pastga qarab yotiq bo'lib, manfiy ishora oladi. talab chizig'ining pastga yotiqligi, iste'molchilarning narxlar qancha past bo'lsa, shuncha ko'p mahsulot sotib olishga xohishi borligini anglatadi. arzon narxlar iste'molchilarga nafaqat ko'proq …

3 / 35

molchilarning didi. 4. bozordagi iste'molchilar soni. 5. kelgusidagi o'zgarishlarga bo'lgan munosabat. talabga tovarning o'z narxidan tashqari bir nechta boshqa omillar ham ta'sir ko'rsatadi. jumladan: * talabga ta'sir ko'rsatuvchi omillar: talabga faqat tovarning o'z narxi ta'sir ko'rsatganda talab egri chizig'i bo'ylab bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga siljish yuz beradi. bunday o'zgarishni talab miqdorining o'zgarishi deb ataymiz. * r d p1 p2 q mahsulot miqdori q2 q1 * agar talabga tovarning o'z narxidan tashqari boshqa omillar ta'sir ko'rsatganda, talab egri chizig'i o'ngga yoki chapga suriladi. bunday o'zgarishlarni talab o'zgarishi deb ataymiz. masalan, iste'molchi daromadining oshishi tovarning narxi o'zgarmagan holatda iste'molchiga ko'proq tovar xarid etishga imkon yaratadi va talab chizig'i parallel o'ngga suriladi. d1 q2 q3 d2 p narx d p1 q mahsulot miqdori q1 * talab hajmining o'zgarishi va talabning o'zgarishi talabga ta'sir etuvchi omillar tovar narxi (r) o'rinbosar tovarlar narxi, (ru) to'ldiruv- chi tovarlar narxi, (rt) iste'molchi-lar daroma-di, (r) iste'mol-chilar didi, (t) …

4 / 35

va aksincha oliy hamda normal kategoriyali tovarlarga bo'lgan talab pasayadi. demak daromad o'zgarishi bilan oliy hamda normal kategoriyali tovarlarga talab o'zgarishi o'rtasida to'g'ri bog'liqlik, past kategoriyali tovarlarga talab o'zgarishi o'rtasida esa teskari bog'liqlik mavjud. * talabga o'rinbosar va to'ldiruvchi tovarlarning narxlari kuchli ta'sir ko'rsatadi. asosiy tovarga bo'lgan talab o'zgarishi bilan o'rinbosar tovar narxi o'zgarishi o'rtasida to'g'ri bog'liqlik mavjud. masalan, asosiy tovar sifatida mol go'shtini, o'rinbosar tovar sifatida qo'y go'shtini olaylik. agar o'rinbosar tovar bo'lgan qo'y go'shtining narxi oshsa, asosiy tovar bo'lgan mol go'shtiga talab oshadi yoki aksincha qo'y go'shtining narxi pasaysa, mol go'shtiga talab ham pasayadi. asosiy tovarga bo'lgan talab o'zgarishi bilan to'ldiruvchi tovar narxi o'zgarishi o'rtasida teskari bog'liqlik mavjud. masalan, asosiy tovar sifatida avtomashina, to'ldiruvchi tovar sifatida benzinni olaylik. agar avtomashinaning narxi oshsa, to'ldiruvchi tovar bo'lgan benzinga talab ham qisman kamayadi yoki aksincha avtomashina narxi pasaysa, benzinga talab oshadi. * vaqt oralig'ida iste'molchilar dididagi, moda va turmush tarzidagi o'zgarishlar …

5 / 35

nazariyaning aniqroq bo'lishi, u o'rganadigan iqtisodiy jarayonlarning miqdoriy munosabatlarini o'rganish uchun matematik instrumentdan kengroq foydalanishni taqozo qiladi. hozirgi vaqtda iqtisodchilar iqtisodiy jarayonlarni o'rganishda model tushunchasidan keng foydalanmoqdalar. model deganda, iqtisodiy jarayonning sxemasi, loyihasi, matematik formulalar bilan ifodalanishi tushuniladi. bu erda kengroq ishlatiladigan modellardan biri iqtisodiy-matematik modellardir. iqtisodiy matematik modellar, iqtisodiy jarayonlarning miqdoriy munosabatlarini funktsiya, tenglama, tengsizliklar orqali ifodalaydi. funktsiya - bu matematik tushuncha bo'lib, bog'liq o'zgaruvchi bilan erkin o'zgaruvchilar o'rtasidagi miqdoriy bog'liqlikni ifodalaydi. * agar funktsiya bitta bog'liq o'zgaruvchi bilan, bitta erkin o'zgaruvchi o'rtasidagi bog'liqlikni ifodalasa, unga bir o'zgaruvchili funktsiya deyiladi va u quyidagicha yoziladi: agar funktsiyada erkin o'zgaruvchilar soni n-ta bo'lsa, u holda o'zgaruvchili funktsiyani olamiz: bir o'zgaruvchili funktsiyaga misol sifatida narxga bog'liq bo'lgan talab funktsiyasini qarash mumkin: bu erda: - talab miqdori; - bir birlik mahsulot narxi. talabga narxdan boshqa barcha ta'sir qiluvchi omillarni hisobga oladigan bo'lsak, ko'p omilli talab funktsiyasi quyidagicha yoziladi: talabning chiziqli funktsiyasi quyidagicha yoziladi: …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta'lim va ta'klif tahlili asoslari"

tema magisterskoy dissertatsii. 2-mavzu. talab va taklif tahlili asoslari reja: 1. talab va unga ta'sir qiluvchi omillar tahlili. 2. talab funktsiyasi. 3. taklif va unga ta'sir qiluvchi omillar tahlili. 4. taklif funktsiyasi. * * talab va taklifni iqtisodiy jihatdan tahlil qilish bir qator muammolarni hal qilishda universal vosita bo'lib xizmat qiladi. bunday muammolarga quyidagilarni kirishi mumkin: jahondagi iqtisodiy sharoitlar o'zgarishining mahsulot ishlab chiqarishga va uning samaradorligiga ta'siri; narxlarni tartibga solish bo'yicha davlat tomonidan ko'riladigan chora-tadbirlarni baholash; iqtisodiy rag'batlantirish va minimal ish haqi darajasini belgilash; soliqlar, dotatsiyalar, subsidiyalar, importga qo'yiladigan poshlinalarning tovar ishlab chiqaruvchilar va iste'molchilarga ta...

This file contains 35 pages in PPT format (1.5 MB). To download "ta'lim va ta'klif tahlili asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ta'lim va ta'klif tahlili asosl… PPT 35 pages Free download Telegram