statistika asoslari

PPTX 25 pages 1.0 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

prezentatsiya powerpoint 3-mavzu: o‘rtacha miqdorlar, statistik tasniflash va guruhlash metodi reja: 1. o‘rtacha miqdorlarning mohiyati va ahamiyati 2. o‘rtacha miqdor turlari 3. arifmetik o‘rtacha xossalar 4. geometrik o‘rtacha miqdor 5. kvadratik, kubik, darajali o‘rtachalar 6. moda va mediana o‘rganilayotgan statistik to‘plamni o‘zgaruvchan belgilari bo‘yicha umumlashtirib ta’riflaydigan ko‘rsatkichlar o‘rtacha miqdorlar deb ataladi. o‘rtacha miqdorlarning asosiy xossalari: umumlashtirib ta’riflash; ayrim xususiylikdan chetlanish; qonuniyatlarni yuzaga chiqarishni ifodalash. 4 o‘rtacha miqdor o‘zining funksiyalarini to‘la va aniq ado etishi uchun quyidagi shart-sharoitlar mavjud bo‘lishi lozim: o‘rtacha miqdori aniqlanadigan to‘plam bir jinsli, hajm jihatdan yetarli sonda bo‘lishi kerak. o‘rganilayotgan to‘plam birliklariga tegishli belgining miqdoriy qiymatlari bo‘yicha ularning taqsimoti yetarli darajada hodisaga xos obyektiv taqsimot qonuniyati bilan hamohang va mos shaklda bo‘lishi zarur. bu talab katta sonlar qonuni amal qilishidan kelib chiqadi o‘rtacha arifmetik miqdorlar, ularni qo‘llash shart-sharoitlari va ularning xossalari arifmetik o‘rtacha miqdor o‘rganilayotgan belgi to‘plam birliklarida ega bo‘ladigan ayrim miqdoriy qiymatlarini qo‘shishdan olinadigan umumiy hosilaga …

2 / 25

bir-biriga qo‘shib, olingan yig‘indini ularning soniga (ya’ni qator variantlari soniga) bo‘lish yo‘li bilan aniqlanadi bu yerda:  -yig‘indi belgisidir. x – belgining n miqdorlari; n – to‘p lam hajmi (o‘rganilayotgan belgilar soni). tortilgan arifmetik o‘rtacha tortilgan arifmetik o‘rtacha – o‘rtalashtirilayotgan miqdorlarni ularning to‘plamda uchrashish soni bilan tortib olib hisoblangan o‘rtachadir. agar x belgining n miqdorlari x1, x2, ....., xn yoki xi (i=1,n) mos tartibda f1, f2, ....., fn yoki fi (i=1,n) martadan kuzatilgan bo‘lsa, o‘rtacha arifmetik miqdorning umumiy ifodasi. bunday hollarda o‘rtacha miqdorlar tortqichli arifmetik o‘rtacha usulida quyidagi amallar ketma-ketlikda bajariladi: 1. o’rtachalashtirilayotgan har bir yakka miqdorlar (x), takrorlanish soniga (tortqichiga, vazniga, f) ko’paytiriladi = xf. 2. yakka miqdor (belgi) va tortqich (vazn – f) ko’paytmasi qo’shilib, yig’indisi aniqlanadi =∑ xf. 3. tortqichlar (vaznlar – f) yig’indisi ham aniqlanadi =∑f. 4. so’ngra miqdorlar yig’indisi (∑xf), tortqichlar yig’indisiga bo’linadi: x̅ = ∑ 𝑥𝑓/∑ 𝑓 . shunday qilib, tortqichli (vaznli) arifmetik o’rtacha …

3 / 25

ani “shartli moment” usulida hisoblash qator variantalaridan o‘zgarmas ixtiyoriy a soni ayirib, olingan natija boshqa ixtiyoriy b songa bo‘linadi. natijada berilgan xi qatordan yi=(xi-a)/b qatori vujudga keladi. bu qator uchun arifmetik o‘rtacha hisoblanadi. so‘ngra u b soniga ko‘paytiriladi va olingan natija ustiga a soni qo‘shiladi. natijada boshlang‘ich qatorning haqiqay arifmetik o‘rtacha miqdori kelib chiqadi. kengligi teng oraliqli qatorlarda «a» deb variantaning o‘rtadagi qiymatini «b» o‘rnida esa oraliq kengligi olish tavsiya etiladi. 1-jadval o‘rtacha nisbiy miqdorni oraliqli variatsion qatorlarda hisoblash shartnomani bajarish darajasi bo‘yicha korxonalar guruhi (foizda) xi kor-xonalar soni ni shartnoma bo‘yicha mahsulot yetkazib berish hajmi (mln.so‘m) fi shartnomani o‘rtacha bajarish darajasi % a 1 2 3 4 5 6 7 80 gacha 80-90 90-100 100-110 110-120 120-130 130 va undan yuqori 1 3 5 9 7 5 4 20 60 100 180 140 100 80 75 85 95 105 115 125 135 1500 5100 9500 18900 16100 12500 10800 …

4 / 25

ng tomonining o‘rtacha uzunligi qancha? garmonik o‘rtacha miqdor garmonik o‘rtacha deb shunday o‘rtacha miqdorga aytiladiki, u bilan o‘zgaruvchilarni almashtirayotganda ularning teskari qiymatlari yig‘indisi o‘zgarmas miqdor deb qaraladi. oddiy garmonik o‘rtacha: misol. ikkita ishchi 8 soat mobaynida detallarga ishlov berdi. ish davomida birinchi ishchi 1- detalga 24 minut, ikkinchisi esa 32 minut vaqt sarfladi. har ikkala ishchi o‘rtacha bir detalga qancha vaqt sarflaganini hisoblaymiz. o‘rtacha tortilgan garmonik miqdor o‘rtalashtirilayotgan miqdorlar har xil vaznga (wi) ega bo‘lgan taqdirda qo‘llaniladi va quyidagicha hisoblanadi: misol. bir kichik korxonadagi xodimlarning oylik ish haqlari to‘g‘risida quyidagi berilgan ma’lumotlar asosida korxona xodimlarining o‘rtacha oylik ish haqlari miqdori hisoblansin: kvadratik o'rtacha agarda belgining ayrim miqdorlarini o‘rtacha bilan almashtirish jarayonida ularning kvadratlari yig'indisini o'zgarmas holda saqlash kerak bo'lsa, u holda bu o'rtacha kvadratik o'rtacha deb aytiladi, ya’ni kubik o'rtacha xuddi shuningdek, agarda masalaning shartiga binoan belgi ayrim miqdorlarining kublari yig'indisi o'zgarmay qolishini ta'minlab, ularni o'rtacha bilan almashtirish zarur bo'lsa, …

5 / 25

‘p sohiblar (variantalar) soniga ega bo‘lgan varianta qiymati bilan belgilanadi. oraliqli qatorlarda moda quyidagi formula yordamida aniqlanadi: bu yerda 0 -moda; x0 - modal oraliq (guruh) ning quyi chegarasi; f0-modal oraliqdagi birliklar (variantlar) soni; f0-1 -undan olingan oraliq (guruh) dagi birliklar soni; f0+1 -undan keyingi oraliqdagi birliklar soni. mediana mediana deganda to‘plamni teng ikkiga bo‘luvchi belgining qiymati tushuniladi. saflangan qatorlarda mediana o‘rtada joylashgan varianta qiymatiga teng. agarda saflangan qator toq hadli bo‘lsa, masalan, 9 yoki 15 haddan iborat bo‘lsa, u holda 5-had yoki 8-had mediana bo‘ladi. toq oraliqli qatorlarda mediana quyidagi formula yordamida hisoblanadi: juft sonli oraliqli qatorlarda esa: bu yerda: ye -mediana; x0-mediana bo‘lgan oraliq (guruh)ning quyi chegarasi; fe-1-medianadan oldingi oraliq uchun jamlama birliklar soni; fe-mediana bo‘lgan oraliqdagi birliklar soni; ie -mediana oralig‘ining kattaligi; k-oraliqlar (guruhlar) soni; fj-hamma guruhlardagi birliklarning jamlama soni. e`tiboringiz uchun tashakkur! image1.jpg image3.jpg image4.wmf image5.png image6.wmf image7.png image8.wmf image9.jpg image10.wmf image11.wmf image12.jpg image13.wmf image14.png image15.wmf …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistika asoslari"

prezentatsiya powerpoint 3-mavzu: o‘rtacha miqdorlar, statistik tasniflash va guruhlash metodi reja: 1. o‘rtacha miqdorlarning mohiyati va ahamiyati 2. o‘rtacha miqdor turlari 3. arifmetik o‘rtacha xossalar 4. geometrik o‘rtacha miqdor 5. kvadratik, kubik, darajali o‘rtachalar 6. moda va mediana o‘rganilayotgan statistik to‘plamni o‘zgaruvchan belgilari bo‘yicha umumlashtirib ta’riflaydigan ko‘rsatkichlar o‘rtacha miqdorlar deb ataladi. o‘rtacha miqdorlarning asosiy xossalari: umumlashtirib ta’riflash; ayrim xususiylikdan chetlanish; qonuniyatlarni yuzaga chiqarishni ifodalash. 4 o‘rtacha miqdor o‘zining funksiyalarini to‘la va aniq ado etishi uchun quyidagi shart-sharoitlar mavjud bo‘lishi lozim: o‘rtacha miqdori aniqlanadigan to‘plam bir jinsli, hajm jihatdan yetarli sonda bo‘lishi kerak...

This file contains 25 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "statistika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: statistika asoslari PPTX 25 pages Free download Telegram