esherixiozlar

DOCX 10 pages 263.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 263.0 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

esherixiozlar. esherixiozlar – ichak tayoqchalarining turli serovarlari tomonidan chaqiriluvchi yuqumli kasallik bo'lib, ular ko'proq oshqozon-ichak yo'lining zararlanishi va zaharlanish hamda diareya sindromining rivojlanishi, kamroq - patologik jarayonning tarqalishi bilan tavsiflanadi. tarixiy ma'lumotlar. 1885 yilda avstriyalik pediatr teodor esherix inson najasidan ichak tayoqchalari (bacterium coli communae) ni ajratib olib, ularning xususiyatlarini birinchi bo'lib batafsil yozib o'tgan. 1894 yilda g.n. gabrichevskiy ushbu mikrobning bolalardagi diareyani chaqirilishidagi etiologik ahamiyatini isbotladi. etiologiyasi. esherixiozlarni chaqiruvchi qo'zg'atuvchilar enterobakteriaceae oilasi, escherichia avlodi, escherichia coli turiga mansubdir. e.coli turi shartli – patogen ichak tayoqchalarini o'z ichiga olib ular odam, sut emizuvchilar, qushlar, baliqlar ichaklarining doimiy yashovchi mikroblari, hamda kasallini chaqira oladigan patogen esherixiyalari hisoblanadi. morfologik va kultural xossalariga ko'ra patogen va nopatogen esherixiyalar orasida farqlar yo'q. 150dan ortiq enterovirulent ichak tayoqchalari bor. esherixiyalarning 3 ta antigenlari bor. somatik termostabil o-antigen, yuzaki kapsulaga tegishli k-antigen va xivchinli termostabil n-antigenidan iborat (30-rasm). 30 -rasm.esherixiy tayoqchalari. hozirgi vaqtda diareya chaqiruvchi esherixiyalar …

2 / 10

an iborat bo'lib, ular 3 yoshdan kattaroq bolalarda ichburug'ga o'xshash kasallikni chaqiradi. o28, o32, o112 ,o124 ,o129, o136, o144, o151,o152, o164 va boshqalari enteroinvaziv ichak tayoqchalari hisoblanadi. uchinchi toifali esherixiyalar (ete) 48 ta serologik guruhdan iborat bo'lib, ular bolalar va kattalarda vaboga o'xshash kasallikni chaqiradi. ularga o6, o7, o8 ,o9 ,o15, o20, o25, o127,o148, o159 va boshqa serovarlari kiradi. to'rtinchi toifali esherixiyalar (ege) nafaqat bolalarda, balki hayvonlarda ham og'ir gemokolitlarni chaqiruvchi serologik guruhlardan iborat.ular o157:n7, o, 145. beshinchi toifada (earre) serologik guruhlar va variantlar aniqlanmagan. eshirixiyalar oddiy oziq muhitlarida yaxshi o'sadi.oziq ovqat mahsulotlari,sutda yaxshi ko'payadi. tuproq, suv, najasda oylab saqlanadi.lekin qaynatilganda va dezinfektsiyalovchi moddalar tasirida tez xalok buladi. epidemiologiyasi. kasallik manbai – bemorlar, ayniqsa kasallikning engil va atipik shaklari bilan betob bo'lgan, kasallikning o'tkir kechishini o'tkazayotgan bemorlar hisoblanadi. patogen esherixiyalarni tashuvchi shaxslar kamroq ahamiyatga ega. kam hollarda kasallik manbai bo'lib hayvonlar (yirik shoxli chorva) hisoblanadi. yuqish mexanizmi – fekal-oral. eng …

3 / 10

a ete ingichka ichakka etib boradi va u erda ko'payadi. eie va ege ko'proq yo'g'on ichakni zararlaydi. epe ning patogenligi nerv hujayralariga adgeziya omili (eaf) hisobiga joylashib olishi qobiliyati bilan asoslanadi. epe tsitotoksiklik va chegaralangan invazivlik xossalari evaziga ingichkaichakshilliqqavatiga kirib boradi. bunda epiteliy zararlanadi va eroziya paydo bo'ladi. ushbu o'zgarishlar bo'shliq ichki va devor oldi ovqat hazm bo'lishining buzilishi, suv va elektrolitlar gipersekretsiyasi bilan birga kechadi. epe ning eng virulent shtamplari fagosomaga o'xshash vakuoladan shilliq ostidagi to'qima va qonga o'tib, tranzitor bakteremiyani chaqirishi mumkin. epe lar bakteriemiyasi faqat og'irlashgan premorbid fonli 1 yoshgacha bo'lgan bolalarda kuzatilishi mumkin. eie patogenligi ularning tashqi membranasida o'ziga xos invazivlik oqsili mavjudligi bilan bog'liq. esherixiyalarning enteroinvaziv shtammlari yonbosh va yo'g'on ichakning quyi qismi shilliq qavatida joylashib olib, epiteliy destruktsiyasi, kataral va kataral-yarali yallig'lanish chaqiradi. bakteriyalar o'limidan keyin ajraluvchi toksik mahsulotlar va endotoksinlar o'rta miyona ifodalangan zaharlanish belgilarini chaqiradi. klinik jihatdan bu ichburug'simon sindrom ko'rinishida kechadi. …

4 / 10

suyuqlik reabsorbtsiyasining kamayishi epe va ete tomonidan chaqirilgan esherixiozlarda sekretor ich ketishi va suvsizlanish belgilarining rivojlanishiga olib keladi. eksikoz bilan birgalikda zaharlanish belgilari o'sib boradi, moddalar almashinuvi, yurak-tomir va nerv tizimi faoliyati buziladi. gipoksemiya va metabolik atsidoz rivojlanadi. suv va elektrolitlarning yo'qotilishi aylanib yurgan qon hajmining keskin kamayishi, kuchli ifodalangan gemodinamik buzilishlar, buyraklar filtratsiyalovchi va reabsorbtsion vazifalarining sustlashuvi, oliguriya va anuriya rivojlanishiga olib keladi. patologik jarayonning og'irlik darajasi toksikoz va eksikoz darajasi premorbid holat, bemorlar yoshiga bog'liq bo'ladi. ege patogenligi shigga o'xshash toksin (stl) va kolonizatsiya omili bilan asoslanadi. enterogemorragik esherixiozning patogenez chizmasini 2 bosqichda ifodalash mumkin: 1-bosqich – ege ingichka ichak terminal hududi va barcha ichaklar bo'ylab enterotsitlarning apikalqismiga joylashib oladi va enterotsitlarning eng yuqori qismini zararlaydi. tsitotoksik ta'siri boshlanmay turib o'rta miyona ifodalangan ich ketishi sindromi rivojlanadi. ikkinchi bosqich – tsitotoksin nishon-hujayralar (zararlangan enterotsitlar, ichak va buyraklarqon tomirlari endoteliysi) da adsorbtsiyalanadi, bu esa kuchsiz ifodalangan suvli diareyani chaqiradi. …

5 / 10

cha 1. tipik – oshqozon-ichak (enterit, enterokolit, gastroenterit, gastroenterokolit, kolit). 1. engil. 2. o'rta og'ir. 3. og'ir a. davomiyligi bo'yicha: -o'tkir (1 oygacha); -cho'zilgan (3 oygacha) 2. atipik – septik, bilinar-bilinmas, simptomsiz (inapparant), tranzitor bakteriya tashuvchanlik og'irlik darajasi mezonlari: - zaharlanish sindromining ifodalanishi; - suvsizlanish sindromining ifodalanishi; - sindromining ifodalanishi; - mahalliy o'zgarishlarning ifodalanishi. b. xususiyatiga ko'ra: 1. tekis 2. notekis – asoratlangan, avj olish va qaytalanishlar bilan, ikkilamchi infektsiyaningqo'shilishi bilan, surunkali kasalliklarning avj olishi bilan. klinikasi. tipik shakllari. oshqozon-ichak shakllarining klinik ko'rinishlari (enterit, enterokolit, gastroenterit, gastroenterokolit, kolit)qo'zg'atuvchiningqaysi toifaga mansubligi, shtammning virulentligi, makroorganizmning reaktivligi, bemorlarning premorbid holati va yoshiga bog'liq. epe chaqirgan esherixiozlar klinikasi. yashirin davri o'rtacha 4-8 kun, lekin ba'zida 1-3 kungacha (ko'p miqdorda qo'zg'atuvchi tushganda) va 3 haftagacha cho'zilishi ham mumkin. kasallik sekin-asta yoki o'tkir ichak disfunktsiyasi (enterit yoki gastroenterit), tana haroratining ko'tarilishi, umumiy ahvolning buzilishi bilan boshlanadi. ba'zida tana harorati kasallikning birinchi kunlarida me'yoriyligicha saqlanadi. keyin bola …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "esherixiozlar"

esherixiozlar. esherixiozlar – ichak tayoqchalarining turli serovarlari tomonidan chaqiriluvchi yuqumli kasallik bo'lib, ular ko'proq oshqozon-ichak yo'lining zararlanishi va zaharlanish hamda diareya sindromining rivojlanishi, kamroq - patologik jarayonning tarqalishi bilan tavsiflanadi. tarixiy ma'lumotlar. 1885 yilda avstriyalik pediatr teodor esherix inson najasidan ichak tayoqchalari (bacterium coli communae) ni ajratib olib, ularning xususiyatlarini birinchi bo'lib batafsil yozib o'tgan. 1894 yilda g.n. gabrichevskiy ushbu mikrobning bolalardagi diareyani chaqirilishidagi etiologik ahamiyatini isbotladi. etiologiyasi. esherixiozlarni chaqiruvchi qo'zg'atuvchilar enterobakteriaceae oilasi, escherichia avlodi, escherichia coli turiga mansubdir. e.coli turi shartli – patogen ichak tayoq...

This file contains 10 pages in DOCX format (263.0 KB). To download "esherixiozlar", click the Telegram button on the left.

Tags: esherixiozlar DOCX 10 pages Free download Telegram