oits (orttirilgan immun tanqisligi sindromi)

DOCX 56 pages 60.0 KB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 60.0 KB

File type DOCX

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

oits vich – infektsiyasi oits (orttirilgan immun tanqisligi sindromi) – immun tizimning virusli kasalligi bo'lib, organizimning shartli patogen mikroorganizimlarga nisbatan umumiy chidamliligini keskin pasayishiga olib keladi, shuningdek onkologik kasalliklariga nisbatan moyillikni oshiradi, bu esa kasallikni og'ir kechishiga va o'lim bilan tugashiga olib keladi. kasallik birinchi marta 1981 yilda aqsh da gomoseksualistlar (besoqolbozlar) orasida aniqlangan. yangi kasallik odatda pnevmotsitli zotiljam yoki kaposhi sarkomasi deb qaralgan, lekin bu g'ayritabiiy edi, chunki bu kasalliklar ilgari og'ir immunodepressiyali holdan toygan keksa yoshdagi bemorlarda uchragan. ilgari gomoseksualistlarda immun etishmovchilik holati paydo bo'lishini, ko'p sonli jinsiy sheriklar spermasining immunodepressiv ta'siri bilan tushuntirishgan yoki ularning qonida limfotsitlarga nisbatan autoantitelolar paydo bo'lishi yoki gomoseksualistlar tomonidan orqa teshik mushaklari tonusini pasaytirish uchun qo'llaniladigan nitritlarni immunodepressiv ta'siri bilan bog'lashgan. lekin tez orada bu taxminlar yo'qoldi, chunki kasallik passiv gomoseksualistlarda, balki aktivlarda ham, ularda yuqorida aytib o'tilgan omillar aniqlanmagan bo'lsa ham kasallik aniqlangan, ko'p hollarda immun tanqisligi holatini giyohvandlarda aniqlashgan, bular …

2 / 56

ana boshlandi. kasallanganlar orasida ilgaridek zararli odatlari bor (gomoseksualistlar, giyohvandlar) kishilar ko'p bo'lsada, lekin kasallikni ko'p miqdorda donor qoni quyilgan kishilarda ham aniqlana boshlandi. ayniqsa qon ivituvchi viii va ix omillarini oluvchi gemofiliklar orasida bemorlar soni ko'p aniqlanadi, chunki bu omillarni bir necha ming donorlar qonidan tayyorlanadi . shu bilan bir vaqtda oits hollari bolalar orasiada aniqlangan, bunda zararlanish yokiqon quyish natijasida yoki parenteral muolajalar natijasida bo'lishi mumkin, birqator hollarda esa faqat xomila onaqornidaligi vaqtida, virusni vertikal holda onadan xomilaga o'tishi natijasida deb aytish mumkin. kasallikqo'zg'atuvchisi haqidagi birinchi ma'lumotlar 1983 yilda frantsuz tadqiqotchilari tomonidan, so'ngra bir yildan so'ng virus sof kulturada ajratib olingan va uni aniqlash uchun test tizimlar yaratilgan. kasalik 50-yillarning boshida markaziy afrikada paydo bo'lib, u erdan esa karib mintaqasi mamlakatlariga, so'ngra aqsh va ¶arbiy evropaga tarqalgan degan fikrlar yuritilmoqda . odam oits virusi afrika maymunlariningqarindosh viruslaridan kelib chiqqan deb tahminqilinmoqda. bu virus ularda oitssimon kasallikni chaqiradi. bunday …

3 / 56

terminologiyasi bo'yicha hisoblanadi. hozirgi vaqtda yangi terminologiyaga amalqilibqo'zg'atuvchini odam immun tanqisligi virus (vich yoki hiv ingliz tilidan human immunodeficiency virus) deb atash tavsiya etiladi. oits ning 2 ta virusi ma'lum: vich-1 va vich-2. o'z xususiyatlariga ko'ra oits viruslari retroviruslar oilasiga kiritiladi. xuddi shu oilaga onkaviruslar, ko'proq hayvonlarda o'sma keltirib chiqaruvchi viruslar kiritilgan. istisno tarzida ankoviruslarning faqat bir turi t-hujayrali limfotropik virus birinchi turi, odamda limfosarkomani keltirib chiqaradi. shu guruhga kiruvchi boshqa viruslar sichqon, maymun,qushlarda leykozni chaqiradi, oits viruslari retroviruslarning boshqa bir kichik oilasi- lentiviruslariga kiradi. bu viruslar onkoviruslardan farqli ravishda zararlangan hujayralarning proliferativ o'sishini emas, balki ularning o'limiga olib keladi. oits viruslari, masalan, xelper- limfotsitlarni o'ldiradi, bu esa immun tizimda disbalansga olib keladi, shu gurhdagi boshqa viruslar esa hayvonlarda kasallik chaqiruvchi eritrotsitlarni o'ldiradi va kamqonlik holatini keltirib chiqaradi. oits virus sferik shaklga ega, diametri 100-140 nm ga teng, uning o'zagi esa oqsillardan hosil bo'lgan ( r24 va r18), 2 molekula …

4 / 56

iqni saqlash tashkiloti (bsst) ekispertlarining baholashi bo'yicha, butun dunyoda 1994 yilning 1 iyuligaqadar rasmiy ravishda 985119 ta bemor va 16 million oits bilan zararlangan shaxslarqayd etilgan. bu sonlar taxminiydir, chunki bemor va zararlanganlar sonini hisobga olishni iloji yo'q, bundan tashqari, bu son shunday tez ko'payadiki, nashr etilgan son, amerikalik mualliflarning fikricha, tez orada eskirgandek hisoblanadi. butun dunyoda bemor va zararlanganlar soni har yili 2 barobar ortadi deb hisoblasa bo'ladi. lekin oxirgi yillarda ko'rilgan chora tadbirlar natijasida bemor va zararlanganlar sonining ortishi sezilarli kamaydi. bemor va zaralanganlarning ko'pqismi aqsh daqayd etilgan. umumiy vich-zaralanganlar soni serologik tekshiruv ma'lumotlariga ko'ra hozirning o'zida 100000 aholiga 100 tani, ayrim tumanlarda esa 200 ta va ulardan yuqorini tashkilqiladi. garbiy evropada kasallanish nisbatan pasligicha saqlanmoqda, lekin zaralanish soni tez o'sib bormoqda va ayrim davlatlarda 100000 aholiga 20-30 tani tashkilqilmoqda. afrikada bemor va zararlanganlar sonini aniqlashqiyinchilik tug'diradi. ma'lumotlarga ko'ra, afrikaqit'asida oits hollari sonining ortishi, aqshga nisbatan tezroqdir, chunki …

5 / 56

i erta yoshdagi bolalar va homilador ayollar o'limi ko'rsatkichini keskin oshirib, katta yoshdagi bolalar sog'liq ko'rsatkichlarini pasaytirib va yosh ayol va erkaklarni avlodqoldirish xususiyatlarini yo'q bo'lib ketishi mumkin, degan fikrlar bor. lotin amerikasi uchun ham pessimistik taxminlar aytilmoqda. braziliyada oits bilan kasallanish 1994 yil fevral oyiga kelib 49312 ta aholini tashkilqilgan. janubiy amerikaning ayrim davlatlarida zararlanganlar soni aqshda zararlanganlar soniga tenglashtirildmoqda. kasallanish va zararlanishning kamroqqayd etilishi osiyoqit'asiga to'g'ri keladi. buni vaqtinchalik holat deyish mumkin, chunki virus tub aholi o'rtasida ham tarqalmagan va kasallikning hamma hollari boshqa davlatlardan kelgan kishilarda va chet elliklar bilan aloqaqiladiganlarda aniqlanmoqda. rossiyada 1994 yil oxiriga kelib 139 ta bemor va 800 ta zararlanganlar, shuningdek: bolalar orasida 90 ta bemor va 277 ta zararlanganlarqayd etilgan. vich-infektsiyasi bo'yicha xavf kontingenti bo'lib gomoseksualistlar, giyohvandlar,qon retsipientlari va gemofiliya bilan kasallanganlar hisoblanadi. yuqorida aytib o'tilgan xavf guruhining kasallanishini turliqit'alarda bir xil emas. aqshda gomoseksualistlar oits bilan kasallanganlarning umumiy sonidan 70% ini …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oits (orttirilgan immun tanqisligi sindromi)"

oits vich – infektsiyasi oits (orttirilgan immun tanqisligi sindromi) – immun tizimning virusli kasalligi bo'lib, organizimning shartli patogen mikroorganizimlarga nisbatan umumiy chidamliligini keskin pasayishiga olib keladi, shuningdek onkologik kasalliklariga nisbatan moyillikni oshiradi, bu esa kasallikni og'ir kechishiga va o'lim bilan tugashiga olib keladi. kasallik birinchi marta 1981 yilda aqsh da gomoseksualistlar (besoqolbozlar) orasida aniqlangan. yangi kasallik odatda pnevmotsitli zotiljam yoki kaposhi sarkomasi deb qaralgan, lekin bu g'ayritabiiy edi, chunki bu kasalliklar ilgari og'ir immunodepressiyali holdan toygan keksa yoshdagi bemorlarda uchragan. ilgari gomoseksualistlarda immun etishmovchilik holati paydo bo'lishini, ko'p sonli jinsiy sheriklar spermasining immunodepre...

This file contains 56 pages in DOCX format (60.0 KB). To download "oits (orttirilgan immun tanqisligi sindromi)", click the Telegram button on the left.

Tags: oits (orttirilgan immun tanqisl… DOCX 56 pages Free download Telegram