to'raev effektlari yoki jahon tan olgan surxondaryolik fizik olim

DOCX 4 sahifa 20,4 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 20,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

“to'raev effektlari” yoki jahon tan olgan surxondaryolik fizik olim o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi hamda xalqaro axborotlashtirish akademiyasi akademigi to'raev nazar yo'ldoshevich surxondaryo viloyatining denov tumani chuqur qishlog'ida dehqon oilasida tavallud topgan. otasi - yo'ldosh bobo unchalik savodxon bo'lmasa-da, ko'pni ko'rgan, mehnatda qotgan va fikrlari teran, doim zamon bilan hamnafas, ilm ahliga nisbatan esa alohida hurmatda bo'lgan inson edi. onasi – qimmatxon aya to'raeva bir umr oilasi, farzandlar tarbiyasi bilan mashg'ul bo'lgan ayol edi. nazar yo'ldoshevich to'raev 1945-1955 yillarda denov tumanidagi eng ko'zga ko'ringan maktablardan biri bo'lgan a.navoiy nomidagi 24-maktabda ta'lim oldi va uni olti medal bilan tamomladi. bolaligidan matematika va fizika fanlariga qiziqishi baland bo'lgan nazar to'raev maktabni tugatgach, o'zi tahsil ko'rgan maktabga matematika fani o'qituvchisi sifatida ishga olindi. ammo yosh va iqtidorli yigit o'z orzulari sari intilar ekan, oliy o'quv yurtida o'qishini davom ettirishga qaror berdi va 1956 yil samarqand davlat universiteti fizika fakultetiga o'qishga qabul qilindi va 1961 …

2 / 4

institutda laboratoriya mudiri bo'lib ishladi. 1977-1983 yillarda toshkent politexnika institutining fizikaviy elektronika kafedrasi mudiri sifatida faoliyat olib bordi. akademik nazar to'raev atom zarrachalarining ta'sirida qattiq jismlar, kristallardagi jarayonlarni fundamental ilmiy-nazariy tadqiqotlari koordinatori, fizikaviy elektronikada yangi ilmiy maktab va real qattiq jismlar, kristallar hamda yupqa plyonkalar diagnostikasi, atom strukturalari va tarkiblarini aniqlashga qaratilgan atom zarrachalari sochilishi, changlagishi va kristallarda yutilishi yo'nalishlarining rahbari, o'zbekiston fanining salohiyatini oshirish, uning yutuqlaridan jahonni xabardor qilish, ayniqsa fizikaviy elektronika sohasidagi ilmiy natijalari bilan dunyo faniga katta xissa qo'shgan olim hisoblanadi. nazar to'raev va uning shogirdlari tomonidan jahonda birinchi bo'lib, bir qator nazariy modellar, atom zarrachalarining sochilishida “juft birlamchi sochilish”, ikkilamchi sochilish, “atom qatorlari modeli” “atom yarim kanallari” modeli kabi yangi texnologiyalar asoslangan va ishlab chiqilgan. shu nazariya asosida “ikkilamchi sochilish effekti”, “atom qatorlari effekti”, “yarim kanallar effekti” kabi effektlar oldindan aniqlangan, keyinchalik jahon olimlari tomonidan tajribada tasdiqlangan. atom zarralarining sochilishida jahonda tan olingan “to'raev effektlari” yaratildi. …

3 / 4

ni, sirt bilan bog'liq bo'lgan boshqa maxsus xususiyatlarni nazariy jihatdan imkoniyatlarini ko'rsatib berdi. bu ilmiy natijalar asosida qator yangi muhim effektlarni ochib berdiki, keyinchalik bu effektlar jahonning ko'plab ilmiy laboratoriyalarida tajribalarda o'z tasdig'ini topdi. bu bilan qattiq jismlar sirtlari, juda yupqa epitaksial qatlamlarning strukturalari va element tuzilishlarini tahlil analiz qilish va oldindan aytib berishning nazariyasi yaratildi. atomlarning bir to'qnashuv va ikkilamchi to'qnashuvi natijasida sochilishi, bu to'qnashuvlarning mumkin bo'lgan sohalarini aniqlash, ularning sirtqi bombardimon qilayotgan zarrachalarning energiyasi, massasi, tezligi, zaryadi va boshqa xossalariga bog'liqligi asosida jism sirtlarini tahlil qila bilinishi usullari yaratildi. olimning ilmiy-nazariy jihatdan asoslangan barcha ilmiy xulosalari moskva davlat universiteti, moskva fizika-texnika instituti, i.v.kurchatov nomidagi atom energiyasi instituti, leningrad davlat universiteti, leningrad politexnika instituti, m.plank nomidagi myunxen plazma instituti, krakov universiteti, groningen universiteti, donetsk universiteti kabi yuzlab, chunonchi amerika, angliya, frantsiya davlatlaridagi ilmiy markazlar olimlari tajribalarida o'z tasdig'ini topdi. bu esa akademik nazar to'raevning ular bilan hamkorlikda ilmiy-tadqiqotlarni olib …

4 / 4

'z davrlarida juda tezkor va muhim bo'lib kelgan minsk-32, m-20, m-220, keyinchalik esa 1bm kompyuterlarining barchasi atom zarrachalarining qattiq jism bilan o'zaro tasiri masalalarini echishga keng tadbiq etilgan. akademik n.y.to'raevning ilmiy ishlari juda ko'plab chet el olimlari asarlarida o'z aksini topib, jahon ilmiy xazinasidan o'rin egalladi. professor l.n.dobretsov va m.v. (1996), g.karter va j.kolligon (1968), u.o.oripov (1968), v.a.molchanov va e.s.mashkova (1980), k.leyman (1979), n.n.petrov va i.a.abroyan (1987), m.i.ryazanov va i.s.tilinin (1985) kabi yirik olimlarning monografiyalarida o'zbekiston olimining tahliliy natijalari qayd etildi. n.y.to'raevning respublika uchun muhim bo'lgan paxta hosildorligini oshirish va uning tezroq pishib etilishida lazer nurlarining ta'siriga bag'ishlangan tadqiqotlari juda ko'plab xo'jaliklarda keng foydalanilmoqda va katta samara bermoqda. surxondaryo xalq xo'jaligiga katta zarar etkazayotgan tojikiston alyumin zavodi chiqindilari va tabiiy “afg'on” shamoli ta'sirlarini o'rganish, ularning zararini aniqlash va ta'sir hududlari xaritasini tuzib chiqish muammolari ham n.y.to'raev va uning aspirantlarining tadqiqotlaridan joy oldi. termiz davlat universitetining tashkil etilishi, unda ko'plab yangi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"to'raev effektlari yoki jahon tan olgan surxondaryolik fizik olim" haqida

“to'raev effektlari” yoki jahon tan olgan surxondaryolik fizik olim o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi hamda xalqaro axborotlashtirish akademiyasi akademigi to'raev nazar yo'ldoshevich surxondaryo viloyatining denov tumani chuqur qishlog'ida dehqon oilasida tavallud topgan. otasi - yo'ldosh bobo unchalik savodxon bo'lmasa-da, ko'pni ko'rgan, mehnatda qotgan va fikrlari teran, doim zamon bilan hamnafas, ilm ahliga nisbatan esa alohida hurmatda bo'lgan inson edi. onasi – qimmatxon aya to'raeva bir umr oilasi, farzandlar tarbiyasi bilan mashg'ul bo'lgan ayol edi. nazar yo'ldoshevich to'raev 1945-1955 yillarda denov tumanidagi eng ko'zga ko'ringan maktablardan biri bo'lgan a.navoiy nomidagi 24-maktabda ta'lim oldi va uni olti medal bilan tamomladi. bolaligidan matematika va fizika fan...

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (20,4 KB). "to'raev effektlari yoki jahon tan olgan surxondaryolik fizik olim"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: to'raev effektlari yoki jahon t… DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram

to'raev effektlari yoki jahon tan olgan surxondaryolik fizik olim

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"to'raev effektlari yoki jahon tan olgan surxondaryolik fizik olim" haqida

O'xshash fayllar