temperament haqida tushuncha

PDF 6 pages 656.9 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 656.9 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

5-mavzu. temperament reja: 5.1. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperamentning klassik nazariyalari, temperament xususiyatlari, temperamentni tarbiyalash haqida ilmiy bilimlarni shakllantirish. 5.2. individuallik xususiyatlari differenstial psixologiyaning predmeti sifatida. inson shaxsi va individuallik xususiyatlari. 5.3. individuallik xususiyatlari klassifikatsiyasi va ularning shaxs xulq-atvori regulyatsiyasidagi o‘rni. tayanch so‘z va iboralar: temperament, mijoz, xolerik, sangvinik, flegmatik, melanxolik, nerv sistemasi, onf, nazariya, klassifikatsiya, piknik, atletik, leptosomatik, differentsial, individuallik, onf tipi: kuch, muvozanat, qo‘zg‘alish, harakat. 5.1. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperamentning klassik nazariyalari. insonning ruhiy olarni beto‘xtov harakatlar majmuasidan iborat bo‘lib, biri ikkinchisini bevosita taqazo etadi va ular uzluksiz zanjir tizimiga o‘xshash tarzda hukm suradi. xuddi shu bois shaxs ruhiyatida tashqi atrof - muhit to‘g‘risidagi taassurotlar, o‘tmish xotiralari, kelajak yuzasidan ijodiy xayollar, ezgu niyatlar, xohish istaklar, maqsad va tilaklar, mulohaza, fikr va muammo, hissiy kechinmalar, irodaviy sifatlar uzluksiz tarzda o‘zaro o‘rin almashtirib turish evaziga ontogenetik dunyoga mustahkam negiz hozirlanadi. ruhiy olam kechishi, uning sur’ati, mazmuni, shakli, …

2 / 6

atish maqsadga muvofiq: 1. favqulotda temperamentning bir xil xususiyatlari motiv, psixik holat va hodisalardan farqli o‘laroq, aynan shu shaxsning o‘zida, uning turli faoliyatlarida, muomalasida ifodalanadi. 2. temperament xususiyatlari tabiiy shartlanganlik omiliga taalluqli bo‘lganligi tufayli inson hayoti va faoliyatining (umrining) davomida yoki uning muayyan bir bo‘lagida (ta’sirga beriluvchanligi sababligidan qat’iy nazar) barqaror, o‘zgarmas va mustahkamdir. 3. yakkahol shaxsga dahldor temperamentning turli xususiyatlari o‘zaro bir-biri bilan g‘ayriqonuniy ravishda birlashgan bo‘lmasdan, balki ular o‘zaro bir-biri muayyan qonuniyat asosida mujassamlashib, xuddi shu xususiyatlar uning tiplarini tavsiflovchi o‘ziga xos tuzilmani vujudga keltiradi. psixologiya fanida temperament xususiyatlari deganda, alohida bir shaxsning psixik faoliyati dinamikasini belgilovchi psixikaning barqaror, o‘zgarmas individual-tipologik xususiyatlari majmuasi tushuniladi. mazkur xususiyatlar turli shakl va mazmunga ega bo‘lgan motivlarda, psixik holatlarda, maqsadlarda, faoliyatlarda nisbatan o‘zgarmas temperament tipini tavsiflovchi tuzilmani tashkil qiladi. psixologiya fanining ijtimoiy tarixiy-taraqqiyoti davrida temperamentga nisbatan bildirilgan mulohazalar, uning moddiy asosi to‘g‘risidagi talqinlar xilma-xil bo‘lib, shaxsning psixologik xususiyatlarini o‘ziga xos tarzda tushuntirish …

3 / 6

qattiq xoxolab kulaveradi. muhim bo‘lmagan fakt qattiq jahlini chiqaradi. diqqatini jalb qilgan hamma narsalarga tetik va zo’r qo‘zg‘alish bilan javob beradi. imo-ishoralari va harakatlari yaqqol ko‘rinib turadi. uning aft- basharasiga qarab kayfiyatining qandayligini, narsalarga yoki odamga bo‘lgan munosabatlarini bilish oson. diqqatini tez bir joyga to‘playdi. sust senzitivlikka ega. sezgirlik chegarasi yuksak. juda kuchsiz tovushlarni va yorug‘lik qo‘zg‘ovchilarni payqamaydi. aktivligi yuksak, juda g‘ayratli va ishchan, darslarda tez-tez qo‘l ko‘tarib turadi, toliqmasdan uzoq vaqt ishlashi mumkin, yangi ishlarga g‘ayrat bilan kirishadi. faolligi va reaktivligi muvozanatli. uni intizomga chao‘irish oson. u o‘z hissiyotlarining namoyon bo‘lishini va o‘zining ixtiyorsiz harakatlarini tez ushlab qola oladi. harakatlari shiddatli, nutqi tez, yangi ishga tezlik bilan kirishadi, diqqatini tez to‘playdi. aqli tez ishlaydi, topo‘ir. harakatlari nihoyat darajada silliqlik xususiyatiga ega. hissiyotlari, kayfiyatlari, qiziqishlari va intilishlari juda o‘zgaruvchan. u yangi kishilar bilan tez kirishib ketadi. yangi talablar, yangi sharoitga osonlik bilan o‘rganadi. bir ishdan ikkinchi ishga tez ko‘cha oladi. …

4 / 6

tini buzish qiyin. ammo bir narsa yuzasidan qattiq kulganda u vazminligicha qolaveradi. katta ko‘ngilsiz hodisa yuz berganda ham osoyishtaligini buzmaydi. imo-ishoralari oz, harakatlari ifodasiz. g‘ayrati ishchanligi bilan ajralib turadi. yuksak faolligi oz, reaktivligidan ancha ustunlik qiladi. chidamliligi, matonati, o‘zini tuta bilish bilan ajralib turadi. harakatlarining tempi va nutqining tempi sust, ifodasiz. diqqatini sekinlik bilan to‘playdi. rigid (qotib qolgan), diqqatini qiyinchilik bilan ko‘chiradi. yangi sharoitga qiyinchilik bilan moslashadi. introvert. yangi odamlarga qiyinchilik bilan qo‘shiladi. tashqi taassurotlarga qiyinchilik bilan javob qaytaradi. sust tirishqoq beqaror barqaror introvert ekstrovert t kirishuvchan kirishuvchan asabiy tashvishli xavotirli pessimist vazmin sekin kirishuvchan tashvishli jizzaki notinch qiziqqon qo’zg’aluvch an beriluvchan faol kirishuvchan ochiq sergap iltifotli chaqqon beg’am qulaylikni yoqtiruvchi tashabbuskor o’ychan tinchliksevar yo’nalganlik ishonchli xotirjam melanxolik - yuksak senzitivlik xususiyatiga ega. sezgirligi yuksak (sezgi chegaralari yuqori). arzimagan sababga ko‘ra, ko‘zlaridan yosh oo‘ib ketaveradi. nihoyatda arazchan, sekin yig‘laydi. samimiy, juda oz kuladi, faolligi sust. o‘ziga ishonmaydi, tortinchoo‘, ozgina qiyinchilik …

5 / 6

muvaffaqiyatga erishishning maqsadga muvofiq yo‘llari individual tizimi tushuniladi. temperament xususiyatlarining o‘ziga xos yig‘indisi inson faoliyati munosabatlari va bilish jarayonlarida faolligining individual uslubi jarayonida namoyon bo‘ladi. faoliyatning individual uslubi faqat temperamentga emas, balki boshqa sabablarga, shaxsiy tajriba jarayonida hosil bo‘lgan ko‘nikma va malakalarga ham bog‘liqdir. faoliyatning individual uslubini inson organizmini tug‘ma xususiyatlari va asab tizimi tiplarining faoliyat sharoitlariga moslanishi deb qarash mumkin. faoliyatning individual uslubi asosini asab tizimi xususiyatlari yig‘indisi tashkil qiladi. faoliyatning individual uslubiga kiruvchi ikki xil xususiyatlar mavjud. 1. asab tizimi individual xususiyatlari nuqsonlarining o‘rnini to‘ldiruvchi tajriba jarayonida shakllangan xususiyatlar. 2. insonda mavjud layoqat va qobiliyatlardan maksimal darajada foydalanish imkonini beruvchi xususiyatlar. temperamentning xususiyati faollikning samaradorligida emas, balki usullarning o‘ziga xosligidadir. shu ma’noda ye.a.klimov tomonidan olib borilgan tadqiqotga ko‘ra, stanokchi, to‘quvchilarning ishini kuzatish natijalari muhim sanalgan. ma’lum bo‘ldiki, bir necha stanokda ishlashda nerv tizimi harakatchan tipdagi ham, harakatsiz tipdagi xodimlar ham ishlab chiqarishda muvaffaqiyatlarga erishadilar. temperamentni harakatchanligiga ko‘ra qarama-qarshi …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temperament haqida tushuncha"

5-mavzu. temperament reja: 5.1. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperamentning klassik nazariyalari, temperament xususiyatlari, temperamentni tarbiyalash haqida ilmiy bilimlarni shakllantirish. 5.2. individuallik xususiyatlari differenstial psixologiyaning predmeti sifatida. inson shaxsi va individuallik xususiyatlari. 5.3. individuallik xususiyatlari klassifikatsiyasi va ularning shaxs xulq-atvori regulyatsiyasidagi o‘rni. tayanch so‘z va iboralar: temperament, mijoz, xolerik, sangvinik, flegmatik, melanxolik, nerv sistemasi, onf, nazariya, klassifikatsiya, piknik, atletik, leptosomatik, differentsial, individuallik, onf tipi: kuch, muvozanat, qo‘zg‘alish, harakat. 5.1. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperamentning klassik nazariyalari. insonning r...

This file contains 6 pages in PDF format (656.9 KB). To download "temperament haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: temperament haqida tushuncha PDF 6 pages Free download Telegram