gripp

DOCX 21 pages 31.1 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.1 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

gripp gripp – uta yukumli utkir virusli kasallik bulib, umumiy intoksikatsiya va nafas yullari shillik kavatlarining zararlanishi bilan kechadi. gripp boshka kasalliklarga karaganda ijtimoiy jixatdan birinchi urinda turadi. gripp epidemiyasi vaktida axoli ishga layokatsizligining 10-15 % tugri keladi. etiologiyasi. kuzgatuvchisi – myxovirus influenza, orthomyxoviridal oilasiga mansub virusdir, rnk saklovchi, toksiklik, agglyutinatsiya va enzimatik (neyroaminidaz) faollikka ega. 3 ta serotipi ma'lum (a, v, s). 1933 yilgacha gripp kuzgatuvchi deb afanasev-pfat-ferrd tayokchasi xisoblanar edi. grippni viruslar tomonidan kuzgatilishini 1933 yillarda u.smit, k.endryus va leydlau anikladilar. 1940 yilda r.frensis va t.medjill virusning v turini, 1940 yilda r.teylor yana bir virus – virus s ni kashf etdilar. gripp virusi xar xil antigenlardan iborat: s-antigen, yoki ichki nukleokapsid. nukleokapsidga ribonukleid kislotasi va virusni oksili kiradi (40% tashkil etadi). nukleproteid (s-antigen) struktura jixatidan kat'iy va virus tipini aniklaydi. bitta zanjirli rnk 8 fragmentdan iborat, ular 10 virus oksillarini kodlaydi. virusni lipidli kobigi bor. lipidlar ogir intoksikatsiya …

2 / 21

ldan 1968 yilgacha –a (n2n2), 1968 yildan keyin –a (n3n2) bulgan. grippning a va v viruslari tashki antigen xususiyatlari muttasil uzgarib turadi (antigen dreyfi va shifti). antigen dreyfi genomidagi nuktaviy mutatsiya okibatida tuladi va bu uzgarish oksil antigen determinantining shunday uzgarishiga olib keladiki, xatto immun tizimi tomonidan xam sezilmaydi. a va v gripp viruslarining antigen (dreyf) kurinishlari paydo bulgandan keyin 2-5 yil ichida ustivor kurinishida buladi va shundan sung boshka antigen kurinishiga utadi. tsirkulyatsiyada bulgan virus populyatsiyasi va uning tez, xamda aytib bulmaydigan darajada antigen uzgarishlari bu virusni etiologiyasini kattik nazoratga olishini ta'kib etadi. shu gipotezaga asosan virus odam organizmida noaktiv shaklga utadi va bir necha oy va yillardan keyin uz faolligini uzgartirishi mumkin. s virus kam urganilgan. ma'lumki, a va v viruslaridan fark kilib, 7 fragment nuklein kislotasi va bitta yuzaki antigen saklaydi. fakat odam organizmini zaxarlaydi. kasallik simptomlari ancha engil buladi yoki sezilmaydi. bu virus epidemiya chakirmaydi va …

3 / 21

(aziatskiy) 1 mln kishi nobud bulgan 1968 –shtamm h3n2 (gonkong) -700 ming kishi nobud bulgan bir mamlakatda gripp bilan kup odamlar kasal bulsa shunda epidemiya tugrisida gapiriladi. gripp epidemiyasi odatdagidek 3-6 xafta davom etadi. pandemiya – bir vaktda xalkaro mikyosda, ya'ni bir nechta mamlakat va kit'alarda gripp keng mikiyosda tarkalib ketadi. bu xolda kasallik virusni yangi serotiplar tomonidan kuzgatiladi. bu serotiplarga axolining kupchilik kismiga yangidan yukadi. shuning uchun virus tez tarkaladi va ogir formasida kechadi. bu infektsiya butun yillar mobaynida uchraydi, kuz va kishda (shimoliy yarimshar) yoki baxor va yozda (janubiy yarimshar). epidemiyaning davom etishi 1-3 oy, undan keyin virus yukoladi. epidemiyaning sovuk paytda kup uchrashi asosan odamlarning shu vaktda kuplab bir joyga tuplanishi shunday omillardan biri. grippning v tipi virus pandemiyasiga olib kelmaydi. bu tipli gripp virusi fakat odam populyatsiyasida yashaydi (kupincha bolalarda uchraydi). a tipli gripp virusi epidemiyaga sabab buladi va xar 2-3 yilda kaytarilib turadi (bundan 1-1.5 …

4 / 21

amvay, avtobus, kinoteatrlarda tez tarkatiladi. gripp, shuningdek, bemor foydalangan buyumlar, masalan, dastrumol, sochik, idish-tovok va boshka buyulardan xam yukishi mumkin. gripp kasalligiga chalingan odamlar agar uyda kolmasa, ular gripp epidemiyasining tarkalishiga juda katta sababchi buladilar. gripp bilan ogrigan odam organizmida spetsifik immunitet paydo buladi. odamga grippning yangi xil virusi yukishi mumkin. shunday kilib, grippning tarkalishiga kuyidagi omillar sabab buladi: -xavo-tomchi yuli bilan kuzgatuvchi engil tarkaladi; -yashirin davrning kiskaligi (12-48-72 soat); -odamlarning shu kasallik kuzgatuvchi mikroblarga moyilligi va kabul kilingan immunitetlarning kiskaligi, kasallikni kaytadan yukishi; -grippni chakiruvchi viruslarni xar xil immunologik tiplari, uzluksiz yangi viruslarni antigen variantlarini paydo bulishi. patogenezi. gripp kuzgatuvchisining patogenligi yukori epiteliotrop va uning toksinini neyrotropligi bilan namoyon buladi. gripp virusi yukori nafas yullariga tushib, shillik pardaning tashki kavati – tsilindrik epiteliy xujayralarga kirib, uni emiradi. viruslar sekin-sekin boshka xujayralarga utadi. pust tashlagan xujayralar kuchib tushadi va bemor nafas olganda, yutalganda, suzlashganda, aksirganda virus sulak burun shilimshigi, balgam …

5 / 21

otoksin organizmga zaxarlovchi ta'sir kursatadi. toksin nerv va yurak-kon-tomir tizimiga ta'sir kiladi. virus konga utadi. organizmda immunologik uzgarishlar rivojlanadi, epiteial xujayralarning nobud bulishi va nekrozi virusemiyaga olib keladi. grippning patogenezida 5 ta davr farklanadi: 1. yukori nafas yullarning xujayralarida virusni reproduktsiyasi 2. virusemiya, toksik va toksiko-allergik reaktsiyalar. 3. yukori nafas yullarini shikastlanishi. 4. yukori nafas yullari tomonidan va boshka tizimlardan bakterial asoratlar. 5. patologik jarayonning tuzalishi. grippda xamma a'zolardagi shillik kavatlardagi mayda tomirlarning umumiy tarkalgan kengayishi paydo buladi. bu esa tomokning gipermiyasiga sabab buladi. tomir devorining utkazuvchanligi oshadi. bu mikrotsirkulyatsiyani buzilishiga va gemorragik sindromga olib keladi. tukimalar shishadi, xujayra va tukimalarda ekssudativ va nekrotik uzgarishlar kelib chikadi. burundan kon okish, konli yutalish (ogir xollarda miyaga kon kuyilishi va alveolalarga). bunda infektsion-toksik entsefalopatiyaga upkani gemorragik toksik shishini namoyon etadi. grippda immunologik reaktivini pasayishi boshka surunkali kasalliklarni kuzgatishga olib keladi (revmatizm, zotiljam, pielitlar, xoletsistitlar) va ikkilamchi bakterial asoratlarga olib keladi. grippda upka …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gripp"

gripp gripp – uta yukumli utkir virusli kasallik bulib, umumiy intoksikatsiya va nafas yullari shillik kavatlarining zararlanishi bilan kechadi. gripp boshka kasalliklarga karaganda ijtimoiy jixatdan birinchi urinda turadi. gripp epidemiyasi vaktida axoli ishga layokatsizligining 10-15 % tugri keladi. etiologiyasi. kuzgatuvchisi – myxovirus influenza, orthomyxoviridal oilasiga mansub virusdir, rnk saklovchi, toksiklik, agglyutinatsiya va enzimatik (neyroaminidaz) faollikka ega. 3 ta serotipi ma'lum (a, v, s). 1933 yilgacha gripp kuzgatuvchi deb afanasev-pfat-ferrd tayokchasi xisoblanar edi. grippni viruslar tomonidan kuzgatilishini 1933 yillarda u.smit, k.endryus va leydlau anikladilar. 1940 yilda r.frensis va t.medjill virusning v turini, 1940 yilda r.teylor yana bir virus – virus s ni ka...

This file contains 21 pages in DOCX format (31.1 KB). To download "gripp", click the Telegram button on the left.

Tags: gripp DOCX 21 pages Free download Telegram