buddaviylik dini

PPTX 23 pages 7.6 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.6 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint 4-mavzu: buddaviylik dini reja: buddaviylikning paydo bo‘lishi buddaviylik ta’limoti “tripitaka” – buddaviylikning asosiy manbasi buddaviylik marosim va bayramlari buddaviylikning tarqalishi buddaviylik — jahon dinlari ichida eng qadimiysidir. bu din miloddan avvalgi vi-v asrlarda hindistonda vujudga kelgan. “buddaviylik” atamasini fanga xix asrda yevropaliklar kiritgan, buddaviylar esa o‘z dinlarini dharma (qonun, ta’limot) yoki buddadharma (budda ta’limoti) deb atashadi. buddizm markaziy osiyo, janubi-sharqiy osiyo mamlakatlarida va uzoq sharqda tarqalgan. hozirgi kunda buddizm shri lanka, myanma (birma), tailand, laos, kambodja, vyetnam, tibet, butan va yaponiya kabi davlatlarning asosiy dinidir. buddizm muayyan tarixiy davrlarda xitoy, hindiston, koreya va indoneziyada, deyarli butun osiyo xalqlari, yaʼni jahonning salkam 2/3 qismi aholisi maʼnaviy qadriyatlariga juda katta taʼsir koʻrsatgan. buddizmning asoschisi kim va bu din haqida nimalarni bilasiz? baddaviylik dinining asoschisi buddaviylik asoschisi haqiqiy tarixiy shaxsdir. buni ko‘plab buddaviylik bilan shug‘ullangan tadqiqotchi olimlar bizgacha yetib kelgan manbalar asosida isbot qilganlar. buddaviylik asoschisi haqida xabar beruvchi folklor va …

2 / 23

amizning 1-asrida yozilgan «abnixishkramansutra» - i asr. siddxartxa gautama rasmiy buddaviylik hisobiga ko‘ra - budda eramizdan avvalgi 623- yilda tug’ilib, 544-yilda vafot etgan. biroq, ko‘pchilik tadqiqotchilar uning tug‘ilishi eramizdan avvalgi 564-yilda, o‘limi esa 483-yilda deb hisoblaydilar. ba’zan 560-480 deb to‘liq sonlar bilan ko’rsatadilar. shakya qabilasining podshohlaridan biri shuddxodananing o‘g‘li edi. uning saroyi himolay tog‘lari etagida kapilavasti degan qishloqda bo‘lgan. (hozirda nepal hududida). onasi - malika mayya. podshoh o‘g‘lini orzu havaslar og‘ushida tarbiyalar, uni hech bir kamchiliksiz katta qiladi. ulg‘ayib qo‘shni podshohlardan birining qizi yashadxaraga uylanadi va o‘g‘il ko’rib, unga raxula deb ism qo‘yadi. hech bir qiyinchilik va kamchilik ko‘rmay o‘sgan bola siddxartxa ittifiqo qarigan cholni, bemorni, og‘ir mehnatli bir rohibni uchratadi. bundan qattiq ta’sirlangan shahzoda insoniyatni qiyinchilik va azobdan qutqarish yo’llarini axtarib saroyni tashlab ketadi. bu vaqtda u 30 yoshda edi. u beshta rohibga qo‘shilib, ular bilan qishloqma-qishloq kezib yuradi. ko‘p vaqt bu rohiblarga hamrohlik qilib, ularning yo‘llarida ma’lum maqsad …

3 / 23

nurlangan deb ataldi. u tagida o‘tirgan daraxt esa - nurlangan daraxt deb atala boshladi. budda o‘zining birinchi da’vatini varanasi yaqinidagi rishipatana bog‘ida, o‘zining besh rohib do‘stlariga qildi va o’shalar uning birinchi shogirdlari bo’ldilar. shu kundan boshlab budda o‘z shogirdlari bilan qishloqma-qishloq yurib o‘z ta’limotni tarqatib o‘ziga yangi izdoshlar orttiradi. budda 40 yil davomida o‘z ta’limotini hindistonning turli joylariga yetkazadi va 80 yoshida kushtnagara degan joyda dunyodan o‘tdi. uning jasadi hind udumiga ko‘ra u erda kuydirilib, uning hoki 8 ta budda jamoalariga bo‘lib yuborildi va har bir jamoa uni dafn etgan joyida ibodatxona barpo etdi. buddaning hayoti haqida turli afsonalar ham to’qilgan. budda ko’p yillar davomida yer yuzidagi turli mavjudotlar qiyofasida qayta tug’ilgan: 84 marta ruhoniy, 58 marta podshoh, 24 marta rohib, 13 marta savdogar, 18 marta maymun, 12 marta tovuq, 8 marta g’oz, 6 marta fil shuningdek baliq, qurbaqa, kalamush, quyon kabi qiyofalarda qayta tug’ilgan. jami 550 marta qayta tug’ilgan. …

4 / 23

odisa yoki harakatning birlamchi sababini aniqlash mumkin emas. ikkinchi haqiqat «qiynoqlarning sabablari mavjuddir». inson moddiy narsalar yoki ma’naviy qadriyatlardan foydalanib, ularni haqiqiy va doimiy deb hisoblaydi va doimo ularga ega bo’lishga intiladi. bu intilish hayot davomiyligiga olib boradi. yaxshi yoki yomon niyatlardan tuzilgan hayot daryosi, orzular va intilishlar sababli kelajak hayot uchun karma hozirlaydi. to‘rtinchi haqiqat “qiynoqlardan qutilish yo‘li mavjuddir”. bu yo’l - «sakkizta narsaga amal qilish, to’g’ri tushunish, to’g’ri harakat qilish, to’g’ri muomalada bo’lish, fikrni to’g’ri jamlash». bu yo’ldan borgan inson budda yo’lini tutadi. bu sakkiz narsaga amal qilish meditasiya deb nomlanadi. buddaviylik ta’limoti asosan uch qismdan iborat: 1. meditatsiya; 2. axloq; 3. donolik. uchinchi haqiqat «qiynoqlarni tugatish mumkin». yaxshi yoki yomon niyatlar, intilishlardan butunlay uzilish nirvana holatiga to’g’ri keladi. bu holatda inson qayta tug’ilishdan to’xtaydi. nirvana holati, buddaviylar fikricha, «hayot g’ildiragidan» tashqariga chiqishdir. «men» degan fikrdan ajralib, insonning hissiy tuyg’ullarini to’la tugatishdir. meditatsiya to‘g‘ri tushunish, to‘g‘ri nuqtai-nazar 4 …

5 / 23

e’yorda ushlab turish (meditatsiya). keraksiz narsalarga chalg‘imaslik, ruhning mutloq osayishtaligiga e’tibor berish. axloq normalari - budda «pancha shila» nasihati: qotillikdan saqlanish; zebu-ziynat, atir-upalardan saqlanish; o‘yin - kulgudan saqlanish; tushdan keyin ovqatlanishdan saqlanish; yolg‘on, qalbaki narsalardan saqlanish; mast qiluvchi narsalardan saqlanish; gumrohlikdan saqlanish; o‘g‘rilikdan saqlanish; donishmandlik narsalar tabiatini to‘g‘ri tushunish budaviylikda olam to‘g‘risidagi ta’limot birinchisi – eng yuqorisi nirvana (o‘chish, so‘nish). mutloq osayishtalik hukm surgan olam. ikkinchi olam – bu jannat. bu olamda botxisatvalat yashaydidrb ta’lim beriladi. uchinchi olam - bu yer yuzi olami. bu odamlar va boshqa tirik mavjudotlar, o‘simliklar olamidir. buddaviylikda marosim va bayramlar ertalabki va kechki ibodatlar har kuni ado etiladi. ibodat davomida duolar o‘qiladi va budda tasviriga sajda qilinadi. budda atrofiga gular qo‘yiladi va shamlar yoqiladi. dunyoviy hayot kechiruvchi buddaviylarning kundalik asosiy marosimi – bu monarxlarga yegulik keltirishdir. bir oyda 2 marta “tiyilish kuni” o‘tkaziladi. bunda sakkizlik yo‘l talablari takrorlanadi. monarxlar dunyoviy kun kechuruvchi dindorlar ustiga suv …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddaviylik dini"

prezentatsiya powerpoint 4-mavzu: buddaviylik dini reja: buddaviylikning paydo bo‘lishi buddaviylik ta’limoti “tripitaka” – buddaviylikning asosiy manbasi buddaviylik marosim va bayramlari buddaviylikning tarqalishi buddaviylik — jahon dinlari ichida eng qadimiysidir. bu din miloddan avvalgi vi-v asrlarda hindistonda vujudga kelgan. “buddaviylik” atamasini fanga xix asrda yevropaliklar kiritgan, buddaviylar esa o‘z dinlarini dharma (qonun, ta’limot) yoki buddadharma (budda ta’limoti) deb atashadi. buddizm markaziy osiyo, janubi-sharqiy osiyo mamlakatlarida va uzoq sharqda tarqalgan. hozirgi kunda buddizm shri lanka, myanma (birma), tailand, laos, kambodja, vyetnam, tibet, butan va yaponiya kabi davlatlarning asosiy dinidir. buddizm muayyan tarixiy davrlarda xitoy, hindiston, koreya va indo...

This file contains 23 pages in PPTX format (7.6 MB). To download "buddaviylik dini", click the Telegram button on the left.

Tags: buddaviylik dini PPTX 23 pages Free download Telegram