zardo’zlik texnologiyasi

PPTX 19 pages 5.5 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

1-ma’ruza. xalq hunarmandchiligi san’ati haqida umumiy ma’lumot. zardo’zlik texnologiyasi reja: zardo’zlikda qo’llaniladigan xom ashyolar. zardo’zlikda qo’llaniladigan asbob-uskunalar. zardo’zlik choki va bezak turlari. zardo’zlik buyumlarining xususiy texnologiyasi, o’sha buyum uchun gazlama tanlash va uni bichishdan boshlanadi. zardo’zlik mahsulotlarining asosiy xususiyatlaridan biri ularning sirtida zardo’zi naqshlarning bo’rtib turishidir. shuning uchun, naqshlar tagiga tukli material ishlatiladi. zardo’zlikda asosiy gazlamalar sifatida sidirg’a duxoba (baxmal) va velyur gazlamalari ishlatiladi. duxoba (baxmal) - tukli o’rishlarda to’qilgan gazlama bo’lib, uning asosi paxta ipidan, faqat tuklarigina tabiiy ipakdan bo’ladi. duxobadan asosan, uy-ro’zg’or buyumlarini tayyorlashda ishlatilgan. velyur - zich to’qilgan, tukli gazlama. tuklari tik, jun ipdan to’qilgan. hozirgi kunda zardo’zlikda sintetik tola aralashtirib to’qilgan, zardo’zlar “taqir velyur” deb ataydigan turi ko’p ishlatiladi. undan barcha turdagi zardo’zlik buyumlari tikiladi. bu velyur turi chidamliligi, pishiqligi, ko’rkamligi va boshqa xossalari bilan zardo’zlikka juda mos tushadi. zardo’zlikda ishlatiladigan yordamchi gazlamlarga quyidagilar kiradi: bo ’z (xom surp) - pardozlanmagan ip-gazlama, ancha qalin va og’ir …

2 / 19

n, keyinchalik ular mis yoki mis qotishmalaridan qilingan. pilta ko‘rinishdagi yassi metall ip (sim) – tekis yassi metall ip zardo‘zlikda sim deb ataladi. ularning tilla va kumush ranglari mavjud. zar iplardan tashqari zardo’zlikda jaydari rangdor ipak iplardan ham foydalanib, ular asosan gullarga qo’shimcha oro berishda hamda matoga zar yo’l tushirishda ishlatiladi. zardo’zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. zardo’zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar unchalik ko’p bo’lmasa-da, ular o’ziga xos tuzilishga ega. zardo’zlikda ishlatiladigan asosiy asbob korcho’p bo’lib, u ikki qismdan iborat: chambarak va xorak. “korcho’p” – forscha so’z bo’lib, “kor” - ish, “cho’b”- taxta, yog’och ma’nolarni anglatadi. chambarak uzunligi 320 sm gacha bo’lgan ikkita teng yonli yog’och dasta va ularning maxsus qismida harakatlanuvchi silliq taxta, ya’ni shamshirakdan iborat. shamshirakdagi ovalsimon o’yiqchalar yog’och dastalarga mato tortilganda ularni tarang ushlab turishga xizmat qiladi. korcho’bning ikkinchi qismi xoraklardir. xoraklar yog’och poylar bo’lib, ishlagan vaqtda chambarak ular ustiga qo’yilgan, chunki qadimda zardo’zlar ko’rpacha ustida o’tirib, ish tikishgan. hozirgi zamonaviy sexlarda …

3 / 19

bir tekis chiqishiga yordam bergan, zar ipning chalishib isrof bo’lishiga yo’l qo’ymagan. zardo’zlikda barcha jarayonlar qo’lda bajariladigan choklar orqali amalga oshiriladi, shuning uchun ignalar va ularni tanlay bilish muhim ahamiyatga ega. zardo’zlikda asosan ikki xil turdagi ignalar ishlatiladi: 1. tikish ishlari uchun 2-raqamli ignalar; 2. bezatish ishlari uchun 1-raqamli ignalar. zardo’zlikda uch turdagi qaychilardan foydalaniladi: 1. naqshlar, gullarni qirqishda ishlatiladigan qaychi o’rdakburun va tuyabo’yin qaychi. bu qaychilar faqat gullarni qirqishda kerak bo’ladi. 2. pardozlashda kerak bo’ladigan qaychilar. bu qaychilar kichikroq bo’lib, dastgoh ustida ishlashda qulay. 3. andoza bichishda kerak bo’ladigan qaychilar. bunday qaychilar kattaroq va o’tkirroq bo’lishi zarur. zardo‘zlik quyidagi usullarda tikiladi: zardo‘ziy-zamindo‘ziy – buyum tagini yoppasiga zar bilan tikish. zardo‘ziy-guldo‘ziy – charm karton yoki qog‘ozga tushirilgan andoza bo‘yicha tikish. zardo‘ziy-bir eshimdo‘ziy – goh ipak ipda goh zar ipda aralash tikiladi. zardo‘ziy-pulakchado‘ziy – pulakcha deb ataladigan piston qadab zardo‘zlik tikiladigan turlari. zardo‘zlik bezaklari likkak – qimmatbaho metall toladan pishiq yigirilgan, …

4 / 19

igiriladi yoki bir necha dumaloq metall iplar birgalikda buralib pishitiladi. ular asosan zardo‘zi naqshlar atrofini bezatishda ishlatiladi. jiyaklar – zardo‘zlikda bezak sifatida ishlatiladi. xx asrgacha ipakdan to‘qilgan jiyaklar ishlatilgan. xx asrdan keyin zar iplar bilan to‘qilgan jiyaklar ishlatila boshladi, ular o‘zining ko‘rkamligi, yaltiroqligi bilan zardo‘zlikning estetik qimmatini oshiradi. image1.png image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardo’zlik texnologiyasi"

1-ma’ruza. xalq hunarmandchiligi san’ati haqida umumiy ma’lumot. zardo’zlik texnologiyasi reja: zardo’zlikda qo’llaniladigan xom ashyolar. zardo’zlikda qo’llaniladigan asbob-uskunalar. zardo’zlik choki va bezak turlari. zardo’zlik buyumlarining xususiy texnologiyasi, o’sha buyum uchun gazlama tanlash va uni bichishdan boshlanadi. zardo’zlik mahsulotlarining asosiy xususiyatlaridan biri ularning sirtida zardo’zi naqshlarning bo’rtib turishidir. shuning uchun, naqshlar tagiga tukli material ishlatiladi. zardo’zlikda asosiy gazlamalar sifatida sidirg’a duxoba (baxmal) va velyur gazlamalari ishlatiladi. duxoba (baxmal) - tukli o’rishlarda to’qilgan gazlama bo’lib, uning asosi paxta ipidan, faqat tuklarigina tabiiy ipakdan bo’ladi. duxobadan asosan, uy-ro’zg’or buyumlarini tayyorlashda ishlatil...

This file contains 19 pages in PPTX format (5.5 MB). To download "zardo’zlik texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: zardo’zlik texnologiyasi PPTX 19 pages Free download Telegram