o'zbekiston tarixi

PPTX 16 pages 1.4 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint tarix fanidan bajardi:aliqulova muxlisa pirp-562u markaziy osiyo qadimiy sivilizatsiya o’choqlaridan biri sanaladi va jahon svilizatsiyasining shakllanish jarayonida alohida o’rinni egallaydi. o’zbekiston eng qadimgi davrdan o’ziga xos sivilizatsion jarayonni boshidan kechirgan. o’zbekistonning qadimiy tarixi “avesto”, eron, yunon, rim, xitoy yozma manbalarida va markaziy osiyolik buyuk mutafakkirlarning asarlarida yozib qoldirilgan. sivilizatsiya so’zi lotincha “civilis” so’zidan olingan bo’lib, u davlatchilik, fuqarolik degan ma’nolarni bildiradi. sivilizatsiya bu insoniyat tarixiy taraqqiyotining umumiy birligini, ya’ni moddiy, madaniy, ma’naviy rivojlanishidagi o’ziga xoslikni ifodalaydi. eng qadimgi davr tarixiy jihatdan ikkita yirik davr: “ibtidoiy to’da” va “urug’chilik jamoasi davri”ga bo’linadi. o’z navbatida urug’chilik jamoasi ikki bosqichga: matriarxat (ona urug’i) va patriarxat (ota urug’i)ga bo’linadi. eng qadimgi davr arxeologik jihatdan, mehnat qurollari nimadan yasalganligiga qarab, quyidagi bosqichlarga bo’linadi: paleolit, mezolit, neolit, eneolit, bronza va ilk temir davri. markaziy osiyo madaniyatining o’ziga xosligi mintaqaning o’ta qulay jug’rofiy o’rnashganligi bilan bog’liq. mintaqa mesopotamiya, hindiston, va xitoy kabi uchta buyuk sharq …

2 / 16

rkaziy osiyo muhim vositachi bo’lin xizmat qildi. o’zbekistonda keyingi davrlarda ko’plab tarixiy makonlar topib tadqiq qilingan. o’zbekiston hududlaridagi eng qadimgi odamlarning manzilgohlari farg’ona vodiysidagi selung’ur, toshkent viloyatidagi ko’lbuloq, buxorodagi uchtut makonlaridan topilgan. bu davr odamlari toshlardan qo’pol qurollar (chopperlar) yasab, termachilik va jamoa bo’lib ov qilish bilan shug’ullanishgan. o’rta paleolit davri makonlari toshkent vohasidagi obirahmat, xo’jakent, samarqanddagi omonqo’ton, boysun tog’laridagi teshiktosh kabi ko’pgina makonlardan aniqlangan bo’lib, ulardan shu davrga oid ko’pgina turli-tuman toshdan yasalgan mehnat qurollari topilgan. obirahmat makoni yoysimon shaklda bo’lib, bu yerda 10 m qalinlikdagi 21 ta madaniy qatlam aniqlangan. topilmalar orasida nukleuslar, parrakchalar, o’tkir uchli sixchalar, qirg’ichlar uchraydi, shuningdek, turli hayvonlar suyaklari ham ko’pchilikni tashkil etadi. o’rta paleolit davriga kelib ibtidoiy jamiyat odamlarining mehnat qurollari takomillashib, turmushida yangi unsurlar paydo bo’la boshlaydi. eng muhimi, ibtidoiy to’dadan urug’chilik jamoasiga o’tish boshlanadi. shimoldan ulkan muzlik siljib kelishi natijasida olov kashf etiladi. odamlar o’choqlar atroflarida to’lanib, ibtidoiy turar-joylarga asos soldilar. …

3 / 16

o’zgarishlar sodir bo’ladi. bu davr odamlari aksariyat hollarda daryo sohillari va tarmoqlari yoqasida, ko’llar bo’ylarida yashab, tabiiy imkoniyatlardan kelib chiqib, baliqchilik va ovchilik yoki dehqonchilik va chorvachilik hamda qisman hunarmandchilik bilan shug’ullanganlar. eng katta yutug’lardan biri kulolchilikning paydo bo’lishidir. shuningdek, bu davrga kelib to’qimachilik va qayiqsozlik ham paydo bo’ladi. neolit davri qabilalari xo’jalik shakllariga qarab quyidagi madaniy buyuk ipak yoʻli — insoniyat rivojlanishi tarixining, uning birlashuvga hamda madaniy qadriyatlari bilan almashishga, hayotiy fazo-yu mahsulotlarni sotish uchun bozorlarga erishishga intilishining oʻziga xos boʻlgan hodisasidir. sharqda aytiladigan naqlga qaraganda: „oʻtirgan — boʻyra, yurgan — daryo“. harakatlanish — bu hayotdir, sayohat qilish, jahongashtalik doimo taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchi boʻlgan edi. insoniyat tarixida eng ulkan boʻlgan ushbu qitʼalararo savdo yoʻli yevropa va osiyoni bir-biriga bogʻlab, oʻtmishda antik rim davlatidan to yaponiyaning qadimgi poytaxti nara shahrigacha choʻzilgan edi. albatta, sharq va gʻarb oʻrtasidagi savdo oʻtmish qaʼriga choʻkkan qadim-qadim zamonlardan beri olib borilar edi, lekin bu kelgusida …

4 / 16

ning turli qismlarini bogʻlovchi yoʻllar tizimini «ipak yoʻli» deb atagan, keyinchalik «buyuk ipak yoʻli» atamasi qabul qilingan. mil. av. 2-a. gacha ham sharq bilan gʻarb oʻrtasida oʻrta osiyo karvon yoʻllari orqali amalga oshirilgan aloqalar mavjud boʻlgan. bunga togʻli oltoydagi poziriq qoʻrgʻonidan topilgan kichik osiyoda tayyorlangan buyumlar, afgʻoniston va oʻrta osiyodan topilgan yunon buyumlari misol boʻlishi mumkin. iskandar maqduniy (q. aleksandr) saltanati tuzilishi bilan bu aloqalar toʻgʻri yoʻlga solingan. buyuk ipak yoʻlining sharqiy qismini barpo etishda sugʻdiylar katta rol oʻynaganlar. iskandar maqduniy tomonidan sugʻdiyona mamlakati i stilo etilishi bilan koʻplab sugʻdiylar sharqqa tomon koʻchganlar va buyuk ipak yoʻlining markaziy qismini — oʻrta osiyodan tortib xitoyning chanan sh. gacha boʻlgan oraliq masofada savdo faktoriyalari (manzilgohlari) bunyod etganlar. koreya va yaponiyaga ketgan boʻlsa kerak. mil. 5—8-a. larda buyuk ipak yoʻlining yettisuv orqali choch (toshkent vohasi), sugʻd, soʻngra poykend, marv boʻylab eron xurosoniga eltuvchi shim. qismi muhim ahamiyat kasb etgan. ayni shu davrda eron …

5 / 16

tutadi. biroq uning asosiy maqsadi — sharq bilan gʻarb oʻrtasida yanada mustahkamroq madaniy va iqtisodiy aloqalar oʻrnatish, ushbu buyuk qitʼalarda yashovchi koʻp sonli xalqlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni yaxshilashdan iborat. koʻplab (30 dan ziyod) xalqaro ilmiy konferensiya (jumladan, samarqand, 1990-y. okt. ; buxoro, 1996-y. fev.) va seminarlar oʻtkazildi. buyuk ipak yoʻli boʻylab birgalikda xalqaro ekspeditsiyalar uyushtirildi, kinofilmlar yaratildi, kitoblar, broshyuralar va maqolalar chop etildi, baʼzi arxeologik va meʼmoriy yodgorliklar taʼmirlandi. baʼzi bir sharq mamlakatlarida (hindiston, xitoy, oʻzbekiston, shri lanka, yaponiya) buyuk ipak yoʻlini oʻrganish boʻyicha maxsus ilmiy intlar barpo etilgan. maye, bmt va yunesko qaroriga koʻra, samarqand sh. da markaziy osiyo tadqiqotlari xalqaro inti ochilgan. 1997-y. mayda oʻrta osiyoni eron bilan bogʻlagan saraxs — mashhad t. y. uchastkasi qurilishi tugallandi, bu bilan oʻrta osiyo mamlakatlari fors qoʻltigʻiga, yevropa mamlakatlari esa oʻrta osiyoga chiqish imkoniga ega boʻldilar. ilmiy va madaniy dasturlardan tashqari b. i. y. ni tiklash boʻyicha jahonshumul ahamiyatga ega boʻlgan …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston tarixi"

prezentatsiya powerpoint tarix fanidan bajardi:aliqulova muxlisa pirp-562u markaziy osiyo qadimiy sivilizatsiya o’choqlaridan biri sanaladi va jahon svilizatsiyasining shakllanish jarayonida alohida o’rinni egallaydi. o’zbekiston eng qadimgi davrdan o’ziga xos sivilizatsion jarayonni boshidan kechirgan. o’zbekistonning qadimiy tarixi “avesto”, eron, yunon, rim, xitoy yozma manbalarida va markaziy osiyolik buyuk mutafakkirlarning asarlarida yozib qoldirilgan. sivilizatsiya so’zi lotincha “civilis” so’zidan olingan bo’lib, u davlatchilik, fuqarolik degan ma’nolarni bildiradi. sivilizatsiya bu insoniyat tarixiy taraqqiyotining umumiy birligini, ya’ni moddiy, madaniy, ma’naviy rivojlanishidagi o’ziga xoslikni ifodalaydi. eng qadimgi davr tarixiy jihatdan ikkita yirik davr: “ibtidoiy to’da” va ...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "o'zbekiston tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston tarixi PPTX 16 pages Free download Telegram