sun’iy neyron tuzilishi

PPTX 19 pages 1.4 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

sun’iy neyron to’rining tuzilishi sun’iy neyron to’rining tuzilishi yarmatov sherzod sun’iy neyron to’rining tuzilishi sun'iy neyron. sun'iy neyron birinchi yaqinlashda biologik neyron xossalarini immitatsiya qiladi. har bir sun'iy neyronga boshqa neyronlar chiqishi bo’lgan qandaydir signallar to’plami kiradi. har bir kiruvchi signal sinaptik kuchga mos vaznga ko’paytiriladi va ularning yig’indisi neyronning aktivlik darajasini aniqlaydi. bu g’oyani amalga oshiruvchi model 1-rasmda keltirilgan. 1-rasm aktivlash funksiyalari. keyingi qadamda 𝑁𝐸𝑇 signali, odatda 𝐹 aktivlash funksiyasi orqali hisoblanib, neyronning 𝑂𝑈𝑇 chiqish signalini hosil qiladi. aktivlash funksiyasi oddiy chiziqli funksiya bo’lishi mumkin. 𝑂𝑈𝑇 = 𝐾(𝑁𝐸𝑇), bu yerda k – quyidagicha aniqlangan chegara funksiyasi doimiysi 𝑂𝑈𝑇 = 1, 𝑎𝑔𝑎𝑟 𝑁𝐸𝑇 > 𝑇, out = 0, boshqa holatlar uchun, bu yerda 𝑇 – qandaydir chegaraviy doimiy qiymat. aktivlash funksiyasi biologik neyron chiziqsiz o’tkazuvchanlik xususiyatini yanada to’liq ifodalovchi funksiya bo’lishi va neyron to’ri uchun keng imkoniyatlar berishi mumkin. 2-rasm 2-rasmdagi 𝐹 bilan belgilangan blok 𝑁𝐸𝑇 signallarini qabul qiladi va …

2 / 19

a, musbat va manfiy chekkadagi sohalardagi pasayadigan kuchaytirgichlar esa juda katta ta'sirlarni qayta-ishlashga mos keladi. shunday qilib, neyron kiruvchi signalning keng diapazonida katta kuchaytirgich bilan amal qiladi, ya'ni past signallar kuchaytiriladi va aksincha, katta signallar pasaytiriladi. mantiqiy funksiya 3-rasm boshqa keng qo’llaniladigan aktivlash funksiyalardan biri giperbolik tangens. shakli bo’yicha u logistik funksiyaga o’xshash va biologlar tomonidan nerv katagining aktivlashuvining matematik modeli sifatida ishlatiladi. sun'iy neyron to’rining aktivlash funksiyasi ko’rinishida u quyidagicha yoziladi: 4-rasm giperbolik tangens funksiyasi giberbolik tangens funksiyasi logistik funksiyalardek 𝑆 shaklidagi funksiyadir, lekin u koordinata boshiga nisbatan simmetrik va 𝑁𝐸𝑇 = 0 nuqtada 𝑂𝑈𝑇 chiquvchi signal qiymati nolga teng (4-rasm). logistik funksiyadan farqli ravishda giperbolik tangens turli ishoradagi qiymatlarni qabul qiladi va bu hol bir qator to’rlar uchun qo’l keladi. sodda sun'iy neyron modeli biologik neyronning ayrim xossalarini inkor qiladi. masalan, u sistema dinamikasiga ta'sir qiluvchi vaqt bo’yicha to’xtashlarni inobatga olmaydi. kiruvchi signallar darhol chiquvchi signallarni yuzaga keltiradi. …

3 / 19

ar birorta hisoblash amallarini bajarmaydi va shu sababli qatlam hisoblanmaydi. hisoblash amallarini bajaruvchi neyronlar to’rtburchaklar bilan belgilangan. 𝑋 kiruvchi to’plamdagi har bir element alohida vazn bilan har bir 15 neyron bilan bog’langan. o’z navbatida har bir neyron kiruvchi qiymatlar «sozlangan» yig’indisini chiqaradi. 5-rasm vaznlarni 𝑊 matritsa elementlari sifatida qarash o’ng’aydir. matritsa 𝑚 satr va 𝑛 ustunga ega bo’lib, 𝑚–kirishlar soni, 𝑛-neyronlar soni. masalan, 𝑤𝑖,𝑗– bu uchinchi kirishni ikkinchi neyron bilan bog’lovchi vazndir. shunday qilib, komponentalari neyronlarning 𝑂𝑈𝑇 bo’lgan chiquvchi 𝑁 vektorni hisoblashni matritsali ko’paytma 𝑁 = 𝑋𝑊 sifatida keltirish mumkin, 𝑁 va 𝑋–satr-vektorlar. bir qatlamli neyron to’rlari masala yechimi sifatida «g’olib barchasiga ega» prinsipi keng qo’llaniladi. bu prinsip mohiyati quyidagicha: kiruvchi x uchun birinchi qatlamdagi qaysi neyron maksimum (minimum) qiymat qabul qilsa, o’sha neyron qayta-ishlanayotgan ob'ektni o’ziga «tortgan» hisoblanadi. mazkur neyronning barcha xossalari ayni shu ob'ektga ham tegishli bo’ladi, masalan qatlam neyronlari sinflar vakillari sifatida qaralsa, o’ziga tortgan neyron (ob'ekt) …

4 / 19

o’p qatlamli neyron to’rlari qatlamlar kaskadi bilan hosil bo’lishi mumkin. bir qatlam chiqishi keyingi qatlam uchun kirish bo’ladi. bunday neyron turi 7- rasmda keltirilgan. teskari bog’lanishli to’rlar. yuqorida ko’rilgan to’rlarda teskari bog’lanishlar yo’q edi, ya'ni qandaydir qatlamning chiqishidan chiqib, xuddi shu qatlam yoki oldingi qatlamlar kirishiga boruvchi bog’lanishlar yo’q edi. bunday to’rlar to’g’ri tarqaluvchi to’rlar sinfini tashkil qiladi va ular katta qiziqish uyg’otadi va juda keng ravishda qo’llaniladi. chiqishlarida kirishlariga bog’lanish bo’lgan to’rlar teskari bog’lanishli to’rlar deyiladi. teskari bog’lanishlari bo’lmagan to’rlarda xotira yo’q, ularning chiqishi faqat ayni paytdagi kirishlar va vaznlar bilan aniqlanadi. ayrim ko’rinishdagi teskari bog’lanishli neyron to’rlarida chiqish qiymatlari kirishga qaytariladi, oqibatda chiqish ayni paytdagi kirish va oldingi chiqish bilan aniqlanadi. shu sababli teskari bog’lanishli to’rlar inson miyasining qisqa muddatli xotirasi xossalariga o’xshash xossalarga ega bo’ladi. to’r chiqishlari qisman oldingi kirishlarga bog’liq bo’ladi. image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sun’iy neyron tuzilishi"

sun’iy neyron to’rining tuzilishi sun’iy neyron to’rining tuzilishi yarmatov sherzod sun’iy neyron to’rining tuzilishi sun'iy neyron. sun'iy neyron birinchi yaqinlashda biologik neyron xossalarini immitatsiya qiladi. har bir sun'iy neyronga boshqa neyronlar chiqishi bo’lgan qandaydir signallar to’plami kiradi. har bir kiruvchi signal sinaptik kuchga mos vaznga ko’paytiriladi va ularning yig’indisi neyronning aktivlik darajasini aniqlaydi. bu g’oyani amalga oshiruvchi model 1-rasmda keltirilgan. 1-rasm aktivlash funksiyalari. keyingi qadamda 𝑁𝐸𝑇 signali, odatda 𝐹 aktivlash funksiyasi orqali hisoblanib, neyronning 𝑂𝑈𝑇 chiqish signalini hosil qiladi. aktivlash funksiyasi oddiy chiziqli funksiya bo’lishi mumkin. 𝑂𝑈𝑇 = 𝐾(𝑁𝐸𝑇), bu yerda k – quyidagicha aniqlangan chegara funksiyasi doimiysi 𝑂𝑈𝑇 ...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "sun’iy neyron tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sun’iy neyron tuzilishi PPTX 19 pages Free download Telegram