o‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar

DOC 251 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

251 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла DOC

Страницы 251

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 251

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti “tarix” kafedrasi jahon tarixi fani bo‘yicha o‘quv – uslubiy majmua chirchiq – 2019 1. o‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar “jahon tarixi” fani eng qadimgi davrlaridan to hozirgi zamonaviy davrlargacha bo‘lgan tarixiy jarayonlar, ijtimoiy va iqtisodiy sohadagi asosiy xususiyatlar, madaniy sohaning taraqqiyoti va uning o‘ziga xos xususiyatlari haqida atroflicha va chuqur bilim berishdan iborat. talabalarning dunyoqarashini o‘tmish va hozirgi zamondagi voqea va hodisalarga ilmiy xolislik va tarixiylik tamoyillariga amal qilgan holda tarixiy voqelikka munosabat bildiradigan, umuminsoniy qadriyatlar asosida yondoshadigan, erkin fikrlaydigan komil inson qilib tarbiyalashdir. shuningdek, talabalarda kelajakda o‘z sohalari bo‘yicha faoliyatlari davomida amaliy ahamiyat kasb etuvchi malaka va ko‘nikmalarini shakllantirish va rivojlantirishdan iborat. fan bo‘yicha talabalarning bilim, ko‘nikma va malakalariga quyidagi talablar qo‘yiladi. talaba: · jahon tarixi fani predmeti, maqsad va vazifalari; · tarix kursining davrlashtirish prinsiplari; · jahon sivilizatsiyalari va ularning xususiyatlari; · davlat …

2 / 251

ma'naviy qadriyatdir 2. odamning kelib chiqish jarayoni va avstralopiteklar, pitekantrop, sinantrop, geydelberg kabilarning shakllanishi. 3. mehnat va mehnat qurollarining roli, fikr, nutqning vujudga kelishi. 4. zamonaviy odamning paydo bo‘lishi, irqlarning vujudga kelishi. antropogenez jarayonining yakunlanishi. 5. ibtidoy jamoa tuzumining parchalanish davri. 1.o‘tmish yodgorliklari tarixiy manba, ma'naviy qadriyatdir. ibtidoiy jamoa davri insonning dastlab tabiat bilan kurashi, sivilizatsiya va madaniy manbalar tarixi bo‘lib, bu davrni o‘rganmasdan jamiyatning taraqqiyot qonuniyatlarini anglash, to‘g’ri tasavvurga ega bo‘lish, hozirgi zamon xalqlarini tushunish qiyin. insoniyat tarixidagi voqea-hodisalarni tahlili va tiklashda tarixchi olimlarning xizmatlari katta. shu bilan birgalikda yordamchi tarix fanlari: arxeologiya, etnografiya, antropologiya, tarixiy tilshunoslik kabi fanlar yutuqlari muhim ahamiyat kasb etadi. ilg’or fan yutuqlari insoniyat olamining taraqqiyotidagi o‘ziga xos jihatlarni asoslab berish bilan bir qatorda tarixiy manba sifatida xizmat qiladi. tarixiy manbalar — o‘tmishda odamzod qo‘li bilan bunyod etilgan tarixiy jarayon izlarini o‘zida aks ettiruvchi va kishilik jamiyati tarixini o‘rganish imkonini beruvchi hozirgi kungacha saqlangan har …

3 / 251

achilik, hunarmandchilik), savdo-sotiq munosabatlari yuzaga kelib rivoj topgan tsivilizatsiya davri tarixini o‘rganishda esa yozma manbalar birinchi darajali ahamiyat kasb etadi. bu davr manbalarning soni va sifati kishilik jamiyatining ma'naviy kamoloti, xususan, yozuv va xat-savodning yuksakligi-yu, qanchalik tarqalgani va yozma manbalarining saqlanish holatiga bog’liq bo‘lgan. shu boisdan bizning davrimizgacha, ayniqsa, qadimgi yozma manbalar oz saqlangan bo‘lsa, keyingi tarixiy davrlar uchun xos hisoblangan tosh, sopol, qayin po‘stlog’i, pergament va qog’ozga bitilgan, shuningdek, bosma asarlar keng tarqalgan. ibtidoiy jamoa tuzumi haqidagi fanning rivojlanish tarixi. yozma tarixiy manbalar kishilik jamiyatining ijtimoiy va shaxsiy faoliyati natijasida yuzaga kelgan. ular 8 turkumga bo‘linadi: yozma, ashyoviy, etnografik, lingvistik, toponomik, og’zaki (folklor), kino, fono, fotomateriallar. manbalarni turkumlarga bo‘lish, ularning yuzaga kelishi, tadqiq qilish, mualliflarini aniqlash, haqqoniyligi va to‘liqligini belgilash kabi masalalar bilan manbashunoslik fani shug’ullanadi. insoniyat taraqqiyotida eng uzoq davom etgan davr qadimgi tosh davri – paleolit hisoblanadi. “paleolit” so‘zi lotincha so‘zdan olingan bo‘lib, “paleos”– “qadimgi”, “litos”–“tosh”, ya'ni …

4 / 251

dan farqini e'tiborga olib ularni davrlarga ajratishgan. keyingi yillarda esa, olduvay davri mehnat qurollarining ko‘plab topilishi uning davr sifatida ajratib ko‘rsatishga imkon tug’dirdi. tarix fanining bir yo‘nalishi tarixshunoslik (istoriografiya) bo‘lib, uning vazifasi har bir davr tarixining o‘rganilganlik darajasini tadqiq va tahlil qilishdan iborat. ibtidoiy jamoa tuzumi tarixini o‘rganishda gerodot, ksenofont, strabon, tsezar va tatsit, demokrit, lukretsiy kar, foma akvinskiy, smit va rikardo, baxofen, morgan, spenser, teylor, lebbok, bastian, mak – lennan, lippert juda katta hissa qo‘shishgan. sovet etnograflari dialektik va tarixiy materializm mavqeida turib, inqilobgacha bo‘lgan etnografiyaning boy merosiga tanqidiy nazar bilan qarab, uni qaytadan baholadilar va shu merosni yangi tadqiqotlar bilan boyitdilar. sovet etnograflar maktabining asosiy tadqiqot ob'ekti – konkret xalq – o‘zi yaratgan madaniyatning ijodkori va uning yoyuvchisidir. ibtidoiy jamoa tuzumi tarixi ham boshqa davrlarga nisbatan keng o‘rganilgan. bu davrga oid makonlarning tadqiq qilinishi o‘rta paleolit davri xo‘jalik madaniy hayotining barcha tomonlarini yoritdi. bu davr o‘.islomov, k.kraxmal, a.okladnikov, …

5 / 251

ar jamoa ravishda mehnat qilib, o‘z mehnatlarining mahsulini teng taqsimlar edilar. ibtidoiy jamoa iborasi juda buyuk kashfiyot hisoblanib, u birinchi navbatda etnograf olim l. g. morgan nomi bilan bog’liq. l. g. morgan o‘zining «qadimgi jamiyat» (1877) asarida juda boy etnografik materiallarga asoslangan holda ilmiy olamga birinchi bo‘lib, kishilik tarixining dastlabki davlatchilikka qadar bo‘lgan davrini ikki bosqichga bo‘lgan: 1-bosqich «ibtidoiy to‘da», 2-bosqichi esa «ibtidoiy urug’chilik jamoasi» deb atadi. ibtidoiy to‘da bosqichi o‘z mazmun va mohiyati bilan ilk ajdodlarimizning «hayvonot» olamidan ajralib, insoniyat olamiga o‘tish davri bilan harakterlanadi. l.g.morgan bu bosqichni ibtidoiy jamoaga kiritmagan. arxeologik jihatdan ilk va o‘rta paleolit davriga muvofiq keluvchi ibtidoiy to‘da davrida yashagan ajdodlarimizning odamsimon maymun podalariga xos xatti-harakatlari, ularni fan olamida eng oliy tipdagi odamsimon maymunlardan tarqalgan, degan tasavvurni keltirib chiqardi. aslida, hech bir odamsimon maymunlardan (shimpanze, gibbon, orangutan, gorillalardan) odam tarqalmagan. odamzotning ilk ajdodlari o‘zlarining oziq tishlaridagi naqshlari va bosh miyasining maymun bosh miyasidan kattaligi bilan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 251 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti “tarix” kafedrasi jahon tarixi fani bo‘yicha o‘quv – uslubiy majmua chirchiq – 2019 1. o‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar “jahon tarixi” fani eng qadimgi davrlaridan to hozirgi zamonaviy davrlargacha bo‘lgan tarixiy jarayonlar, ijtimoiy va iqtisodiy sohadagi asosiy xususiyatlar, madaniy sohaning taraqqiyoti va uning o‘ziga xos xususiyatlari haqida atroflicha va chuqur bilim berishdan iborat. talabalarning dunyoqarashini o‘tmish va hozirgi zamondagi voqea va hodisalarga ilmiy xolislik va tarixiylik tamoyillariga amal qilgan holda tarixiy voqelikka munosabat bildiradigan, umuminsoniy qadriyatlar asosida yondoshadigan, erkin fikrlaydigan komil inson qilib tar...

Этот файл содержит 251 стр. в формате DOC (1,4 МБ). Чтобы скачать "o‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha… DOC 251 стр. Бесплатная загрузка Telegram