turg‘un va noturg‘un tovushlar.

PPTX 16 pages 640.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 640.0 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

turg‘un va noturg‘un tovushlar. reja: turg‘un tovushlarning xususiyatlari turg‘un va noturg‘un tovushlarni solishtirish tovushlarni talaffuz qilish qoidalari turg‘un tovushlar (suzuvchi yoki qotib qolgan tovushlar) turg‘un tovushlar — bu tovush chiqarilganda og‘iz, lab, til yoki tomoq mushaklari nisbatan barqaror bo‘lib, havo oqimi to‘siqsiz yoki juda kam to‘sqinlik bilan o‘tadi. ular uzoqroq davom etishi mumkin va odatda ovozsiz bo‘lishi ham mumkin. turg‘un tovushlarning xususiyatlari: tovush barqaror; havo oqimi davomida katta o‘zgarish bo‘lmaydi. ovoz chiqishi davomiy bo‘lishi mumkin. masalan, s, z, f, v, sh, h tovushlari turg‘un hisoblanadi. misollar: s — “so‘z” f — “funksiya” sh — “shahar” noturg‘un tovushlar (harakatlanuvchi tovushlar) noturg‘un tovushlar — bu tovush chiqarilganda og‘iz, til, lab yoki tomoq mushaklari tez harakat qiladi va havo oqimi qisqa muddatga to‘sqinlikka uchraydi. ular tez, qisqa va impulsli tovushlar bo‘ladi. noturg‘un tovushlarning xususiyatlari: tovush qisqa, tez hosil bo‘ladi va tez tugaydi. tovush paytida organlar harakat qiladi yoki havo oqimi to‘siladi. masalan, p, …

2 / 16

noturg‘un tovushlar (transient/stop consonants) noturg‘un tovushlar — tovush chiqarilganda og‘iz, til yoki tomoq organlari qisqa muddat harakat qiladi yoki havo oqimi to‘silib, keyin birdaniga chiqariladi. shu sababli ular tez hosil bo‘ladi va qisqa davom etadi. xususiyatlari: tovush paytida organlar bir-biriga tegadi yoki havo oqimini qisqa muddat to‘sadi. tovush qisqa, impulsli va aniqlanadi. ko‘pincha noturg‘un tovushlar talaffuzda kuchli aks etadi, so‘zning boshida yoki o‘rtasida seziladi. ovozli va ovozsiz noturg‘un tovushlar: ovozli: b, d, g, j ovozsiz: p, t, k, ch misollar so‘zlarda: p — “pishloq”, “poytaxt” t — “taom”, “tosh” k — “kitob”, “ko‘cha” b — “bola”, “bazar” d — “daraxt”, “daryo” xususiyat turg‘un tovush noturg‘un tovush ovoz chiqarish organlari barqaror, kam harakat tez harakat, havo to‘siladi havo oqimi uzluksiz yoki deyarli to‘sqinliksiz qisqa, to‘silib keyin chiqariladi davomiyligi uzoqroq qisqa, impulsli misollar s, z, f, sh p, t, k, b, d, ch ovoz turi ovozli va ovozsiz ovozli va ovozsiz talaffuzdagi …

3 / 16

hahar, xona ovozli z, v, j, ɣ zavq, vaqt, jahon, g‘alaba turg‘un tovushlar misollari noturg‘un tovushlarning xususiyatlari qisqa muddatli tovush – noturg‘un tovushlarni tez va qisqa chiqarish mumkin. harakatli tovushlar – tovush hosil bo‘lishi vaqtida til va lab tez harakat qiladi. havo oqimiga keskin to‘sqinlik – bu tovushlar hosil bo‘lishida qisqa to‘sqinlik yuz beradi. lingvistik roli – so‘zning ma’nosini ajratishda, talaffuz va urg‘uda muhim. fonetik belgilari – undosh tovushlar orasida turg‘un tovushdan tez ajralib turadi. ovoz turi tovushlar misol so‘zlar ovozsiz p, t, k, ch pishloq, taom, kitob, choy ovozli b, d, g, j bola, do‘st, gul, jamoa noturg‘un tovushlar misollari tovushlarni talaffuz qilish qoidalari turg‘un tovushlar — so‘zning ohangini va ma’nosini aniqlashda yordam beradi. masalan: so‘z va zo‘z tovushlaridagi farq. noturg‘un tovushlar — so‘zni boshlash va tugatishda, talaffuzni aniq qilishda muhim. masalan: kitob va gidob talaffuzidagi farq. lingvistik roli so‘zlarni ajratish – turg‘un va noturg‘un tovushlar bir-birini almashtirganda so‘zning …

4 / 16

ri bilan bog‘liq, so‘zning urg‘usi va boshlanishida ahamiyatga ega. ularning farqlari nutqni tushunish, talaffuzni aniq qilish va til o‘rganishda katta ahamiyat kasb etadi. shu bois turg‘un va noturg‘un tovushlarni ajratish va to‘g‘ri talaffuz qilish har bir til biluvchisi uchun zarur hisoblanadi. foydalanilgan adabiyotlar abdullaev, sh. o‘zbek tilining fonetikasi. toshkent: o‘qituvchi, 2018. islamov, m. tilshunoslik asoslari. toshkent: fan, 2020. karimov, a. o‘zbek tilida tovushlar va talaffuz qoidalari. toshkent: universitet nashriyoti, 2017. sobirov, r. fonetik tizim va undosh tovushlar. toshkent: sharq, 2019. jakobson, r., trubetskoy, n. principles of phonology. cambridge: mit press, 1960. ladefoged, p. a course in phonetics. boston: cengage learning, 2015. crystal, d. the cambridge encyclopedia of language. cambridge: cambridge university press, 2010. hall, t. phonetics for dummies. new york: wiley, 2012. komissarov, v. fonetika i fonologiya uzbekskogo yazika. moskva: nauka, 2016. tashkentov, d. o‘zbek tilida undosh tovushlar va ularning turlari. toshkent: o‘zbek universiteti nashriyoti, 2021. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.png …

5 / 16

turg‘un va noturg‘un tovushlar. - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turg‘un va noturg‘un tovushlar."

turg‘un va noturg‘un tovushlar. reja: turg‘un tovushlarning xususiyatlari turg‘un va noturg‘un tovushlarni solishtirish tovushlarni talaffuz qilish qoidalari turg‘un tovushlar (suzuvchi yoki qotib qolgan tovushlar) turg‘un tovushlar — bu tovush chiqarilganda og‘iz, lab, til yoki tomoq mushaklari nisbatan barqaror bo‘lib, havo oqimi to‘siqsiz yoki juda kam to‘sqinlik bilan o‘tadi. ular uzoqroq davom etishi mumkin va odatda ovozsiz bo‘lishi ham mumkin. turg‘un tovushlarning xususiyatlari: tovush barqaror; havo oqimi davomida katta o‘zgarish bo‘lmaydi. ovoz chiqishi davomiy bo‘lishi mumkin. masalan, s, z, f, v, sh, h tovushlari turg‘un hisoblanadi. misollar: s — “so‘z” f — “funksiya” sh — “shahar” noturg‘un tovushlar (harakatlanuvchi tovushlar) noturg‘un tovushlar — bu tovush chiqarilganda og...

This file contains 16 pages in PPTX format (640.0 KB). To download "turg‘un va noturg‘un tovushlar.", click the Telegram button on the left.

Tags: turg‘un va noturg‘un tovushlar. PPTX 16 pages Free download Telegram