navro‘z bayrami

DOC 6 pages 57.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.5 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: navro‘z – qadriyatlarimiz gultoji. tayanch so’z va iboralar: navro’z bayrami, jamshid padsho, qadriyatlar, sumalak, navro’z tilaklari, avesto, ezgulik, «navro‘znoma», «devoni lug‘ati turk». «har tuning qadr ulubon, har kuning ulsun navro‘z» a. navoiy navro‘z – xalqimiz mingyilliklardan beri nishonlab kelayotgan yuksak qadriyatdir. navro‘z – bu yasharish va yangilanish bayrami. navro‘z kun bilan tun teng bo‘lgan kun. navro‘z – bu insonlarni ezgulikka, bunyodkorlikka, mehr - oqibatga chorlovchi qadriyatlarimiz gultoji. navro‘z (forschada «nav» - yangi, «ro‘z» - kun, «yangi kun» degan ma’noni anglatadi.) - markaziy osiyo, o‘rta va yaqin sharqda yashovchi xalqlar fors, tojik, o‘zbek, ozarboyjon, hind va boshqa xalqlarning qadimiy an’anaviy yangi yil bayrami. navro‘z - sharq xalqlarining mushtarak ijodi. u o‘zida o‘tmish ajdodlarimizning afsonaviy tasavvurlaridan, zamondoshlarimizning qarashlarigacha o‘zida aks ettirdi, insoniyat madaniy taraqqiyotining har bir yutug‘idan doimo kuch -quvvat, olib oziqlandi. sharq xalqlarining eng hayotbaxsh va qadimiy bayrami navro‘zning qachon paydo bo‘lgani xususida turli mulohazalar bildirilgan. narshaxiy buxorolik dehqonlarning navro‘zda …

2 / 6

zarrin nurlari jamshidning toju taxtini yoritibdi. butun tevarak atrof munavvar bo‘lib ketibdi. bu g‘aroyib mo‘jizani ko‘rgan ulus ajablanib, jamshid taxtga o‘tirgan kunni «navro‘z» ya’ni «yangi kun» deb bayram qilishgan ekan . jamshid bilan bog‘liq boshqa bir rivoyatda aytilishicha uning olovni kashf etishi insonlar uchun mo‘jiza bo‘lib o‘sha kun «navro‘z» - yangi kun tariqasida bayram qilinadigan bo‘libdi. firdavsiy ham navro‘z paydo bo‘lishini jamshid nomi bilan bog‘laydi. jumladan firdavsiy «navro‘zni qutlug‘ shodiyonalar, bayramlar shohi» deb ataydi, uni ajoyib misralarda ta’riflaydiki, o‘zbekcha mazmuni shunday: hamal burjiga kirib qolganda oftob, jahon yorishib ketdi, nurlandi ob. shu kunni yangi yil - bayram deyishar, jamshidga sochishar oltinu gavhar. firdavsiy talqinida navro‘zning jamshid nomi bilan bog‘lanishining sabablari bor. bu haqda hazrat alisher navoiyning «tarixi mulki ajam» asarida ham qiziqarli bir rivoyat keltirgandir. podshoh jamshid avvallari adolatli, sahovatli, husnu jamolda dilpazir, fazlu kamolda benazir hukumdor bo‘lgan ekan. uni ajoyib ixtirolar qilgan, shu jumladan, navro‘z ayyomini, shu qutlug‘ va …

3 / 6

lganligini bildirardi. nuh qaldirg‘och ko‘rsatgan tomonga qarab suzib boribdi-da, suv o‘rtasidagi zaminni ko‘ribdi. kemadagi barcha jonzod yerga tushib, to‘fon azobidan qutilibdilar. yer yuziga tushgan odamlar o‘sha kunni «yangi kun» deb bayram qilishga odatlanibdilar. mazkur afsona navro‘z haqiqiy bahor bayrami ekanligidan dalolat beradi. zero, nuh payg‘ambar qaldirg‘ochni uchirganligi bejiz emas, chunki qaldirg‘och – bahor elchisi, uyimizni nurga, dalalarimizni gulga, qalbimizni oftobdek jo‘shqin sevinchlarga to‘ldiradigan ko‘klam darakchisidir. navro‘zning paydo bo‘lishiga oid o‘xshash ma’lumotlar markaziy osiyoda yashagan qadimgi aholining e’tiqodiy qarashlari majmuasi zardushtiylikning muqaddas kitobi «avesto»da ham mavjud. zardusht o‘zi yaratgan yetti mo‘jiza (suv, tuproq, havo, olov, o‘simlik, sigir, va odam) ga monand holda yettita bayramni ham joriy qilgan emish. yettinchi mo‘jiza - olov hamda ezgulik homiysi asha-vaxishta sharafiga bahoriy udum - navro‘zni o‘tkazish an’anasi paydo bo‘lgan ekan . afsonalarning deyarli barchasida navro‘zning paydo bo‘lishi quyosh, olov, yorug‘lik kabi ezgulik timsollari bilan bog‘langan. bu timsollar qishning izg‘irinli sovuqlari ortda qolib, yilning quyoshli, haroratli …

4 / 6

arning fikricha, sosoniylar davrida navro‘zni davlat bayrami sifatida yozda o‘tkazish qoidalashtirilgan edi. ammo yillar o‘tishi bilan qadimiy an’ana, xalq an’anasi - navro‘zni bahorda nishonlash g‘olib keldi. navro‘z har qanday g‘ayri odatiy aralashuvlarni, uni qoliplashtirishga bo‘lgan urinishlarni pisand qilmay, xalqlarimizning ma’naviy hayotidan oziqlanib, yanada boyib, to‘lishib mukammallashib bora berdi. sho‘ro hukumati davrida ham navro‘z bayrami va bu bayram bilan bog‘liq udumlar, taomlar va shuningdek, har xil marosimlar taqiqlandi. biroq, bularning barchasi besamar ketdi. 1990 – yildan boshlab, o‘zbekiston hukumatining qaroriga binoan, 21 – mart - navro‘z milliy xalq bayrami sifatida belgilanib, dam olish kuni deb e’lon qilindi. navro‘z bayami yunesko tomonidan umuminsoniy qadriyat ekanligi e’tirof etilgan. navro‘zning o‘ziga xosligi uning turli xil o‘yinlari, udumlari, marosimlar va taomlarining borligidir. navro‘z ayyomida milliy va an’anaviy taomlardan tashqari sumalak, halim, ko‘k somsa, shuningdek, quvvat bag‘ishlovchi turli sharbatlar tayyorlangan. masalan, ko‘pgina joylarda navro‘z arafasida o‘rik turshagini ezib, maxsus sharbat tayyorlaydilar. ilgarilari uylarning tagi poli bo‘lmagan, …

5 / 6

alak atamasi sharbat uchun qilingan, undirilgan yoki bug‘doy ma’nosini anglatadi. bundan tashqari sumalak ma’nosini beruvchi "sumani", "soma" atamalari ham mavjudki, bevosita ular ham sumalak atamasi bilan bog‘liqdir. sumalak inson sog‘ligi uchun qanchalik katta naf keltirishini tibbiyot xodimlari ham ta’kidlashgan. qishdan charchab, madorsizlangan tana uchun sumalak kuch bag‘ishlashini hamma yaxshi biladi. sumalakning paydo bo‘lishi haqida turli rivoyat va afsonalar mavjud bo‘lib, «hasan husan taomi», «dehqon va kampir», «etti go‘dakning risqi», «sumalak – o‘ttiz malak» va boshqa shu kabi nomlar orqali el orasida tarqalgan. shu o‘rinda «sumalak – o‘ttiz malak» rivoyatini keltirib o‘tsak. sumalak – bibi fotimaning oshlari ekan. bir kuni u kishining bolalari och qolibdilar. ovqat pishirib beray desalar, o‘ylarida qozonga solg‘udek hech vaqo yo‘q ekan. o‘shanda qish chiqib, endi ko‘klam ko‘katlari yer bag‘irlab bosh ko‘targan vaqt ekan. bibi fotima hovlisining bir chetiga kuzda bir hovuch don sepgan ekanlar, qarasalar o‘sha ko‘karib, maysalab qolgan ekan. darrov shu maysadan o‘rib kelib, maydalab …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "navro‘z bayrami"

mavzu: navro‘z – qadriyatlarimiz gultoji. tayanch so’z va iboralar: navro’z bayrami, jamshid padsho, qadriyatlar, sumalak, navro’z tilaklari, avesto, ezgulik, «navro‘znoma», «devoni lug‘ati turk». «har tuning qadr ulubon, har kuning ulsun navro‘z» a. navoiy navro‘z – xalqimiz mingyilliklardan beri nishonlab kelayotgan yuksak qadriyatdir. navro‘z – bu yasharish va yangilanish bayrami. navro‘z kun bilan tun teng bo‘lgan kun. navro‘z – bu insonlarni ezgulikka, bunyodkorlikka, mehr - oqibatga chorlovchi qadriyatlarimiz gultoji. navro‘z (forschada «nav» - yangi, «ro‘z» - kun, «yangi kun» degan ma’noni anglatadi.) - markaziy osiyo, o‘rta va yaqin sharqda yashovchi xalqlar fors, tojik, o‘zbek, ozarboyjon, hind va boshqa xalqlarning qadimiy an’anaviy yangi yil bayrami. navro‘z - sharq xalqlarining...

This file contains 6 pages in DOC format (57.5 KB). To download "navro‘z bayrami", click the Telegram button on the left.

Tags: navro‘z bayrami DOC 6 pages Free download Telegram