linux operatsion tizimi haqida

PPTX 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1547449507_68674.pptx /docprops/thumbnail.jpeg linux operatsion tizimi haqida tuzuvchi: rahmaaliyev elyor linux operatsion tizimi haqida siz ishonmaysiz, jiddiy va mustahkam yuniks tarixi ken tompson (ken thompson) tomonidan yozilgan, kichik bir o'yindan boshlangan ekan. bu fikrni tushunish uchun o'tmishga nazar tashlash kerak. uzoq 1964 yilda ge-645 rusumli kompyuter uchun yangi "multiks" ( multics) nomli operatsion tizimni yaratish ustida ishlar boshlangan ekan [2]. loyihaning tashabbuschisi "bell laboratories" kompaniyasi bo'lib, unga yordamchi "jeneral elektrik" mashhur kompaniyasi va massachuset texnologik intstituti(mti) bo'lgan. demak, "multiks" operatsion tizimidan nimalar kutilgan? ge-645 ulkan va qimmatbaho kompyuter, uning ishlash vaqti juda qimmatga tushganligi sababli, protsessor vaqtini bo'lib, ko'p foydalanuvchilar birgalikda ishlatishni ta'minlaydigan tizim kerak bo'lgan. pdp-7 k omyuteri uchun fayl tizimi va buyruqlar qobig'ini ishlab chiqarishganda yangi operatsion tizim paydo bo'ladi va unga brayn kernigan (brian kernighan) multiksga o'xshash nom - yuniks (unics - uniplexed information and computing service - keyinchalik unix) beradi. kompyuter tarixining boshlanish davrida barcha dasturiy ta'minot …

m yuniks -ni ko'chirib, o'rnatish imkoniyati paydo bo'ladi. 1974 yili tomson va richi "communications of the acm" jurnalida yuniks operatsion tizimi haqida birinchi maqolani nashr etishadi. ular yuniksning umumiy tuzilishi haqida ma'lumotlar berishadi. 1974 yil iyul oyi holatiga 600-ta kompyuterga o'rnatilgan deb yozishadi. bu raqamlarni tasavvur qilish uchun yana o'tmishni eslash kerak. u davrlarda kompyuter katta boylik hisoblangan va uni faqat katta tashkilotlar sotib olgan. kompyuter matn terish, yohud musiqa eshitish emas, balki muayyan sanoat masalalarini hal qilish uchun xarid qilingan. bu maqoladan so'ng yuniks tizimi bilan ko'p ilmiy-tadqiqot tashkilotlar qiziqib qoladi. qiziqqanlarga tomson operatsion tizimning disklar to'plamini bepul tarqatadi. natijada yuniks tizimi uchun yangi rivojlanish to'lqinlari sodir bo'ladi. masalan, yel universitet talabalari buyruqlar qobig'i (shell) -ni ishlab chiqishadi, boshqa universitet talabalari yuniks asosida birinchi kompyuterlar tarmog'ini yaratishadi. berkli universitet talabalari juda ko'p dasturlar va yangi buyruqlar kiritish qobig'ini yaratishadi. o'sha vaqtda mash'ur bir dastur yaratilib, hozirgacha faol ishlatilmoqda, bu …

xx asrning 80-yillarida qimmatbaho tijorat mahsulotga aylanib qolgan yedi. dasturchilar mahfiy guruhlarga bo'linib, bir-birlaridan yangiliklarni sir tutishgan. bu holatga qarshi chiqqan massachusets texnologik institutining talabasi va xakeri richard stolmen (richard stallman) erkin va ochiq operatsion tizimni yaratishga kirishadi. xakerlarning "barcha ma'lumot erkin va ochiq bo'lishi kerak" degan ma'lum ta'limotining tarafdori stolmen o'zining loyihasiga gnu nomini beradi. gnu - rekursiv: "gnu - not unix", o'zbekcha ma'nosi: "gnu - yuniks emas" qisqartmasi demakdir. rekursiv degani - gnu nomi ochilsa, "gnu - not unix" chiqadi, gnu qisqartmasi qayta ochilsa yana o'sha "gnu - not unix" degan ma'no chiqaveradi. bu esa - xaker dasturchilarning nom berishda qandaydir hazil, original usuli bo'ladi. yangi tizim uchun yuniks asos qilinib olingan bo'lsa ham, stolmen loyiha nomi bilan yuniksdan jiddiy ravishda farqlanishini ta'kidlamoqchi bo'lgan. u loyihani 1983 yil 27 sentyabrda butun dunyoga e'lon qilgan [6]. e'lonning to'liq matnini quyidagi manzil bo'yicha ko'rish mumkin: http://www.gnu.org/gnu/initial-announcement.html. 1989 yil fevral oyida …

op litsenziya bilan himoyalangan dasturiy ta'minotdan nusxa olish erkin yoki copyleft nomi bilan ham ma'lum. 1990 yillarga kelib, gnu loyihasi ichida erkin operatsion tizim hosil qilinishi uchun asosiy qismlar yaratilgan edi. emacs tahrirlovchisidan tashqari, stolmen yangi dasturlarni yaratuvchi "gcc" (gnu c compiler) kompilyator va dasturlarni to'g'rilovchi "gdb" sozlovchini ishlab chiqdi. gnu asoschisi mashhur dasturchi bo'lib, bir o'zi tijorat dasturlash guruhlaridan o'tib, haqiqatdan takomillashtirilgan va ishonchli kompilyator yaratdi. hattoki hozirgi kunda ham gcc kompilyatori deyarli barcha operatsion tizimlarga moslashtirilib, amalda faol ishlatilmoqda. bu davrda gnu loyihaga qo'shilgan boshqa dasturchilar ham juda ko'p foydali dasturlar ishlab chiqishgan. ulardan ikkitasini alohida qayd qilish mumkin: si kutubxonasi va "shell" qobig'i. si tilining amaliy kutubxonasining gnu hodimi roland makgras hosil qilgan. yana bir dasturchi brayyan foks kompyuterni boshqarish uchun foydalanuvchini operatsion tizim bilan bog'lovchi, o'zaro muloqotini ta'minlovchi mashhur bash (bourne again shell) qobig'ini yaratgan. demak, 90 yillarda gnu tizimini yakunlash uchun faqat bitta asosiy qismi …

tadi. tizimga muallif miniks (minix) nomini berib, uni shaxsiy kompyuterlarda o'quv quroli sifatida ishlatishni tavsiya qiladi. albatta, miniks mukammal va benuqson operatsion tizim bo'lmagan, lekin uning dastlabki kodi ochiq bo'lib, tanenbaumning "operatsion tizimlar" kitobida tizimning ishlash jarayonlari batafsil yoritilgan. bu esa operatsion tizimni o'rganishni xohlovchilar uchun bebaho o'quv qo'llanma bo'lgan, shuning uchun yevropa oliygohlarining talabalari bosh ko'tarmay miniks tizimining 12 000 keltirilgan satr kodini astoydil o'rganishgan. linus benedikt torvalds (linus benedict torvalds - 1969 y. tug'ilgan) finlyandiya poytaxti xelsinki universiteti kompyuter fanlari fakultetining talabasi bo'lib, professor tanenbaum kitobini sotib olgan. "tasoddifiy inqilobchining hikoyasi" xotiranomasida linus: "kirish qismini o'qiganimdayoq, yuniks mohiyatiga tushunib, uni qudratli, mustahkam va go'zal operatsion tizim ekanligiga iqror bo'lganman, hamda o'sha zahotiyoq yuniks ishlay oladigan kompyuter sotib olgim kelgan," - deb yozadi. 1991 yili linus bo'lib-bo'lib to'lash sharti bilan intel 80386 protsessori asosida yangi kompyuter sotib oladi. kompyuterga miniks operatsion tizimini o'rnatib, miriqib bir oy o'rganadi, lekin foydalanish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "linux operatsion tizimi haqida"

1547449507_68674.pptx /docprops/thumbnail.jpeg linux operatsion tizimi haqida tuzuvchi: rahmaaliyev elyor linux operatsion tizimi haqida siz ishonmaysiz, jiddiy va mustahkam yuniks tarixi ken tompson (ken thompson) tomonidan yozilgan, kichik bir o'yindan boshlangan ekan. bu fikrni tushunish uchun o'tmishga nazar tashlash kerak. uzoq 1964 yilda ge-645 rusumli kompyuter uchun yangi "multiks" ( multics) nomli operatsion tizimni yaratish ustida ishlar boshlangan ekan [2]. loyihaning tashabbuschisi "bell laboratories" kompaniyasi bo'lib, unga yordamchi "jeneral elektrik" mashhur kompaniyasi va massachuset texnologik intstituti(mti) bo'lgan. demak, "multiks" operatsion tizimidan nimalar kutilgan? ge-645 ulkan va qimmatbaho kompyuter, uning ishlash vaqti juda qimmatga tushganligi sababli, protses...

PPTX format, 1.2 MB. To download "linux operatsion tizimi haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: linux operatsion tizimi haqida PPTX Free download Telegram