psixofarmakoterapiya

PPTX 17 pages 151.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 151.9 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

psixofarmakoterapiya tyorladi:mamatov asliddin psixofarmakoterapiya . istoriya. psixofarmakoterapiya — bu psixik kasalliklarni dori vositalari yordamida davolash usuli hisoblanadi. 1952-yil – birinchi neyroleptik (xlorpromazin) qo‘llanilishi (psixoz simptomlariga ta’siri aniqlangan) 1955-yil – birinchi antidepressant (imipramin) qo‘llanilishi 1959-yil – birinchi trankvilizator – xlordiazepoksid ishlab chiqilgan dori vositalari bilan davolash psixotrop vositalar — bu asosan insonning ruhiy holati va fikrlash jarayonlariga ta’sir qiluvchi dori vositalari guruhidir. ular ruhiy faoliyatdagi buzilishlarni tartibga solib, ruhiy kasalliklarni davolashda qo‘llaniladi. psixotropnie preparati neyroleptiklar – asosan psixoz (vahimali holatlar, gallyutsinatsiyalar) kabi og‘ir ruhiy kasalliklarni davolovchi dorilar. antidepressantlar – depressiyani (ruhiy tushkunlikni) kamaytiruvchi va kayfiyatni yaxshilovchi dorilar. trankvilizatorlar – xavotir, qo‘rquv, asabiylikni kamaytiruvchi, tinchlantiruvchi dorilar. normotimiklar – kayfiyatni barqarorlashtiruvchi dorilar; ayniqsa bipolyar buzilishda qo‘llanadi. psixostimulyatorlar – miya faoliyatini va umumiy faollikni oshiruvchi dorilar. nootroplar – xotira, diqqat va aqliy faoliyatni yaxshilovchi dorilar. 1. neyroleptiki ta’sir mexanizmi — miya impulslari o‘tish tezligini kamaytirishdan iborat. bu dopaminning faoliyatini susaytirish orqali amalga oshadi: postsinaptik …

2 / 17

psixotik ta’sir ko‘rsatadiganlar – dopamin retseptorlariga yuqori bog‘lanish kuchiga ega va boshqa retseptorlarga kam ta’sir qiladi. masalan, galoperidol. kam dozali neyroleptiklar – dopamin retseptorlariga zaif bog‘lanadi, ammo xavotirni kamaytiruvchi, tinchlantiruvchi va uyqu keltiruvchi ta’sirga ega. ko‘pincha qari odamlarda qo‘zg‘alishni bartaraf etish va uyqu buzilishlarini davolashda ishlatiladi. masalan, tiapridal. 2.antidepressanti ta’sir mexanizmi — sinaptik bo‘shliqdagi mao (monoamin oksidaza) faoliyatini oshirish orqali serotonin, dopamin va noradrenalin miqdorini ko‘paytiradi. antidepressantlar — depressiv holatlar va xavotir buzilishlarini (xavotir-fobik buzilish, obsessiv-kompulsiv buzilish, panik hujumlar va boshqalar) davolashda eng samarali dori guruhidir. antidepressantlar uzoq muddatli kurslarda qo‘llaniladi (kamida 3 oy). ular odat qilish (qaramlik) xavfi tug‘dirmaydi, chunki psixoaktiv moddalarga xos xususiyatlarga ega emas. antidepressantlar turlari: mao inhibitorlari — ferment faoliyatini to‘xtatib, ruhiy moddalarni ko‘paytiradi. trisiklik antidepressantlar (tca) — serotonin va noradrenalin miqdorini oshiradi. selektiv serotonin qaytish ingibitorlari (ssris) — asosan serotoninni oshiradi, kamroq yon ta’sir qiladi. boshqa guruhlar — masalan, mirtazapin, bupropion va boshqalar. «trankvilizator» atamasi …

3 / 17

epin hosilalari – elenium, diazepam, lorazepam, fenazepam, klonazepam, alprazolam va boshqalar. trimetoksibenzoat kislotasi hosilalari – masalan, trioksazin. azapiron hosilalari – masalan, buspiron. benzoksazin hosilasi – masalan, etifoksin (stresam). boshqa kimyoviy tuzilmali moddalar – amizil, gidroksizin, oksilidin, mebikar, adaptol, mexidol va boshqalar. 4 nootropi nootroplar yoki neyrometabolizm stimulyatorlari — miyaning yuqori funksiyalariga (fikrlash, eslab qolish, o‘rganish) ixtisoslashgan ta’sir ko‘rsatadi. ular: xotira va o‘qish qobiliyatini yaxshilaydi, aqliy faoliyatni oshiradi, miya faoliyatini zararli omillarga (stress, charchoq) nisbatan bardoshliligi bilan mustahkamlaydi. shu bilan birga, oddiy psixostimulyatorlarga xos bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlarni keltirib chiqarmaydi. 🧠 nootroplarning asosiy ta’sirlari: neyroprotektiv ta’sir — miya hujayralarini kislorod yetishmovligi (gipoksiya)ga nisbatan bardoshli qiladi, — glyukoza o‘zlashtirilishini va atp, oqsil, rnk sintezini kuchaytiradi. neyromediatorlarga ta’siri — miya kimyoviy moddalarini (neyroransmitterlar) ko‘paytiradi: gamk, atsetilxolin, dopamin, noradrenalin, serotonin. membrana barqarorlashtiruvchi ta’sir (membranstabilizatsiya) — nerv hujayralaridagi fosfolipidlar va oqsillar sintezini tartibga soladi, — hujayra membranalari tuzilmasini barqarorlashtiradi va normallashtiradi. antioksidant ta’sir — erkin radikallar …

4 / 17

ressiya yoki maniya kabi kayfiyat o‘zgarishlarining takrorlanishini oldini oladi. " tez almashuvchi fazalar" (ya’ni, kayfiyatning tez-tez o‘zgarishi) va kasallikning boshqa noxush kechish shakllarining rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi. psixoaktiv moddalarga bo‘lgan patologik qaramlik (ehtiyoj) darajasini kamaytiradi. normotimiklar (kayfiyatni barqarorlashtiruvchi dorilar) klassifikatsiyasi: litiy tuzlari eng mashhuri: litiy karbonat (mikalit) kayfiyatni barqarorlashtiradi, asosan bipolyar buzilishda qo‘llanadi. antikonvulsantlar (tutqanoqka qarshi dorilar) karbamazepin valproat kislotasi bu dorilar asosan nervlarning ortiqcha faolligini kamaytirib, kayfiyatni barqarorlashtiradi. atipik antipsixotiklar kvetiapin bipolyar buzilishda qo‘shimcha ravishda qo‘llanadi, kayfiyatni barqarorlashtiradi. 6. psixostimulyatori markaziy asab tizimining faoliyatini rag‘batlantiradi. uyquchanlikni kamaytiradi. aqliy va jismoniy faollikni (qisqa muddatga) oshiradi. diqqatni jamlash va xotirani yaxshilaydi. psixostimulyatorlar klassifikatsiyasi amfetaminlar va ularning hosilalari masalan: amfetamin, metamfetamin ta’siri: markaziy asab tizimini kuchli rag‘batlantiradi, e’tibor va faollikni oshiradi, lekin qaramlik xavfi yuqori. metilfenidatlar masalan: metilfenidat (ritalin) asosan e’tibor buzilishlari va giperaktivlikni davolashda qo‘llanadi. kofein va teofillin kabi metilksantinlar tabiy yoki sun’iy ta’sir qiluvchi moddalar, yengil rag‘batlantiruvchi hisoblanadi. uyquchanlikni kamaytiradi, diqqatni …

5 / 17

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixofarmakoterapiya"

psixofarmakoterapiya tyorladi:mamatov asliddin psixofarmakoterapiya . istoriya. psixofarmakoterapiya — bu psixik kasalliklarni dori vositalari yordamida davolash usuli hisoblanadi. 1952-yil – birinchi neyroleptik (xlorpromazin) qo‘llanilishi (psixoz simptomlariga ta’siri aniqlangan) 1955-yil – birinchi antidepressant (imipramin) qo‘llanilishi 1959-yil – birinchi trankvilizator – xlordiazepoksid ishlab chiqilgan dori vositalari bilan davolash psixotrop vositalar — bu asosan insonning ruhiy holati va fikrlash jarayonlariga ta’sir qiluvchi dori vositalari guruhidir. ular ruhiy faoliyatdagi buzilishlarni tartibga solib, ruhiy kasalliklarni davolashda qo‘llaniladi. psixotropnie preparati neyroleptiklar – asosan psixoz (vahimali holatlar, gallyutsinatsiyalar) kabi og‘ir ruhiy kasalliklarni davol...

This file contains 17 pages in PPTX format (151.9 KB). To download "psixofarmakoterapiya", click the Telegram button on the left.

Tags: psixofarmakoterapiya PPTX 17 pages Free download Telegram