"ishlab chika-rishda yoritilganlik"

DOCX 34 pages 72.3 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.3 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

mavzu: «ishlab chikarishda yoritilganlik». reja: 1. ishlab chikarishdagi yoritilganlikni axamiyati va roli, yoruglik manbai 2.asosiy yoruglik birliklari va yoritilganlik turlari 3. ishlab chikarishda tabiiy yoritilganlik 4. ishchilardagi asosiy ko'rish funktsiyalar 5. ishlab chikarishda yoritilganlikka bulgan gigienik talablar tayanch so'z va iboralar: mehnat gigienasi, ishlab chiqarish, zararli va xavfli omillar, yoritilganlik, yoritkichlar, ko'rish funktsiyalari, organizmga ta'siri, me'yorlash printsiplari, kasalliklarning profilaktik chora- tadbirlari. ishlab chikarishda yoritilganlikka baxo berish ikki nuktai nazardan axamiyatga ega: gigienik axamiyati iktisodiy axamiyati gigienik axamiyati shundan iboratki agar yoritilish manbalari ishlab chikarish korxonalarida ratsional joylashtirilgan bulsa, inson salomatligini muxofaza kilish, ya'ni ko'rish urganlarini normallashishini ta'minlash, umumiy charchashning oldini olish va ishlab chikarish korxonalarida shikastlanishning oldini olish katta gigienik axamiyatga ega. xozirgi vaktda bizning respublikamizda juda ko'p katta korxonalar, ogir sanoat, engil sanoat kushma korxonalari, xususiy korxonalar ishlab turibdi. ana shu korxonalardagi xar bir texnologik jarayon uchun yoritilganlik katta axamiyatga ega. masalan: mashinasozlik korxonalaridagi dastgoxlarda metallarni kirkishishlari, yogochsozlik korxonalarida …

2 / 34

chikarishda omillar 4 guruxga bulinadilar: 1. fizikaviy 2. kimyoviy 3. biologik 4. ruxiy-fiziologik fizikaviy omillar tarkibiga kiradigan omillardan biri-yoritilganlikdir. yoritilganlik asosida yoruglik yotadi. eruglik -bu fizik xodisa bulib, 380 nm. dan to 760 nm. gacha bulgan elektromagnit tulkinlardan iborat 380 nm. gacha bulgan elektromagnit tulkinlar. ub- ultrabinafsha nurlar xisoblanadi. 760 nm. dan 1 mm. gacha bulgan tulkinlar. if- infrakizil nurlar xisoblanadi. bu nurlar ko'zga kurinmaydi. yoruglik esa shunday elektromagnit tulkinlardan iboratki, bu tulkinlar organizm orkali ishchilar ko'rish va sezish xissiyotiga egadir. ishlab chikarishda yoritilganlik manbai bulib, kuyosh xisoblanadi. kuyosh - tabiiy yoruglik manbai. sun'iy yoruglik manbaiga xar-xil lampalar kiradi. asosiy yoruglikni ulchash birliklari. yoruglik okimi (f)- bu ko'zda ko'rishni xis ettiruvchi nurlanish energiyasining ma'lum bir kismidir. birligi- lyumen (lm). yoruglik okimini, yoruglik manbaini kuvvatiga va uning zichligiga bog'liq. yoruglik kuchi (j)- yoruglik okimining fazodagi zichligi. birligi- kandela (kd,cd). kandela – yoruglikni asosiy texnik birligi bulib xisoblanadi va maxsus etalon buyicha …

3 / 34

yoruglik okimining kaytish koeffitsenti 100 % eki 1.0 dan kam. uning kiymati (0.9- 0.02) oralikda bo'ladi. ravshanlik – f satx birligidan kaytayotgan yoruglik okimining zichligidir. birligi kd/m2. shular bilan bir katorda kantrastlik, ya'ni ob'ekt ravshanligi (r abs) va fonning orasidagi absalyut kattalik farqining fanga nisbatidir, ob'ekt ravshanligi (r abs)- fon ravshanligi (r fon). yoritilish turlari, manbai xisobi buyicha 3 turga bulinadi: 1. tabiiy 2. sun'iy 3. aralash ishlab chikarishda tabiiy yoritilganlik. inson xayotida xozirgi vaktda tabiiy yoritilganlikni axamiyati katta xisoblanadi. tabiiy yoritilganlik kuyosh energiyasini asosi xisoblanib, stimullashtiruvchi xususiyatga ega. tabiiy yoritilganlik bosh miya kobigiga ta'sir etib, gaz almashinuv jarayonini tezlashtiradi, insonni kayfiyatini, aktivligini, xolatini yaxshilaydi. tabiiy yoritilganlik bakteriotsid va antiraxit xususiyatga ega, modda almashinuv jarayonlarini yaxshilaydi. kunduzgi yoruglik ta'sirida usimliklarda xlorafillarda sintez jarayoni va so2 gazi xavodan assimilizatsiya jarayoni ko'zatiladi. shuning uchun tabiiy yoritilganlik ishlab chikarish xonalarida urnatilgan bulishi kerak, chunki bu yoritilganlikorganlarini ish faoliyatiga va inson xayotida ijobiy umumbiologik …

4 / 34

nti ishlab chikarish xonalarida tabiiy yoritilganlikni baxolash uchun kullanilmaydi, tashki muxit sharoitini xisobga olmaydi; kushni binoni, kukalamzorlashtirish zonasini, yoritgichlarni ifloslanishini, moslama va tsexdagi stanoklarni xisobga olmaydi. tabiiy yoritilish birligi kilib tabiiy yoritish koeffitsenti kabul kilingan, ya'ni satxdagi yoritilganlikni tashqaridagi yoritilganlikka nisbati bulib, birligi - %. turli rayondagi joylashgan binolar uchun tyok ning me'yorlashgan kiymati kuyidagi formula buyicha aniklanadi. e = yon * m yon- me'yordagi tyokni kiymati. m – yoruglik iklim koeffitsenti. yoruglik iklimi yildan ortik davomida u yoki bu erdagi tabiiy yoritilganlik yigindisi, kuyosh nur sochishini davomiyligiga karab 0.55 dan 0.7 gacha kilib belgilangan. ishlab chikarishda bajarilayotgan ishni turlariga karab, yoritilganlik me'yorlari: kmk- 2.01.05- 98 dagi, ya'ni kurilish me'yor va koidalari «tabiiy va sun'iy yoritilish kabul kilingan». tasdiklangan ushbu me'yorga asosan tabiiy yoritilish topiladi. tabiiy yoritilish sistemasi - yon tomondan yoritilish sistemasi: a. bir tomonlama b. ikki tomonlama yuqoridan yoritilish yoki murakkab sistemasi. bunday sistemadagi yoritilish bir etajli binolar …

5 / 34

y ko'rishfraktsiyalari va ularni ishlab chikarishdagi yoritilganlikka bog'liqligi ko'rishning asosiy funktsiyasi – bu kontrast sezuvchanlik – ko'zni ikki bir xil predmetni ravshanlik farqini kabul kilish, masalan; ish joy fonida detalni kayta ishlash. ko'rish o'tkirligi – ko'zni predmet shaklini ko'rish, uning minimal ulchamlarini farqlash, chegaralarini ajrata bilish. anik ko'rish o'tkirligi – uzok vakt davomida ko'zatilayotgan ob'ektni, detal, xarf va boshqalarni tinik tasvirlarni ko'z yordamida ushlab turish. rang sezish – ko'zni rang ajratish xolati. ish vaktida ko'zda adaptatsiya xosil kilish uchun bir xil ravshanlik va yoritilganlik xosil kilish katta gigienik axamiyatga ega. adaptatsiya – ko'zni yoritilgan sharoitlarga, ayniksa ravshanlikka moslanish. yoruglik va korongulik adaptatsiyalar farqlanadi. yoruglik adaptatsiyasi – 3-10 minut, korongulik adaptatsiyasi – 30 va undan ko'p dakika davom etadi. ko'zni yoruglik sezuvchi kavati 2 ta nervlardan tashkil topgan: tayokcha va kolbochkalardan. tayokchalar – past yoruglikni, kolbochkalar yuqori yoruglikni, predmet shaklini va rangini kabul qiladi. ko'pgina tekshiruvlar shuni kursatadi-ki, yoritilganlik intensivligi va …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""ishlab chika-rishda yoritilganlik""

mavzu: «ishlab chikarishda yoritilganlik». reja: 1. ishlab chikarishdagi yoritilganlikni axamiyati va roli, yoruglik manbai 2.asosiy yoruglik birliklari va yoritilganlik turlari 3. ishlab chikarishda tabiiy yoritilganlik 4. ishchilardagi asosiy ko'rish funktsiyalar 5. ishlab chikarishda yoritilganlikka bulgan gigienik talablar tayanch so'z va iboralar: mehnat gigienasi, ishlab chiqarish, zararli va xavfli omillar, yoritilganlik, yoritkichlar, ko'rish funktsiyalari, organizmga ta'siri, me'yorlash printsiplari, kasalliklarning profilaktik chora- tadbirlari. ishlab chikarishda yoritilganlikka baxo berish ikki nuktai nazardan axamiyatga ega: gigienik axamiyati iktisodiy axamiyati gigienik axamiyati shundan iboratki agar yoritilish manbalari ishlab chikarish korxonalarida ratsional joylashtiril...

This file contains 34 pages in DOCX format (72.3 KB). To download ""ishlab chika-rishda yoritilganlik"", click the Telegram button on the left.

Tags: "ishlab chika-rishda yoritilgan… DOCX 34 pages Free download Telegram