amfibiya o‘rgatgan yangi yakuniy baqa

DOCX 31 pages 1.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

9-mashg'ulot. amfibiyalarning qon aylanish, asab, nafas olish va ovqat hazm qilish tizimlari. ko'payishi va rivojlanishi. turning sistematik holati: tip. xordalilar – chordata kenja tip. umurtqalilar-vertebrata yoki bosh skeletlilar – craniata katta sinf. to'rt oyoqlilar - tetrapoda sinf. suvda va quruqlikda yashovchilar-amphibia turkum. dumsizlar – ecaudata yoki anura tur. ko'l baqasi – rana ridiruda pall jihozlar: 1. yangi o'ldirilgan baqa 2. tayyor preparatlar: baqaning yorilgan organlari o'rganish. 3. tablitsalar: baqaning tashqi tuzilishi; ichki organlarining joylashishi; hazm qilish sistemasi; nafas olish organlari; qon aylanish sistemasi; ayiruv sistemasi, erkak va urg'ochisining ko'payish organlari; bosh miyasi. 4. preporaval jihozlar (skalpel, qaychi, pintset, preparaval nina, kantselyariya tug'nag'ichi). 5. vannochkalar. 6. shisha naychalar. texnik ko'rsatmalar. imkon darajasida qulay bo'lishi uchun, yirik, yangi o'ldirilgan baqadan foydalanish kerak. hayvonni mashg'ulot boshlanishidan 20-30 minut oldin o'ldirish kerak. buning uchun zich yopilgan idish olib, xloroform yoki efirni paxtaga tomizib idishga tashlanadi va hayvon joylashtiriladi. ishning mazmuni. ovqat hazm qilish sistemasi: …

2 / 31

oq miya) orqa miya. 40-rasm. ichi yorilgan holatdagi baqa: 1-yurak; 2-o'pka; 3-jigar; 4-o't pufagi; 5-oshqozon; 6-oshqozon osti bezi; 7-o'n ikki barmoqli ichak; 8-ingichka ichak; 9-to'g'ri ichak; 10-taloq; 11-kloaka; 12-siydik pufagi; 13-buyrak; 14-siydik yo'li; 15-o'ng tuxumdon (chapi olib tashlangan); 16-yog'simon tanacha; 17-o'ng tuxum yo'li; 18-tuxum yo'linig bachadon qismi; 19-orqa aorta; 20-keyingi kovak vena; 21-uyqu arteriyasi; 22-chap aorta yoyi; 23-o'pka arteriyasi. ichki organlarining joylashishi gavda bo'shlig'ining oldingi qismida uch kamerali yurak joylashgan. hozir o'lgan baqada yurak urishi davom etaveradi. qoramtir rangdagi yurak oldi bo'lmasi va och rangdagi qorinchasi yaxshi seziladi. yurakning yon tomonida qoramtir-kul rang yupqa devorli o'pka joylashgan. qoidaga ko'ra ular yorish vaqtida puchayadi, shuning uchun deyarli sezilmaydi. uni yaxshi ko'rish uchun, rezina nokka shisha tayoqcha ulab, hiqildoq yorig'idan havo yuboriladi. havoga to'lgan o'pkaning yupqa devorlarini va undagi kapillyar tomirlar to'rini ko'rish mumkin. yuragining pastki tomonida katta uch bo'lakli jigari joylashgan. jigar bo'laklari orasida yumaloq, yashil-to'q tusdagi o't pufagi ko'rinadi. jigarning …

3 / 31

m) buyrak va uning yonida ko'p bo'lakli yassi yog' tanachalari ko'rinadi. bu yog' tanachalari urug' va tuxum hujayralarini oziqlantirishda sarflanadi. urg'ochi baqalarni yorganda, ichak tagida juft ovol tanacha-tuxumdonlar joylashgan bo'lib, ular tuxum bilan to'la bo'ladi. etilgan tuxumlar, tuxumdon devorini teshib, tana bo'shlig'iga tushadi. so'ng tuxum yo'lining voronkasi orqali tuxum yo'liga va bu orqali kloaka teshigidan tashqariga chiqariladi. shuni ta'kidlash lozimki, urg'ochilarida jinsiy organlari kuchli rivojlanganki, hattoki ichakni ham yopib turadi. shuning uchun ichakni ko'rish uchun tuxumdon va tuxum yo'lini bir chekkaga surish lozim. ovqat hazm qilish sistemasi amfibiyalarning hazm sistemasini suyakli baliqlarnikiga nisbatan taqqoslaydigan bo'lsak, ancha murakkablashgan va ixtisoslashgan. hazm kanali og'iz yorig'idan boshlanib, og'iz-halqum bo'shlig'iga ochiladi. shuni ta'kidlash lozimki, bu bo'shliqda til joylashgan. og'iz bo'shlig'iga birinchi bo'lib amfibiyalarda paydo bo'lgan so'lak bezlarining chiqarish yo'llari ochilgan. so'lak baqalarda faqat ovqat luqmasini ho'llash uchun xizmat qiladi va ovqatga ximyaviy ta'sir ko'rsatmaydi. og'iz-halqum bo'shlig'i kalta va serbar qizilo'ngachga ochiladi. 41-rasm. baqaning ichagi: …

4 / 31

uning pastki yuzasida yumaloq shakldagi qoramtir-ko'k rangli o't pufagi bo'ladi. jigarni orqa yuzasidan o't yo'li o'tadi va o'n ikki barmoqli ichakka qo'yiladi. ichakning ingichka bo'limi tutqichida yumaloq taloq joylashgan bo'lib, bunda qonning shaklli elementlari hosil bo'ladi. nafas olish organlari amfibiyalarda nafas olish baliqlarga nisbatan boshqa tipda. ularda ovol shakldagi, yupqa devorli o'pkalar shakllangan. o'pkaning ichki yuzasi kataklarga bo'lingan. agar o'pkalarni havo bilan to'ldirilsa uning devorlaridagi qon tomirlarni ko'rish mumkin. voyaga etmagan baqalarda (oksidlanish yuzasi kam) nafas olishda teri muhim rol o'ynaydi. masalan, yashil baqalarda qonni oksidlovchi kislorodning teri orqali o'tishi 50 % tashkil etadi. o'pka orqali nafas olish tufayli ichki nafas teshigi yoki xoanalar yuzaga kelgan bo'lib, ular tashqi burun teshigini og'iz- halqum bilan tutashtirib turadi. nafas yo'li tananing bo'yin qismi yo'qligi tufayli juda qisqa bo'ladi. baqalarda nafas olish mexanizmi havo (nasos) berish tipida bo'ladi. nasos rolini og'iz-halqum bo'shlig'i bajaradi, og'iz-halqum bo'shlig'ining tagi pastga tushirilganda uning hajmi oshadi va havo …

5 / 31

arning qon aylanish sistemasidan sezilarli farq qiladi. o'pkaning yuzaga kelishi muosabati bilan ikkinchi qon aylanish doirasi va uch kamerali yurak shakllangan. baliqlardagi jabra arteriyalarining o'rnini uyqu arteriyasi, aorta yoyi va o'pka arteriyasi egallaydi. yuksak (dumsiz) amfibiyalarda keyingi kardinal vena o'rniga keyingi kovak vena, qorin venasi hosil bo'lgan. amfibiyalarning teri orqali nafas olish tufayli, teri qon tomirlarining yaxshi rivojlanganligi harakterli belgilaridan biri hisoblanadi. baqaning yuragi uch kamerali bo'lib, u o'ng va chap yurak bo'lmasi va yurak qorinchasidan tuzilgan. 42-rasm. yorilgan baqa yuragining qorin tomondan ko'rinishi (kesmasi): 1-o'ng yurak bo'lmasi; 2-chap yurak bo'lmasi; 3-qorincha; 4-ikkala yurak bo'lmasidan yurak qorinchasiga ochiluvchi atrioventikulyar klapan; 5-arterial konus; 6-umumiy arteriya stvoli; 7-teri-o'pka arteriyasi; 8-aorta yoyi; 9-umumiy uyqu arteriyasi; 10-uyqu bezi. ikkita yurak bo'lmasi bitta, umumiy teshik orqali yurak qorinchasi bilan bog'lanadi. o'ng yurak bo'lmasining hajmi bir oz kattaroq bo'lib, chunki unga tanadan qaytgan venoz qon keladi. chap bo'lmaga esa, faqat o'pkadan qaytgan arterial qon keladi. yurak …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amfibiya o‘rgatgan yangi yakuniy baqa"

9-mashg'ulot. amfibiyalarning qon aylanish, asab, nafas olish va ovqat hazm qilish tizimlari. ko'payishi va rivojlanishi. turning sistematik holati: tip. xordalilar – chordata kenja tip. umurtqalilar-vertebrata yoki bosh skeletlilar – craniata katta sinf. to'rt oyoqlilar - tetrapoda sinf. suvda va quruqlikda yashovchilar-amphibia turkum. dumsizlar – ecaudata yoki anura tur. ko'l baqasi – rana ridiruda pall jihozlar: 1. yangi o'ldirilgan baqa 2. tayyor preparatlar: baqaning yorilgan organlari o'rganish. 3. tablitsalar: baqaning tashqi tuzilishi; ichki organlarining joylashishi; hazm qilish sistemasi; nafas olish organlari; qon aylanish sistemasi; ayiruv sistemasi, erkak va urg'ochisining ko'payish organlari; bosh miyasi. 4. preporaval jihozlar (skalpel, qaychi, pintset, preparaval nina, kan...

This file contains 31 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "amfibiya o‘rgatgan yangi yakuniy baqa", click the Telegram button on the left.

Tags: amfibiya o‘rgatgan yangi yakuni… DOCX 31 pages Free download Telegram