salib yurishlari davri

PDF 7 pages 405.6 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 405.6 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

salib yurishlari davri mavzu rejasi: 1. xristian cherkovi. 2. salib yurishlari. 3. salib yurishlari va uning oqibatlari. salib yurishlarining sabablari va shart sharoitlari. xi asr oxirlariga kelib yevropada yangi davlatlari tashkil topib, ular o’z ma'muriy tuzilmasiga ega bo’ldi. mazkur davlatlarda yangi turdagi tashqi siyosat tamoyillari shakllandi. lekin tashqi siyosatni belgilab beruvchi ichki omillar ham mavjud ediki, ular umumyevropa xarakeriga ega edi. salib yurishlarining sabablarini qisman xi asrning ikkinchi yarmida yaqin sharqda yuz bergan o’zgarishlardan, qisman feodal g’arbiy yevropaning o’zidagi umumiy iqtisodiy taraqqiyot va keskin ijtimoiy ziddiyatlardan qidirmoq kerak. ilk o’rta asrlarning so’nggi davrlarida sharqda yevropa feodallarining agressiv tashqi siyosat olib borishlari uchun juda qulay bir vaziyat shakllangan edi. arab xalifalari o’rtasidagi o’azro urushlar natijasida bag’dod xalifaligi zaiflashdi, 1055- yilga kelib esa ma'muriy jihatdan batamom tarqaldi. boshqa yirik davlat — komninlar zamonidagi vizantiya ham og’ir kunlarni boshidan kechirmoqda edi. saljuq turklari vizantiya uchun ayniqsa xavfli edilar, ular kichik osiyoning katta bir …

2 / 7

ishlarining birdan-bir yo’li edi. yirik feodallar (knyazlar va baronlar) o’zaro mojaro va ixtiloflarning oldini olish uchun ritsarlarning diqqat-e'tiborini boshqa narsalarga jalb etish muhimroq edi. xi asr oxiri — xii asr boshida salib yurishidagi g’oyat muhim masala—dehqonlar masalasi edi. dehqonlar dastlabki paytlarda sharqqa bajonu dil yo’l oldilar. krepostnoy qaramlikdan xalos bo’lish, qarzlarni tugatish, sharqdan yer olish umidi (shuni aytish kerakki, dehqonlarning geografik tasavvuri tamomila hayoliy, amalga oshmaydigan bir tasavvur edi) o’n minglab kishilarnnng tug’ilib o’sgan shahar va qishloqlarini tashlab, uzoq yurtlarga ketishga majbur etdi va ularning ko’plari bu joylarda och-yalang’och qolib, sarson bo’ldilar. dunyoviy va ruhoniy feodallar dehqonlarning sharqqa qiladigan yurishini vujudga kelgan og’ir axvoldan qutulishning o’ziga xos bir yo’li deb bilardilar. bu narsa tovar-pul munosabatlari rivojlanishi bilan feodal- krepostniklik tuzumi keng tarqalayotgan va feodal zo’rligi kuchayib borayotgan bir sharoitda yevropada dehqonlar urushining to’g’ridan-to’g’ri boshlanib ketish xavfidan hukumron toifani qutqargan bo’lardi. ko’pdan-ko’p monaxlar va boshqa daydi voizxonlar dehqonlar orasida targ’ibot yurgizib, …

3 / 7

hi darajali masala bo’lib qolgan edi. - italiya shaharlari, ayniqsa ulardan ikkitasi — genuya bilan venetsiya — salib yurishlarida juda faol qatnashdilar. bu shaharlarning floti salibchilarni sharqqa tashib olib bordi, salib lashkarlarini oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta'minlab turdi. bosib olingan hududlarni taqsimlashda bu har ikki shahar qatnashib, birinchi galda sharqning portlari va bozorlarini o’zlariga monopoliya qilib olishga harakat qildilar. lekin shunga qaramay, shaharlar salib yurishlarida harakatga keltiruvchi asosiy kuch emas edi. sharqqa qilingan salib yurishlarini «muqaddas urushlar» deb e'lon qilgan katolik cherkovi, tabiiy, bu yurishlardan o’z manfaatlari yo’lida foydalanshiga intildi. bu vaqtga kelib papalik zo’r qudrata ega bo’ldi. dunyoviy hokimiyat bilan olib borilgan to’qnashuvlarda papa imperatorning o’zini bir necha marta maglubiyatga uchratdi. salib yurishlari papalikka ko’pgina real foydalar keltirishi: parchalanib ketgan feodal yevropasiga siyosiy jixatdan rahbarlik qilishi, sharqiy «sxizmatiklar»ni, ya'ni sharqiy pravoslav cherkovining ajralib ketgan xristianlarini rimga buysundirish uchun, katolik ruhoniylari katolik mazhabiga o’tkazishni orzu qilgan sharq musulmonlari orasidagi missionerlik faoliyati …

4 / 7

boshqa joylarda olib borgan harbiymustamlakachilik ekspeditsiyalari ko’zda tutiladi. salibchilar tashqi jihatdan bu ekspeditsiyalar diniy ruhdagi ekspeditsiyalar edi, chunki katolik cherkovi bu kurashni — «butning - yarim oyga» qarshi, xristianlikning — islomga qarshi kurashidir, deb e'lon qilgan edi; yurishlardan muddao falastinni «kofirlar» dan xalos kilish va xristianlar e'tiqodicha, kuddusdagi «iso payg’ambar qabri»ni xristianlarga qaytarib olib berishdir deb, rasmiy e'lon etildi. haqiqatda esa, bu bosqinchilik yurishlaridan iborat bo’lib, ularda yevropalik baronlar va ritsarlar hech tap tortmay, sharqning shaharlarini taladilar, butun-butun knyazlik (beklik) va qirolliklarni bosib oldilar, o’zlari uchun feodal rentasining yangi soliq tulovchilarini qo’lga kiritdilar. ammo salib yurishlarida, feodallardan tashqari, jamiyatning boshqa sinflari, jumladan, dehqonlar ham qatnashdilar. bu hol salib yurishlariga endi yalpi, ommaviy tus berdi. birinchi salib yurishi. salib yurishlarining boshlanishi 1096-yilga to’g’ri keldi. 1096- yilning bahorida shimoliy va sharqiy fransiyaning qisman g’arbiy germaniyaning dehqonlar ommasi salib yurishi uchun yo’lga tushdi. dehqonlarga monax pyotr amenskiy (pyotr pustiniik) va kichik mulkdor ritsar …

5 / 7

k ko’rsatishi va zo’ravonlik qilishidan xavfsirab, ularni kichik osiyo sohiliga jo’natib yuborishga shoshildi. kichik osiyo sohilida salibchilar olomoni tez orada turk qushiniga to’qnash keldi va u salibchilarning ko’pchilik qismin qirib tashladi. shunday qilib, salibchilarning sharqda qilgan yurishi batamom mag’lubiyatga uchradi. 1096-yilning kuzida ritsarlar, asosan fransuz va italyan ritsarlari, qisman g’arbiy germaniya ritsarlari jo’nab ketdilar. bu yurishga quyi lotaringiya gertsogi gotfrid bulonskiy boshchilik qilib, uzi bilan birga sharqda ikkita ukasi — bolduin bilan evstafiyni olib ketdi, shimoliy fransuz feodallariga normandiya grafi robert hamda flandriya grafi robert boshchilik qildilar, janubiy fransuz feodallari tuluziya grafi raymundni o’zlariga yulboshchi qilib oldilar. janubiy fransuz yepiskoplaridan biri, papa tomonidan cherkov vakili (legati) qilib tayinlangan yepiskop ademar ham ularga hamroh bo’ldi. tarentiya gertsogi boemund janubiy italiya feodallariga boshchilik qildi, jiyani graf tankred unga hamrohlik qildi. ritsarlar ham sharqda konstantinopol orqali ketgan bo’lsalar- da, lekin turli yo’llar bilan bordilar. ba'zilari pyotr amenskiy rahbarligidagi dehqonlar otryadlari bosib o’tgan eski …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "salib yurishlari davri"

salib yurishlari davri mavzu rejasi: 1. xristian cherkovi. 2. salib yurishlari. 3. salib yurishlari va uning oqibatlari. salib yurishlarining sabablari va shart sharoitlari. xi asr oxirlariga kelib yevropada yangi davlatlari tashkil topib, ular o’z ma'muriy tuzilmasiga ega bo’ldi. mazkur davlatlarda yangi turdagi tashqi siyosat tamoyillari shakllandi. lekin tashqi siyosatni belgilab beruvchi ichki omillar ham mavjud ediki, ular umumyevropa xarakeriga ega edi. salib yurishlarining sabablarini qisman xi asrning ikkinchi yarmida yaqin sharqda yuz bergan o’zgarishlardan, qisman feodal g’arbiy yevropaning o’zidagi umumiy iqtisodiy taraqqiyot va keskin ijtimoiy ziddiyatlardan qidirmoq kerak. ilk o’rta asrlarning so’nggi davrlarida sharqda yevropa feodallarining agressiv tashqi siyosat olib boris...

This file contains 7 pages in PDF format (405.6 KB). To download "salib yurishlari davri", click the Telegram button on the left.

Tags: salib yurishlari davri PDF 7 pages Free download Telegram