"sanoat robotlari va manipulyatorlari"

PPTX 16 pages 293.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 293.0 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

slayd 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «umumtexnika fanlari va texnologiyalar» kafedrasi «texnik mexanika» fanidan (mashina va mexanizmlar nazariyasi bo’limi) «sanoat robotlari va manipulyatorlari» mavzusida ma’ruza darsi materiallari ma’ruzachi : dotsent a. urunov samarqand 2020 adabiyotlar: yuldoshbekov s.a. mexanizm va mashinalar nazariyasi. – t.:2006. 2. djurayev a. va boshq. mexanizm va mashinalar nazariyasi. -t.: o’qituvchi, 2004. 3. usmonxo’jayev x..x mashina va mexanizmlar nazariyasi. toshkent: o’qituvchi, 1981. 4. frolov k.v. mashina va mexanizmlar nazariyasi. – t.: o’qituvchi, 1990. tayanch iboralar: texnologik kompleks, avtomatlar, ko’pjarayonli mashinalar, avtomatik liniyalar, avtomat boshqarish, mashina avtomatlar, boshqarish sistemasi, sanoat robotlari, manipulyatorlar, robotlar. sanoat robotlari va manipulyatorlari reja: 1. sanoat robotlari va manipulyatorlarning turlari, tuzilishi va ishlatilish sohalari; 2. manipulyatorlarning texnik ko’rsatkichlari va boshqarish tizimlari manipulyator deb, inson qo’lining ishini bajarish uchun mo’ljallangan texnik qurilmaga aytiladi. manipulyatorning asosiy mexanizmi bir qancha erkinlik darajasiga ega bo’lgan ochiq kinematik zanjirli, pishangli fazoviy mexanizmdir. …

2 / 16

orlaydi (taqlid qiluvchi manipulyatorlar), bunda ba’zi hollarda mexanizm beriladigan harakat va kuchni oshirilgan holda amalga oshiradi. taqlid qiluvchi mexanik manipulyatorlar simmetrik joylangan ikkita mexanizm - boshqaruvchi hamda ijrochi mexanizmlardan (boshqacha aytganda, topshiriq beruvchi va uni bajaruvchi qo’llardan) tashkil topgan bo’lib, ular orasidagi bog’lanish turli mexanik uzatmalar orqali amalga oshadi. manipulyatorning xizmat ko’lamini - operator qo’lining ish ko’lamiga nisbatan kattalashtirish mumkin. buning uchun ichida kuch uzatuvchi aloqa vositalari bo’lgan truba joylashgan sferik sharnir qo’llaniladi. ushbu truba boshqarish dastasining harakatlarini aynan, ammo kattalashtirilgan o’lchamda takrorlovchi, yelkalari barobar bo’lmagan pishang vazifasini bajaradi. agar operator harakati va kuchini germetik (teshiksiz va zichlamalarsiz) devor orqali uzatish lozim bo’lsa, toresli va silindrsimon magnitli muftalardan foydalaniladi. ko’p hollarda operatordan ancha uzoqda joylashgan taqlid qiluvchi manipulyatorlar ishini boshqarish lozim bo’ladi: bunday masofadan boshqariluvchi manipulyatorlarda harakat va kuchning uzatilishini ta’minlovchi taqlidiy tizimlar qo’llaniladi. avtomatik boshqariluvchi manipulyatorlarda ijrochi mexanizm bo’g’inlari aniq programma bo’yicha yuritmalardan harakat oladi. manipulyatordagi yuritmalar mexanik, elektr, …

3 / 16

avtomatik mashinalardan shunisi bilan farq qiladiki, ularning asosiy mexanizmida erkinlik darajalari soni bir nechta bo’lgan ochiq kinematik zanjirning mavjudligi tufayli ularning ish organlari turli fazoviy harakatlarni keng chegaralarda sodir eta oladi, bu esa ularni boshqa programmani bajarishga tezda qayta sozlashga imkon beradi. sanoat robotlari manipulyatorining konstruktiv sxemalari turli-tumandir. masalan, shakl, a da sanoat robotlaridan birining umumiy ko’rinishi tasvirlangan; uning kinematik sxemasi b da keltirilgan. avtomatik boshqariladigan sanoat robotlarining uchta sinfi yoki avlodi mavjud. birinchi avlodga o’zgarmas programma bo’yicha ishlaydigan sanoat robotlari kiradi. bunday robot-manipulyatorlardan mashinasozlikda tobora ko’proq foydalanilmoqda. ikkinchi avlodga shunday manipulyatorlar kiradiki, ularning boshqarish sistemalarida o’zgarmas programma bilan birga tashqi muhitning noma’lum yoki o’zgaruvchi sharoitiga (masalan, ko’rsatilgan joydan buyumni izlash) moslashish elementlari ham bo’ladi; tashqi muhit to’g’risidagi axborot tegishli datchiklar yordamida olinadi. uchinchi avlodga sun’iy ong elemeptlari bo’lgan robot-manipulyatorlar kiradi. ularning boshqarish sistemalari qo’yilgan maqsadga muvofiq ravishda mantiqiy masalalarni yechgan va o’zi o’rgangan holda programmani o’zi tuzadi hamda uni …

4 / 16

indisiga teng ri radiusli sferadan iborat. ish xajmi manipulyatorning eng katta tashqi o’lchamlarini ifodalaydi. manipulyatorlarni boshqarish sistemalari haqida. avtomatik boshqariladigan sanoat robotlarining manipulyatorlarida avtomatik boshqarish sistemalari ish tartibining (rejimining) ikki turi farq qilinadi: o’rganish tartibi va ish tartibi. o’rganish tartibida operator maxsus sistema yordamida manipulyatorning ijrochi mexanizmini bo’g’inlarning talab qilinuvchi ish holatlari ketma-ketligi orqali o’tkazadi; bu sistema bo’g’inlarning harakatlarini qayd etuvchi datchiklarni hamda datchiklar axborotini magnitli lentaga yoki perfolentaga yozib boruvchi qo’rilmani o’z ichiga oladi. bo’g’inlar holatlari datchiklaridan olingan ma’lumotlar kodlarga aylantiriladi (shifrlanadi) va muayyan programma tarzida xotira qo’rilmasiga kelib tushadi. ish tartibida manipulyator ushbu programma bo’yicha avtomatik ishlaydi. bunda boyagi kodlangan programma rasshifrovka qilinadi va bo’g’inlarning talab qilinuvchi harakatlariga aylantiriladi. sanoat robotlarini boshqarish tizimlari va avlodlari. hozirda mavjud bo’lgan sanoat robotlarining boshqarish tizimlari ikki: dasturli boshqarish va adaptiv boshqarish guruhlariga bo’linadi. dasturli boshqarish deb ijrochi qurilmani berilgan dastur bo’yicha avtomatik boshqarishga aytiladi. boshqarish algoritmi boshqarish jarayonida tashqi muhit va …

5 / 16

h yoki dasturli boshqarish orqali bajarib bo’lmaydigan ba’zi operasiyalarni (masalan, ixtiyoriy joylashgan predmetlarni ilib olish, kontur bo’yicha joylashgan konturlar bo’yicha harakat qilish) amalga oshirish uchun qo’llaniladi. ushbu robotlarning hozircha uncha ko’p bo’lmagan tajriba nusxalari mavjud. sun’iy intellekt elementlariga ega bo’lgan robotlar deb ham ataluvchi uchinchi avlod sanoat robotlari rivojlangan sezgilash (ya’ni sensorli) qurilmalarga, jumladan qabul qilingan maolumotlarga ishlov berilgandan so’ng obektlarni ko’rinishi bo’yicha tanib olish, tashqi muhit holatini tahlil qilib borish va hatto dastur tuzish bo’yicha ba’zi yechimlarni qabul qilish imkoniyatini beruvchi texnik ko’rish qobiliyatini ham o’z ichiga olgan rivojlangan sezgilash (ya’ni sensorli) qurilmalariga ega bo’ladi. ushbu robotlar ham hozircha ilmiy-tadqiqot ishlari bosqichida mavjud. nazorat savollari va topshiriqlar: manipulyatorlarning vazifasi nima? manipulyatorlarning qanday turlarini bilasiz? manipulyatorlarning tuzilishi haqida ma’lumot bering; manipulyatorlar qanday texnik ko’rsatkichlar bilan tasniflanadi? sanoat robotlarining qanday turlari bor? robotlar qaysi sohalarda keng qo’llaniladi? image1.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""sanoat robotlari va manipulyatorlari""

slayd 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «umumtexnika fanlari va texnologiyalar» kafedrasi «texnik mexanika» fanidan (mashina va mexanizmlar nazariyasi bo’limi) «sanoat robotlari va manipulyatorlari» mavzusida ma’ruza darsi materiallari ma’ruzachi : dotsent a. urunov samarqand 2020 adabiyotlar: yuldoshbekov s.a. mexanizm va mashinalar nazariyasi. – t.:2006. 2. djurayev a. va boshq. mexanizm va mashinalar nazariyasi. -t.: o’qituvchi, 2004. 3. usmonxo’jayev x..x mashina va mexanizmlar nazariyasi. toshkent: o’qituvchi, 1981. 4. frolov k.v. mashina va mexanizmlar nazariyasi. – t.: o’qituvchi, 1990. tayanch iboralar: texnologik kompleks, avtomatlar, ko’pjarayonli mashinalar, avtomatik liniyalar, avtomat boshqarish, mashina avtomatlar, ...

This file contains 16 pages in PPTX format (293.0 KB). To download ""sanoat robotlari va manipulyatorlari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "sanoat robotlari va manipulyat… PPTX 16 pages Free download Telegram