ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa tarixi

PDF 12 pages 454.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 454.6 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa. mavzu rejasi: 1. ix-xv asrlarda fransiya. 2. ix-xv asrlarda angliya. 3. ix-xv asrlarda germaniya. fransiya. g‘arbiy yevropada siyosiy markazlashishning boshlanishi. xi asrning ikkinchi yarmidan e'tiboran shaharlarning va tovar pul xo’jaligining rivojlanishi zaminida g’arbiy yevropada siyosiy markazlashish jarayoni boshlandi. parchalanib ketgan davlatlarni birlashtirish, qirol hokimiyatini mustahkamlash va kuchaytirish jarayoni yuzaga keldi. tenglar o’rtasida birinchisigina bo’lgan qirollikdan iborat shaklsiz feodal monarxiyasi asta-sekin, ancha markazlashgan va tartibga tushgan toifaviy monarxiyaga aylanib, xv-xvi asrlarda esa mutlaqo monarxiyaga o’tdi. g’arbiy yevropaning ikkita mamlakatida – angliyada va fransiyada markazlashgan davlatlar juda tez tarkib topdi. bu mamlakatlarda siyosiy markazlashish jarayoni, asosan xiii - xv asrlardayoq tugallanadi. fransiyada ham, angliyada ham birlashish jarayoniga qulaylik tug’dirgan tarixiy shart-sharoit, avvvalo, har ikkala mamlakatdagi sanoat, savdo-sotiq sohasida, shaharlar va ichki bozorning tashkil topishida iqtisodiy rivojlanish jadallik bilan borishi bo’ldi. mamlakatni turli rayonlari bilan bog’langan yirik shaharlarning, jumladan, parij va london shaharlarining ertaroq vujudga kelishi siyosiy jihatdan markazlashishni …

2 / 12

. xi- xiii asrlarda fransiya shaharlari katta yuksalishni boshidan kechirdi. janubdagi shaharlarning ko’pchiligi, shu jumladan, ko’pgina ko’xna rim shaharlari, ancha katta sanoat markazlariga aylanibgina qolmay, balki ular italiya va yaqin sharq (levant) bilan ham qizg’in savdo-sotiq olib bordilar. bular orasida marsel, tuluza, mopele, narbonna alohida ajralib turardi. ayni zamonda shimolda va shimoliy-sharqda amen, suasson, lan, sanlis, bove, ruan, reyms, trua va boshqa ko’pgina shaharlar o’sib chiqdilar va sanoatning muhim markazlariga aylandilar. bu shaharlarda movut va kanop gazlamalari yetishtirilardi, mo’yna ishlanardi, temir, qalayi, kumush, emal boshqalardan turli metall buyumlar tayyorlanardi. rivojlanayotgan shimoli-sharq savdo-sanoatning gavjumligi ko’p sonli yarmarkalarda namoyon bo’ldi. shampanning turli shaharlarida - truada, provenda, brida, lanida va boshqa joylarda deyarli butun yil bo’yi savdo-sotiq qilinar edi. umuman, savdo oborotlarining miqyosi va tashqi savdoda ishtirok etish jihatdan fransiyaning shimoli-sharqiy viloyatlari janubiy shaharlariga qaraganda hali orqada edilar. ammo, ikkinchi tomondan, shimoldagi xunarmandchilik ishlab chiqarishi janubdagiga nisbatan kamroq rivojlangan edi. shimoli- sharqning savdo-sotiq …

3 / 12

sa shaharlarning kapetinglarni qo’llab-quvvatlashi, bu sulola vakillarining ustalik qilib, ohista siyosat yurgizishi qo’ldan chiqarmay, balki uni nasldan-naslga meros qilib qoldirish imkonini berdi. qirol o’zining merosiy domenida - il de frans gersogligida ozmiko’pmi xo’jayin edi. bu nisbatan kambag’al mintaqa bo’lib, shimoldan janubga qarab cho’zilib ketgan va ammo ikkita kattagina shaharni –parij bilan orleanni o’z ichiga olgan edi, shu bilan birga, bu territoriyaga boshqa mulklar ham suqilib kirgan edi. qirol domeni (yurti) territoriyasi fransiyadagi ikki muhim daryoning, ya'ni sena bilan luara daryosining o’rta oqim bo’ylaridagi yerlarni o’z ichiga olsa-da, lekin bu daryolarning mansablari, quyi va yuqori oqimlari bo’ylaridagi joylar boshqa feodallarga qarashli edi. qirol domenini halqa qilib o’rab olgan eng yirik feodal knyazlik mulklari quyidagilar edi: shimolda-flandriya grafligi, normandiya gertsogligi va akvitaniya gertsogligi, janubda –overn grafligi va so’ngra tuluza (lagedok) grafligi bor edi, sharqda- shampan grafligi va burgundiya gertsogligi bor edi.bu eng yirik gertsoglik va grafliklardan tashqari kichik miqyosda o’nlab boshqa mustaqil …

4 / 12

iz (1108-1137) deyarli butun o’ttiz yillik hukmronlik davrini o’z domenidagi baronlarga qarshi kurash bilan o’tkazib, pirovardi ularni o’ziga bo’ysundirishga muvaffaq bo’ldi. shimoliy fransiyada sanoat shaharlarining gurillab o’sishi muhim siyosiy natijalarga ega bo’ldi. fransiyaning bu qismida yuqorida ko’rsatib o’tilganidek, shaharlar kommuna huquqini olish uchun zo’r berib va qattiq harakat qildilar. lyudovik vi boshida ikkilanib, shahar harakatiga nisbatan darhol qulay mavqeini egallamadi. ammo lyudovik vii davrida (1137-1180), ayniqsa undan keyingi qirol-filipp ii avgust davridayoq qirollik hokimiyati shaharlarning mahalliy feodallarga qarshi olib borgan kurashida shu shaharlarni qat'iyan qo’llab-quvvatladi. lyudovik vii davrida qirol sulolaviy nikoh yo’li bilan janubi-g’arbdagi juda katta gertsoglikni-akvitaniyani qo’lga kiritishga muvaffaq bo’ldi. ammo, tez orada qirol eleonora akvitanskaya bilan ajrashganidan keyin bu katta siyosiy yutuq puchga chiqdi. buning ustiga eleonoraga tezda uylanib olgan ingliz qiroli genrix ii plantagenet xavfli raqibiga aylandi. xii asr o’rtalarida fransiyaning deyarli butun g’arbi (ayni zamonda anju graflari bo’lgan) ingliz plantagentlari qo’liga o’tdi; plantagentlar mulkiga anju, bretan, …

5 / 12

ning ortib borishi natijasida o’sib borgan qirollik moliya ishlarini g’oyat zo’r qobiliyat egasi bo’lgan suveriy tartibga tushirdi. fillip ii avgust. lyudovik vii ning o’g’li fillip ii avgust (1180-1223) o’z hukmronligi ostida fransuz yerlarini birlashtirish siyosatini izchillik bilan olib borib, bu ishda porloq yutuqlarni qo’lga kiritishga muvaffaq bo’ldi. fillip qirollik domenida joylashgan fransuz shaharlariga ham, boshqa knyaz- feodallarga qarashli territoriyadagi shaharlarga ham homiylik ko’rsatdi. fillip ii o’zi hukmronlik qilgan davrning boshlaridayoq shimoldagi pikardiyani va vermanduani qirollik domeniga qo’shib olgan edi. uning plantagentlar bilan bundan keyingi olib borgan kurashi katta g’alaba bilan tamom bo’ldi. xii asr boshlarida fillip ii fransuz mulklarining ko’pchiligi: normandiya, anju, turen, puatening bir qismi (1204-1214)ni plantagentlardan tortib oldi. fransuzlarning ingliz quroli ioann yersizni (1241-yil iyulining boshida larosh o’muan yonidagi jangda) va uning ittifoqchilari-flandriya grafini va german feodallarini (o’sha 1214- yilining oxirida buvin) mag’lubiyatga uchratgan 1214-yil hal qiluvchi ahamiyatga ega bo’ldi. buvin yonidagi ikkinchi jangda-erkin fransuz komunallaridan tashkil topgan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa tarixi"

ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa. mavzu rejasi: 1. ix-xv asrlarda fransiya. 2. ix-xv asrlarda angliya. 3. ix-xv asrlarda germaniya. fransiya. g‘arbiy yevropada siyosiy markazlashishning boshlanishi. xi asrning ikkinchi yarmidan e'tiboran shaharlarning va tovar pul xo’jaligining rivojlanishi zaminida g’arbiy yevropada siyosiy markazlashish jarayoni boshlandi. parchalanib ketgan davlatlarni birlashtirish, qirol hokimiyatini mustahkamlash va kuchaytirish jarayoni yuzaga keldi. tenglar o’rtasida birinchisigina bo’lgan qirollikdan iborat shaklsiz feodal monarxiyasi asta-sekin, ancha markazlashgan va tartibga tushgan toifaviy monarxiyaga aylanib, xv-xvi asrlarda esa mutlaqo monarxiyaga o’tdi. g’arbiy yevropaning ikkita mamlakatida – angliyada va fransiyada markazlashgan davlatlar juda tez tarkib t...

This file contains 12 pages in PDF format (454.6 KB). To download "ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa … PDF 12 pages Free download Telegram