jadidlar harakati

PPTX 92 pages 27.5 MB Free download

92 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.5 MB

File type PPTX

Pages 92

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 92

bo'lajak informatika o'qituvchilarini metodik tayyorlash tizimida web-texnologiyalardan foydalanish jadidlar harakatining vujudga kelishi, ularning islohotchilik faoliyati. turkistonda sovet hokimiyatining o’rnatilishi.ikkinchi jahon urushi yillarida o’zbek xalqining fashizm ustidan qozonilgan g’alabaga qo’shgan hissasi. o’zbekistonlik jangchilarning fashizmni tor-mor etishdagi jasoratlari. toshkent shahridagi yodju texnika instituti ma`ruzachi: t.f.b.f.d.(phd).dots., a.hudayorov jadidchilik xix asr oxiri – xx asr boshida turkiston, kavkaz, qrim, tatariston hayotida muhim ahamiyat kasb etgan ijtimoiy – siyosiy, ma'rifiy harakatdir. «jadid» arabcha so`z bo`lib, «yangi» degan ma'noni anglatadi. jadidchilik harakati jadidchilik harakati jadidchilik dastlab xix asrning 80–yillarida qrimda ismoilbek gasprinskiy (1851–1914) rahbarligida qrim tatarlari o`rtasida vujudga keldi. u 1884 yil martda qrimdagi boqchasaroy shahrida jadid maktabini ochadi va u «usuli savtiya tadrijiya» («rivojlanuvchi tovush usuli») maktabi bo`lgan. ismoilbek gasprinskiy yangicha usul – «usuli jadid» – savtiya (tovush) usuli bilan 12 bola o`qitilib, 40 kunda savodini chiqarilgan. ismoilbek 1893-yilda toshkentga keladi va ziyoli ulamolar bilan uchrashadi. buxoroga borib, amir abdulahadni jadid maktabi ochishga ko`ndiradi va …

2 / 92

maktablarida qur'oni – karim, matematika, geografiya, rus, arab tillari, ashula va jismoniy tarbiya o`qitila boshlandi. ta’lim bosqichlari 1-bosqich 1-4 sinf tahriziy sinf 2-bosqich 1913/14 yil rushdiy sinf 5-6 sinf aholini boy va kambag`alligi shariat asosida belgilangan. 20–35 % nochor bolalar tekin o`qitilib, o`quv qurollari bilan ta'minlangan. pullik maktab tekin maktab jadid maktablari uchun yaratilgan darsliklar abdulla avloniy “birinchi muallim” abdulla avloniy “ikkinchi muallim” ahmadi maqsudiy “birinchi muallim” jadidlar boy va badavlat kishilarning ortiqcha mablag`larini millat va vatan manfaati yo`lida sarflashga e'tibor berdilar. toshkentlik sayidkarim sayidazimboy o`g`li, turkistonlik saidnosir mirjalilov (taniqli yozuvchi oybekning qaynotasi, 1884–1937), andijonlik mirkomil mirmo`minboyev (1882–1918) va boshqa boylar jadidchilik harakati rivojlanshiga katta iqtisodiy hissa qo`shdilar. hayriya tashkilotlarni tuzilishi 1 1904 yil xivada «jamiyati xayriya» tuzil shu pulga ilk jadid maktabi ochildi 2 1908 yil «buxoroi sharif shirkati» tuzildi shirkat puliga kitob chop etildi 3 «tarbiyai atfol» («bolalar tarbiyasi») tashkil etildi iqtidorlilarni chet elga junatgan «tarbiyai atfol» birinchi …

3 / 92

”, “najot”, “ulug` turkiston”, “turon” kabi gazeta va jurnallar nashr qilingan. rossiya imperiyasining antanta tarkibida turib birinchi jahon urushi (1914– 1918)da ishtirok etishi mamlakatni ijtimoiy – iqtisodiy va siyosiy inqirozlarga olib keldi. bu urush 1917 yil 27 fevral inqilobining asosiy sabablaridan biri bo`ldi. jadidchilik harakati 1917 yil 27 fevral nikolay ii romanov mixail romanov nikolay ii taxtdan ag`darildi g. e. l’vov boshchiligida-muvaqqat hukumat ishchi, askar, dehqon deputlari sovetlari qo`sh hokimiyat yuzaga keldi fevral voqaealari podsho nikolay iining taxtdan ketganligi to`g`risidagi xabar toshkentga 28 fevralda kechasi yetib keldi. ammo turkiston general – gubernatori kuropatkin monarxiyani qayta tiklanishidan umidvor bo`lib bu xabarni xalqqa bildirishni istamadi. 3 martda fevral inqilobining g`alabasi to`g`risidagi telegramma matbuotda bosilgach, uning siri fosh bo`ldi. bu inqilobga nisbatan mamlakatimiz jadidchilari ham xayrihohlik hissi bilan qarab baho beradilar. jumladan, abdulhamid cho`lpon fevral inqilobini 1789–1793 yillardagi buyuk fransuz respublikasiga o`xshatgan edi. fevral voqaealari samarqand 5 ming kishilik miting kogon 6 ming …

4 / 92

oyi 1 – 2 may butunrossiya musulmonlarining i-qurultoyi 21 – 31 iyul butunrossiya musulmonlarining ii-qurultoyi sho`roi islomiya, ulamo, «turon» birlashdi ittifoqi muslimin nomli partiya butunturkiston musulmonlarining i – qurultoyi federatsiya tuzish g`oyasi demokratik rossiya respublikasi butunturkiston musulmonlarining ii – qurultoyi turkiston, buxoro va xivadan delegatlar qatnashdi qaram musulmon xalqlarni davlat tuzilishi butunrossiya musulmonlarining ii-qurultoyi musulmon qo`shinlarni tuzish 260 ta delegat qatnashdi butunrossiya musulmonlarining i-qurultoyi 1917-yil 24 oktyabrda qurol kuchiga tayangan v.i. lenin boshchiligidagi bolsheviklar (kommunistlar) petrogradda davlat to`ntarilishini amalga oshirishga kirishdi. 25 oktyabrda bolsheviklar partiyasi zo`ravonlik bilan muvaqqat hukumatni ag`darib tashladi. oktyabr to`ntarilishi oktyabr to`ntarilishi oktyabr to`ntarishi haqidagi xabar 27 oktyabrda toshkentga yetib kelgan. bu xabarni butunrossiya sovetlarining ii qurultoyida turkiston nomidan vakil bo`lib qatnashgan a. frolov va d. dekanov (samarqand) telegraf orqali yuborgan edi. 1917-yil 26 noyabrda butunturkiston musulmonlarining favqulodda iv qurultoyi chaqirildi. 27 noyabr kuni «turkiston muxtoriyati» tuzildi. qo`qon shahri muxtoriyat markazi bo`ldi. turkiston muvaqqat kengashi va turkiston …

5 / 92

lik shartnomasi» imzolandi. turkiston sovetining v s'yezdi 1918-yil 20 aprel kuni toshkentda ochildi. 30 aprelda «rossiya sovet federatsiyasining turkiston sovet respublikasi haqida nizom»ni qabul qildi. nizomga ko`ra turkiston sovet respublikasi tashkil etildi va avtonom faoliyat yuritishi belgilandi. tassrning tuzilishi t. risqulov boshchiligidagi tassr hukumati asfandiyorxon 1917-yilda petrogradda fevral inqilobi bo`lib, podsho taxtdan ag`darilgan vaqtda asfandiyorxon yaltada dam olayotgan edi. bu xabarni eshitib, u toshkentga, undan chorjo`y orqali general mirbadalov hamrohligida xivaga qaytib keldi. xiva xonligi xiva xonligida ham “yosh xivaliklar” nomli tashkilot tuzilib, ular xonga manifest (talabnoma) tayyorladilar va xalqni demokratik g`oyalar bilan qurollantirish g`oyasini sihlab chiqishdi. bobooxun salomov polvonniyoz hoji yusupov 1917-yil 5 aprelda yosh xivaliklar shoshilinch tarzda manifest loyihasini yozib, xiva xoniga topshiriladi. manifestni asfandiyorxon va uchta qozi – domulla ibrohim oxun alam, bosh qozi hikmatulla xo`ja oxun, qozi-ul-quzot domulla xudoybergan oxunlar imzoladi. 2 oydan so`ng asfandiyorxon nazorat kengashni tarqatib yubordi. yosh xivaliklarni ta`qib qilgach 1917 yil noyabrda …

Want to read more?

Download all 92 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadidlar harakati"

bo'lajak informatika o'qituvchilarini metodik tayyorlash tizimida web-texnologiyalardan foydalanish jadidlar harakatining vujudga kelishi, ularning islohotchilik faoliyati. turkistonda sovet hokimiyatining o’rnatilishi.ikkinchi jahon urushi yillarida o’zbek xalqining fashizm ustidan qozonilgan g’alabaga qo’shgan hissasi. o’zbekistonlik jangchilarning fashizmni tor-mor etishdagi jasoratlari. toshkent shahridagi yodju texnika instituti ma`ruzachi: t.f.b.f.d.(phd).dots., a.hudayorov jadidchilik xix asr oxiri – xx asr boshida turkiston, kavkaz, qrim, tatariston hayotida muhim ahamiyat kasb etgan ijtimoiy – siyosiy, ma'rifiy harakatdir. «jadid» arabcha so`z bo`lib, «yangi» degan ma'noni anglatadi. jadidchilik harakati jadidchilik harakati jadidchilik dastlab xix asrning 80–yillarida qrimda ismo...

This file contains 92 pages in PPTX format (27.5 MB). To download "jadidlar harakati", click the Telegram button on the left.

Tags: jadidlar harakati PPTX 92 pages Free download Telegram