hiqildoqning anatomik tuzilishi

DOCX 18 pages 4.9 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

3- amaliy mashg’ulot hiqildoq, traxeya, va bronxlarning anatomik tuzilishi , fiziologiyasi va tekshirish usullari hiqildoqning anatomik tuzilishi hiqildoq yuqori nafas yo‘lining oxirgi qismi bo‘lib, u pastki nafas yo‘lining yuqori qismiga, ya’ni traxeyaga o‘tadi. kattalarda hiqildoq yi bo‘yin umurtqasi, bolalarda -iii-iy bo‘yin umurtqalari, qariyalarda - yii bo‘yin umurtqasi sathida joylashadi. hiqildoq skeleti boylam va bo‘g‘imlar yordamida o‘zaro birikkan 3 toq - qalqonsimon (cartilago thyroidea), uzuksimon (cartilago cricoidea), hiiqildoq usti qopqog‘i (epiglottis) va 3 juft- cho‘michsimon (cartilago aryteoidea), shoxsimon (cartilago corniculata) va ponasimon (cartilago cuneiformis) tog‘aylardan tuzilgan. qalqonsimon, uzuksimon va cho‘michsimon tog‘aylar gialin, tog‘aylar bo‘lsa, qolganlari - elastik tog‘aydir. erkaklarda qalqonsimon tog‘ayning yuqori qismi bo‘yinning old yuziga bo‘rtib chiqib pro-menenta laryngea deb ataladi. bolalar va ayollarda bu bo‘rtish ko‘zga kurinmaydi. o‘g‘il bola-larda qalqonsimon tog‘ay qizlarnikiga qaraganda kattaroq bo‘ladi. yosh bolalarda hiqildoq usti qopqog‘i tor va novasimon shaklda bo‘ladi. hiqildoq 2 juft bo‘g‘imlarga ega: uzukqalqonsimon (articulatio cricothyroidea) va uzukcho‘-michsimon (articulatio cricoarytenoidea). ular yupqa …

2 / 18

tica media et plica glossoepiglottica late-ralis) hikildoq usti qopqog‘ini va til ildizini bir-biriga tutashtirib turadi, burmalar ora-sidagi chuqurlik vallekulalar deb nomlanadi ( valleculae epiglotticae ). uzuksimon tog‘ay hiqildoqning asosi, ya’ni uning tayanchi bo‘lib xizmat qiladi. uning plas-tinkasida cho‘michsimon tog‘aylar joylashgan. cho‘michsimon tog‘aylarning har biri ikki o‘siqga ega: ovoz (processus vocalis) va mushak (processus muscularis) o‘siqlari. cho‘michsimon tog‘aylar uzukcho‘michsimon bo‘g‘imida aylanma vertikal va siljish harakatlarini bajarganda ovoz yorig‘i torayadi yoki kengayadi. uzukcho‘michsimon bo‘g‘im, chin bo‘g‘im bo‘lib, qopcha va sinovial qatlamiga ega. bo‘g‘imni yallig‘-lanishi (artriti) ovoz burmalari harakatini cheklab qo‘yishi mumkin. uzukqalqonsimon bo‘g‘im uzuksimon va qalqonsimon tog‘aylarning old qismlarini bir-bi-riga yaqinlashtiradi yoki uzoqlashtiradi, natijada ovoz burmalari goh taranglashib, goh bo‘-shashadi. hiqildoq mushaklari tashqi va ichki guruhlarga bo‘linadi: tashqi mushaklar hiqildoqni yuqoriga ko‘tarish va pastga tushirish vazifasini bajaradi. ularga quyidagilar kiradi: to‘shqalqonsimon (m.sternothyroideus), tushtilosti (m.sternohyoi-deus), qalkontilosti (m.thyrohyoideus), kuraktilosti (m.omohyoideus), bigiztilosti (m.stylo-hyoideus ), ikki qorinli mushak ( m.digastricus ). hiqildoqning ichki mushaklari tog‘aylarni harakatga …

3 / 18

qoncho‘mich-simon (m.thyroarytenoideus) va uzukqalkonsimon mushak (m.cricothyroideus ); 5) hiqildoq usti qopqog‘ini harakatlantiruvchi mushaklar hikildoqga kirish joyining eni-ni o‘zgartiradi. ularga cho‘michhikildokusti (m.aryepiglotticus), egri cho‘michsimon (m.aryteno-ideus obliguus) va qalqonhiqildoq usti mushagi (m. thyroepiglotticus ) kiradi. impuls markaziy asab tizimidan asosiy toraytiruvchi mushak va uning yordamchilariga yoki asosiy kengaytiruvchi mushak va uning yordamchilariga yetib keladi. bu mushaklarning qisqari-shi natijasida ovoz yorig‘i torayadi yoki kengayadi. hiqildoq bo‘shlig‘ining shakli qum soatni eslatadi: o‘rta bo‘limida u tor, yuqorida va past-ki bo‘limida - keng bo‘ladi. ovoz burmalari, hiqildokusti qopqog‘ining til yuzasi va cho‘mich-simon tog‘aylar orasidagi maydondan tashqari (ular ko‘pqavatli yassi epiteliy bilan qoplan-gan) shilliq parda ko‘pqavatli xilpillovchi epiteliy bilan qoplangan. hiqildoqning eng tor o‘rta bo‘limi - ovoz burmalari ( plicae vocalis) va ovoz yorig‘i (rima glottidis) dan hosil bo‘lgan. ovoz burmalari qalqonsimon tog‘ay plastinkasining old birik-masi va cho‘michsimon tog‘aylarning ovoz o‘siqlari orasida joylashib, ovoz mushagi, elastik va pay tolalaridan tuzilgan. ovoz burmalarining uzunligi erkaklarda 18-25 mm, ayollarda …

4 / 18

e vestibulares) va hiqildoq qorinchalari (ventriculus laringis) dan iborat. dahliz burmalari ovoz burmalarining ustida joylashib, yumshoq biriktiruvchi to‘qima, bez va mushak tolalardan iborat. hiqildoq qorinchalari dahliz va ovoz burmalari orasida joylashgan bo‘lib, limfoid to‘qima to‘plamiga ega.bolalarda bu qorinchalar yaxshi rivojlangan bo‘lib, qalkonsimon to-g‘ayning yuqori chetiga, ba’zan til ildizining o‘rtasigacha davom etadi. hiqildoq qorinchala-rida ba’zan havoli kista hosil bo‘lishi mumkin (laringotsele ). hiqildoqni yuqori va pastki hiqildoq arteriyalar (a.laryngea superior et a. laryngea inferior ) qon bilan ta’minlaydi. yuqori hiqildoq arteriyasi yirikroq bo‘lib, u a.thyreoidea superior ning shoxchasidir. a.thyreoidea superior odatda tashqi uyqu arteriyadan, ba’zan bifurkatsiya yoki umumiy uyqu arteriyadan boshlanadi; pastki hikildoq arteriyasi truncus thyreocervicalis shox-chasi bo‘lgan a.thyreoidea inferiordan boshlanadi. yuqori hiqildoq arteriyasi qalqontilosti membranasidan o‘tib hiqildoq ichida kichik shoxchalarga bo‘linadi. undan yana bitta shoxcha - a. laryngea media ajralib konik boylam oldida qarama-qarshi tomondagi xuddi shu arteriya bi-lan anastamoz hosil qiladi. pastki hiqildoq arteriyasi hiqildoq sohasiga hiqildoqosti asab tolasi …

5 / 18

oldida va ichki buyinturuq vena bo‘ylab joylashgan traxeya oldi limfa tugunlariga chikariladi. hiqildoqning innervatsiyasini simpatik va sayyor asab tolalarning sezuvchan va harakat shoxchalari ta’minlaydi. 1.yuqori hiqildoq asab tolasi (n. laryngeus superior) gangl.nodosum ning pastki qismi sat-hida sayyor asab tolasidandan boshlanib, til osti suyagining katta usig‘i orqasida ikkiga bo‘-linadi: a) r.extrenus - tashki shoxcha, u hiqildoqning m.crocothyreoideus va shilliq pardasini inner-vatsiya qiladi; b) r.internus - ichki shoxcha, u membrana thyreoideani teshib o‘tib, hiqildoq shilliq pardasi-ning sezuvchan innervatsiyasini ta’minlaydi. 2.pastki hiqildoq asab tolasi (n. laryngeus inferior, s.recurrens) sayyor asab tolasidan chap to-monda asab tolasi aorta yoyini egib o‘tgan joyda, o‘ng tomonda-umrov osti arteriyasi sathida boshlanadi.sayyor asab tolasidan tarqalgandan so‘ng o‘ng tomondagi qaytuvchi asab tolasi (pastki hiqildoq asab tolasi) yuqoriga ko‘tariladi hamda traxeya va qizilo‘ngach orasida yon to-monda joylashadi. chap tomondagi qaytuvchi asab tolasi esa qizilo‘ngach old yuzining chap to-monida joylashadi. ( bo‘yin sohasi ezofagotomiyasi jarrohlik amalida bu asab tolalarning o‘ziga xos joylashuvi …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hiqildoqning anatomik tuzilishi"

3- amaliy mashg’ulot hiqildoq, traxeya, va bronxlarning anatomik tuzilishi , fiziologiyasi va tekshirish usullari hiqildoqning anatomik tuzilishi hiqildoq yuqori nafas yo‘lining oxirgi qismi bo‘lib, u pastki nafas yo‘lining yuqori qismiga, ya’ni traxeyaga o‘tadi. kattalarda hiqildoq yi bo‘yin umurtqasi, bolalarda -iii-iy bo‘yin umurtqalari, qariyalarda - yii bo‘yin umurtqasi sathida joylashadi. hiqildoq skeleti boylam va bo‘g‘imlar yordamida o‘zaro birikkan 3 toq - qalqonsimon (cartilago thyroidea), uzuksimon (cartilago cricoidea), hiiqildoq usti qopqog‘i (epiglottis) va 3 juft- cho‘michsimon (cartilago aryteoidea), shoxsimon (cartilago corniculata) va ponasimon (cartilago cuneiformis) tog‘aylardan tuzilgan. qalqonsimon, uzuksimon va cho‘michsimon tog‘aylar gialin, tog‘aylar bo‘lsa, qolgan...

This file contains 18 pages in DOCX format (4.9 MB). To download "hiqildoqning anatomik tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: hiqildoqning anatomik tuzilishi DOCX 18 pages Free download Telegram