geografiya metodikasitaʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi

PPTX 25 pages 1.4 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

2-mavzu: geografiya metodikasi taʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi,boshlang’ich maktab geografiya fanining rivojlanish bosqichlari termiz davlat universiteti ijtimoiy fanlar fakuulteti boshlang‘ich ta’lim (sirtqi) yo‘nalishi 313 guruh talabasi olimshoeva barnoning geografiya fanidan tayyorlagan taqdimot-mustaqil ishi 2-mavzu: geografiya metodikasi taʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi, boshlang’ich maktab geografiya fanining rivojlanish bosqichlari reja: geografiya ta’limining rivojlanish bosqichlari. o’zbekistonda geografiya o‘qitish metodikasi taʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi geografiyani oʼqitishni rivojlantirishga hissa qo‘shgan metodistlar boshlangʻich maktab geografiya fanining taʼlimiy vazifalari boshlangʻich maktab geografiya fanining tarbiyaviy vazifalari xx asrda o’qish va yozishni biladigan inson savodli hisoblangan bo’lsa, xxi asrda egallagan bilimlarini hayotda qo’llay oladigan inson savodlidir. g‘arb olimlarning tabiat haqidagi qarashlari eramizgacha bo‘lgan v-i asrlarni o‘z ichiga oladi. “geografiya” fani yoki dunyoviy fanlar haqidagi ilmiy tasavvur va kuzatishlar gretsiyada rivojlandi. grek olimlari “geografiya” faniga ilmiy asos soldilar. eramizgacha bo‘lgan iv asrda dunyoning geomarkazini tuzdilar aristotel ptolomey knidskiy platon empedokl sababsiz hech narcha hosil bo‘lmasligini va hech narsa izsiz yo‘qolib ketmasligini aytdi …

2 / 25

ni davolash kerak, degan so‘zni aytdi hayvonlar embriologiyasini ilmiy asosladi bu davrdagi olimlar geografiya sohasida katta tajribalar olib borishmagan bo‘lishsada, kuzatish va fikrlash asosida uni rivojlantirdilar. ularning kuzatishlar natijasida yozib qoldirgan ayrim durdona fikrlar hozirgacha ahamiyatini yo‘qotgan emas. dunyoda “geografiya” fanining rivojlanishiga turtki bo‘lgan asarlar jumlasiga yevklidning “boshlanish”i va ptolomeyning “buyuk qurilish” kabi asarlari kiradi. geografiya o‘qitish metodikasi ta’limotining shakillanishi va rivojlantirishga hissa qo‘shgan jahon metodistlari. geografiya o‘qitish metodikasi geografiyaning o‘quv fani sifatida rivojlanishi bilan bog‘liq holda o‘zining tarixiga ega. vasiliy fyodorovich zuyev (1754-1794) xalq bilim yurtlarida geografiya darslarini olib bordi, o‘qituvchilar seminarida ma’ruzalar o‘qidi. 1786-yili v.f.zuyev “tabiat tarixining ko‘rgazmalari” nomli darslikni nashr ettirdi, unda tabiiyotni o‘rganish izchilligi, qazilmalar dunyosi (jonsiz tabiat), o‘simliklar dunyosi (botanika), hayvonlar dunyosi (zoologiya) ko‘rsatilgan. bu darslik o‘quv predmeti sifatida tabiiyot faniga asos soldi. konstantin dmitriyevich ushinskiy (1824-1870) xix asrning o‘rtalarida ilg‘or fikrlari bilan maydonga chiqdi. u o‘zining “ona tili ”, “bolalar dunyosi” nomli asarlarida kuzatish …

3 / 25

abiiyot o‘qitish tizimini birinchi o‘lib aleksandr yakovlevich gerd (1841-1888) taklif qildi. gerd bunyodga keltirgan tizimda tabiiyotni o‘rganish jonsiz tabiatdan boshlanadi, u boshlang‘ich sinflarda jonsiz tabiat kursini o‘qitish metodikasini ishlab chiqdi. ”tabiiyot qisqa kursi” nomli darslik, shuningdek, “yer, havo, suv” nomli o‘quv qo‘llanma va ularni o‘qitishga oid “boshlang‘ich maktabda predmetli darslar” nomli metodik qo‘llanma (1883) yozdi. bu kitob uzoq vaqtlargacha jonsiz tabiat kursi bo‘yicha asosiy qo‘llanma bo‘lib keldi. sharq mutafakkirlarining tabiat haqidagi qarashlari. al xorazimiy, abu rayhon beruniy, abu nasr al-forobiy, abu ali ibn sino, mirzo ulug‘bek, zahiriddin muhammad bobur kabi allomalarimizning asarlarida o‘z ifodasini topgan. bu mutafakkirlarning asarlari astronomiya, matematika, geologiya, mantiq, musiqa, axloq, tibbiyot va tabiiyot kabi fanlarning rivojlanishiga ilmiy asos bo‘ldi. 84 yil “yerning tasviri” dunyodagi birinchi geografik atlas yer meridianining bir gradusi o‘lchab chiqilgan abu abdulloh al-xorazmiy (783-850 yy.) bag‘dod xalifasi ma'mun “yer va osmon xaritasi”ni tuzish ishini boshqarish al-xorazmiy “algoritm” “algebra” “al jabr” abu rayhon beruniy …

4 / 25

ar keltirilgan. abu abbos al-farg‘oniy bog‘dod va damashq rasadxonalari qurilishida rahbarlik qilgan buyuk mutafakkir olim, quyosh tutilishini oldindan hisoblab chiqqan, yerning sharsimon ekanligini ilmiy asosda isbotlagan, meridian uzunligini hisoblagan, nil daryosini suvini o‘lchash uchun asbob yasagan. abu ali ibn sino (980-1037 yy). ibn sinoning "kitob al-qonun fittib" (tib qonunlari) kitobi beshta katta kitobdan iborat bo‘lib, 1956 va 1962-yillarda rus va o‘zbek tillarida to‘liq nashr etilgan. bu kitoblarda odam anatomiyasi, fiziologiyasi va gigiyena kabi tibbiyotning nazariy fanlariga hamda ichki kasalliklar, jarrohlik, dorishunoslik, yuqumli kasalliklarga ta'alluqli bilimlar bayon etilgan. bu kitob 600 yil davomida butun jahon shifokorlari uchun asosiy qo‘llanma bo‘lib keldi, undagi ko‘pgina ma'lumotlar hozir ham o‘z ahamiyatini saqlab kelmoqda. u 36 marta qayta nashr etilgan. ibn sino turli yuqumli kasalliklarning kelib chiqishi va tarqalishida ifloslangan suv va havoning roli katta ekanini uqtirib, suvni qaynatib yoki filtrlab iste'mol qilishni tavsiya etgan. geografiyani o‘qitish jarayonida o‘quvchilarni har tomonlama tarbiyalash (ma’naviy-axloqiy, aqliy). o‘quvchilar …

5 / 25

ning qirilishidan himoya qilish bilan cheklangan bo‘lsa, keyinroq esa tabiat boyliklarini qo‘riqlash masalalari eng jiddiy bo‘lib qoldi, hozirgi vaqtda esa bosh muammo - atrof-muhitni saqlab qolishdir. boshlang‘ich sinfdagi ekologik tarbiya vatanparvarlik hislarini rivojlantiradi, chunki vatan jonajon o‘lka, uning tabiati, xo‘jaligi odamlar turmushi orqali bilib olinadi, idrok qilinadi. chunki jonajon tabiatga muhabbatni rivojlantirish vatanparvarlik tarbiyasida eng muhim omil hisoblanadi. estetik tarbiyaning vazifasi: - tabiatda go‘zallikni ko‘rishgina emas, balki uni idrok etishga, ya‘ni estetik qabul qilishni idrok etish bilan bog‘lashga; - tabiatda go‘zallikni bunyodga keltirish va uni muhofaza qilishga, ya‘ni estetika bilan mehnat madaniyatini bog‘lashga; - tabiatda hamda jamiyatda xulq-atvor hamda muomala madaniyati qoidalariga rioya qilishga, ya‘ni estetika bilan etikani bog‘lashga o‘rgatishdir. geografiyani o‘qitish jarayonida estetik tarbiya har tomonlama, rejali ravishda, o‘quvchilarning tabiat bilan muloqotda bo‘lishlarining barcha shakllarini hisobga olgan holda olib borilmog‘i lozim. gigiyenik tarbiya gigiyena − grekcha “gigiyenos” so‘zidan olingan bo‘lib, “sog‘lom” ma'nosini bildiradi. gigiyena tashqi muhit omillarining organizmga ta'sirini …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geografiya metodikasitaʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi"

2-mavzu: geografiya metodikasi taʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi,boshlang’ich maktab geografiya fanining rivojlanish bosqichlari termiz davlat universiteti ijtimoiy fanlar fakuulteti boshlang‘ich ta’lim (sirtqi) yo‘nalishi 313 guruh talabasi olimshoeva barnoning geografiya fanidan tayyorlagan taqdimot-mustaqil ishi 2-mavzu: geografiya metodikasi taʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi, boshlang’ich maktab geografiya fanining rivojlanish bosqichlari reja: geografiya ta’limining rivojlanish bosqichlari. o’zbekistonda geografiya o‘qitish metodikasi taʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi geografiyani oʼqitishni rivojlantirishga hissa qo‘shgan metodistlar boshlangʻich maktab geografiya fanining taʼlimiy vazifalari boshlangʻich maktab geografiya fanining tarbiyaviy vazifalari xx ...

This file contains 25 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "geografiya metodikasitaʼlimotining shakllanishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: geografiya metodikasitaʼlimotin… PPTX 25 pages Free download Telegram