sun’iy intellekt algoritimlari va tizimlari

DOCX 5 pages 17.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.5 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu: sun’iy intellekt algoritimlari va tizimlari haqida umumiy ma’lumotlar reja: 1. asosiy tushunchalar va ta’riflar 2. qo’llanilish sohasi 3. sun’iy intellekt sohasidagi ishlar rivojlanishining qisqacha tarixiy sharhi 1. asosiy tushunchalar va ta’riflar sun’iy intellekt (si) - hisoblash mashinalari (hm) ning insonlarga intellektli bo’lib ko’rinadigan narsalarni qilishiga imkon beradigan kontseptsiyalar haqidagi fan. inson intellekti o’zi nima? u fikrlash qobiliyatiga egami? u bilimlarni o’zlashtirish va qo’llash qobiliyatiga egami? u g’oyalarni almashish va ular bilan ishlash qobiliyatiga egami? shubhasiz, bu barcha qobiliyatlar intellektning qismini tashkil etadi. lekin bu so’zga oddiy ma’noda ta’rif berib bo’lmaydi. chunki intellekt - bu ma’lumotlarni qayta ishlash va tasvirlash sohasidagi bilimlarning qorishmasidir. leksiyalar kursining asosiy mazmuniga qirishishdan avval «sun’iy intellekt» (si), umuman «intellekt» haqidagi tushunchani aniqlab olishimiz kerak. bu tushunchani oddiy qoida asosida tushuntirish mumkindek tuyuladi, lekin biz buni qila olmaymiz. chunki, hozircha «intellekt va si haqida biron-bir aniq fikr yo’q. bu tushunchani turli fan sohalarida ijod qiluvchi olimlarning …

2 / 5

ti. intellekt- turmushdagi dalillar o’rtasidagi o’zaro bog’liqlikni tushunish qobiliyati. bu qobiliyat belgilangan maqsadga erishishga olib boruvchi harakatlarni ishlab chiqish uchun kerak bo’ladi. yuqorida aniqlangan «intellekt» tushunchasidan shunday xulosa chiqarish mumkinki, ya’ni intellekt faqat insonlarga tegishli va odam aqliy qobiliyatining o’ziga xos o’lchovidir. psixologlar shunday maxsus usullar yaratdilarki, bu usullar yordamida tajriba orqali odamning intellektual (aqliy) darajasini aniqlash mumkin bo’ldi. natijada shu narsa aniqlandiki, intellektning individual darajasi o’rtasidan surilishi (og’ishi) odamning fizik imkoniyatlari darajasi kabidir. agar o’rtacha aqliy qobiliyat 100 ball deb qabul qilinsa, u holda o’ta qobiliyatli insonlarda bu ko’rsatkich 150, 180; hattoki 200 ballga yetish mumkin. shuni qayd qilish lozimki, evolyutsiya davrida intellekt birmuncha bir tekis, inqilobiy rivojlanish davridan toki zamonaviy inson intellekti paydo bo’lgunga qadar bo’lgan davrni bosib o’tgan. sun’iy intellekt tushunchasiga turlicha ma’no kiritish mumkin. turli mantiq va hisoblash masalalarini yechuvchi ehmdagi intellektni e’tirof etishdan tortib, to insonlar yoki ularning ko’pchilik qismi orqali yechila oladigan masalalar majmuasini …

3 / 5

psixolog, faylasuflarni birlashtiruvchi juda katta ahamiyatga ega bo’lgan ilmiy yo’nalish ekanligiga hech kimda shubha yo’q. u odamlarning maqsadi - kompyuterlarning maxsus programmali va apparatli vositalarini yaratish. kompyuterning qobiliyati ijodiy natijalarni berib turishdan iborat. si tushunchasini aniq ta’riflash shuni taqozo qiladiki, bu ilmiy yo’nalish oyoqqa turish va rivojlanish bosqichidadir. bugungi kunga kelib, shu narsa ma’lum bo’ldiki, si terminiga tabiatdagi jarayon va hodisalarni o’rganish (tadqiqot kilish) da insondagi ayrim intellektual qobiliyatlarni texnik jihatdan mujassamlashtirgan umumiy tushuncha deb qaramoq lozim. si ning asosiy masalasi hm larni foydaliroq qilish va intellekt asosida yotadigan printsiplarni tushunishdan iborat. modomiki asosiy masalalardan biri hm larni foydaliroq qilish ekan, hisoblash texnikasi sohasidagi olim va injenerlar si qiyin masalalarni hal qilishda ularga qanday yordam berishi mumkinligini bilishlari kerak. 2. qo’llanilish sohasi. si ning qo’llanilish sohalariga quyidagilar kiradi: 1. teoremalarni isbotlash; 2. o’yinlar; 3. tasvirlarni tanish; 4. qaror qabul qilish; 5. adaptiv (moslashuvchan) dasturlash; 6. mashinada musiqalarini bastalash; 7. tabiiy …

4 / 5

af qilish masalarini hal qilishi kerak. ular talabalarni hisoblash tizimlarining xotirasida saqlanadigan superdarsliklar bilan ta’minlashlari kerak. kasalxonalarda hm lari be’morlarga tashxis qo’yish, ularni kerakli bo’limga yuborish va davolash davomida ularni nazorat qilishlari kerak. uy ishlarida hmlari ovqat tayyorlash, maxsulot xarid qilish bo’yicha maslahatlar berish, uyning va bog’dagi gazonlarning holatini nazorat qilishi kerak. albatta ayni vaqtda bularning hech qaysini amalga oshirish imkoni yo’q, lekin sisohasidagi tadqiqotlar ularni amalga oshirish imkonini berishi mumkin. 3. sun’iy intellekt sohasidagi ishlar rivojlanishining qisqacha tarixiy sharxi. si sohasidagi tadqiqotlarning boshlanishini (50 yillar oxiri) nyuell, sayman va shoularning turli xil masalalarni yechish jarayonlarini tadqiq qilish ishlari bilan bog’lashadi. ular ishining natijasi mulohazalar hisobidagi teoremalarni isbotlashga mo’ljallangan «mantiqchi-nazariyotchi» va «umumiy masala yechuvchi» dasturlari bo’ldi. bu ishlar sisohasidagi tadqiqotlarning birinchi bosqichini boshlab berdi. bu tadqiqotlar masalalarni yechishda turli xil evristik usullarni qo’llashga asoslangan dasturlarni ishlab chiqish bilan bog’liq bo’lgan. evristik usul bu holda insonning fikrlashiga umuman xos bo’lgan, ya’ni …

5 / 5

mumiy metodikasini taklif etishdi. nyuell va saymanning ishlari ko’pchilikni jalb qilgan bir paytda massachusets texnologiya instituti, stenford universiteti va stenford tadqiqotlar institutida si sohasidagi tadqiqotchilar guruhi shakllandi. nyuell va saymanning oldingi ishlariga qarshi ravishda bu tadqiqotlar formal matematik tushunchalarga tegishli edi. bu tadqiqotlarda masalani yechish yo’li matematik va belgilar mantiqi asosida rivojlandi. inson tafakkurini modellashtirishga ikkinchi darajadagi kabi ahamiyat berildi. si sohasini tadqiq etishda robinsonning rezolyutsiyalar usuli katta ta’sir etdi. bu usul predikatlar mantiqidagi teoremalarni isbotlashga asoslangan va isbotlashning mukammal usuli hisoblangan. bunda siiborasini tavsiflash muhim o’zgarishga uchradi. si sohasidagi tadqiqotlarning maqsadi «inson masalalari»ni yechadigan dasturlarni yaratish bo’ldi. o’sha davrning si sohasidagi ko’zga ko’ringan tadqiqotchilaridan biri r. benerdji 1969 yil shunday yozgan: «odatda sun’iy intellekt deb nomlangan tadqiqot sohasini, yaqin kunlargacha faqat inson hal qila oladigan masalalarni yecha oladigan mashinalarni analiz va konstruktsiya qilishning usul va vositalari yig’indisi sifatida qarash mumkin. bunda tezlik va samaradorligi bo’yicha mashinalar inson bilan tenglasha …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sun’iy intellekt algoritimlari va tizimlari"

mavzu: sun’iy intellekt algoritimlari va tizimlari haqida umumiy ma’lumotlar reja: 1. asosiy tushunchalar va ta’riflar 2. qo’llanilish sohasi 3. sun’iy intellekt sohasidagi ishlar rivojlanishining qisqacha tarixiy sharhi 1. asosiy tushunchalar va ta’riflar sun’iy intellekt (si) - hisoblash mashinalari (hm) ning insonlarga intellektli bo’lib ko’rinadigan narsalarni qilishiga imkon beradigan kontseptsiyalar haqidagi fan. inson intellekti o’zi nima? u fikrlash qobiliyatiga egami? u bilimlarni o’zlashtirish va qo’llash qobiliyatiga egami? u g’oyalarni almashish va ular bilan ishlash qobiliyatiga egami? shubhasiz, bu barcha qobiliyatlar intellektning qismini tashkil etadi. lekin bu so’zga oddiy ma’noda ta’rif berib bo’lmaydi. chunki intellekt - bu ma’lumotlarni qayta ishlash va tasvirlash sohas...

This file contains 5 pages in DOCX format (17.5 KB). To download "sun’iy intellekt algoritimlari va tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sun’iy intellekt algoritimlari … DOCX 5 pages Free download Telegram