tolanlar

PPT 23 pages 2.4 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

slayd 1 tola va iplar tashkil kiluvchi moddalarni asosiy xususiyatlari. paxta va zig'ir tolasining xususiyatlari. jun va ipak tolalarining xususiyatlari. ximiyaviy tolalar ularning olinishi va ishlatilishi. tsellyuloza–tabiatda uzi sintezlanadigan birikma bulib, u asosan o'simlik kattaklarini to'ldirib turadigan moddadir. tselliyulozadan xar xil su'niy tolalar plasmasa plyonkalar, lak va boshka maxsulotlar olinadi. tolalarni turlariga karab tsellyulozali foiz xar xil bo'ladi. masalan pishib etilgan tolasi – 95-96% tsellyulozani tashkil kiladi. zigir tolasida esa 81-85% bo'ladi. archasimon daraxtlarning po'stlogida 45-50%ni tashkil kiladi. tsellyuloza o'zi yubm bo'lib glyukoza birikmasining qioligidir. tsellyuloza gazlarni, namlikni o'ziga tortib oladi. 120-130 0s tsellyuloza o'zxgarmaydi, o'zgarish 1800s oshgandan keyin boshlanadi. tsellyuloza suvda eriymaydi, benzolda xloroformada va boshqalarda. to'qimachilik tolalari: shoyi, jun-oqsillardan iborat. oqsilardan iborat bo'lgan to'qimachilik tolalari asosan shoxlangan tuzilishda polimerlarga kiradi. yubm bir-biri bilan–van-der-vals, vodorod, ionli va valent boglanishlar bilan uchraydi. sintetik tolalarni asosan tabiatda-past molekulalai birikmalardan olinadi. buning uchun-neft maxqsuloti, ko'mir, kator yogi ishlatida. tolalarning pishiqligi ularning pishganlik …

2 / 23

a tolalai ko'mirga aylantiriladi. ximiyaviy tozalashdan qo'llaniladaigan organik erituvchilar paxtaga ta'sir qilmaydi. barcha organik tolalar kabi paxta xam yoruglik ta'sirida pishiqligini asta-sekin yo'qotadi. quyosh nuri 940 soat ta'sir qilib turganda tolalaprning pishiqligi 50% pasayadi. 1500 s temperaturada quruq paxta tolalarining xossalari o'zgarmaydi. temperatura bundan oshganda biroz sargayadi, so'gra qo'ngir tusga kiradi va 2500 s da ko'mirga aylanadi. paxta tolalari sargayish alanga berib yonadi va to'liq yopib kulrang xosil qiladi. tolalar kuydirilganda ulardan kuygan qogoz xidi keladi. paxta tolasining chanogida 18-45 chigit bor. xaar xil chigitning ustida 7000-1500 tola, 1 chigitning ogirligi 3-7, 5 gramm tashkil qiladi. paxta tolasi uzunasiga o'sadi. 30-40 kun qalinligini o'zgartirmasdan, keyin tsellyuloza miqdori to'la boshalydi va 50-70 kun ichida tola pishadi. pishgan pishmaganligiga qarab tolalar koeffitsentlarga bo'linadi 0, 0; 0, 5; 1, 5; 2, 0; 2, 5; 3, 0; 3, 5; 4, 0; 4, 5; 5, 0. paxta qo'lda va mashinalarda (shpindel) yigishtiriladi. paxtaning ishlab chiqarish …

3 / 23

ari deb ataladi. zigir tolasi elementa rva texnik tolalariga bo'linadi. elementar zigir tolasi bir o'simlik xujayrasidadan iborat. texnik tolalar pektin moddalar (tabiiy elim moddalar) vositasida o'fzaro birikkan elementar tolalar dastasidan tashkil topadi. elementar zigir tolasini mikroskop ostida qo'yib qarasak, o'rtasida tor kanal iva yo'gonlashgan tirasimon joylari bo'lib o'simlik xujayrasini ko'ramiz. tolalarining uchi o'tkir, ikki tomondan berk. zigir tolasining ko'ndalang kesimi o'rtasida kanali bor 5-6 yoqli ko'pburchakdan iborat. zigir tarkibida 80% tsellyuloza va 20 % boshqa aralashmalar bor. bu aralashmalar moy, mum, mineral moddalar va lignin (xujayraning yogochlanish maxsulotidan iborat. lignin tolalarni qatiqlashtiradi. zigir tolasida taxminan 50% lignin bor, shuning uchun paxtaga qaraganda ancha qattiq bo'ladi. elementar zigir tolalarning yo'gonligi paxtanikidek, uzunligi 15-26 mm. texnik zigir tolalarning yo'gonligi elementar tolalarning yo'gonligi va dastadagi soni bilan belgilanadi. aynan zigirdan olish mumkin bo'lgan kala ipning8 yo'gonligi zigir tolalari dastaning ingichka texnika tolalariga ajralish xususiyatiga bogliq bo'ladi. texnik tolalarning uzunligi o'simlik tolasining uzunligi va …

4 / 23

ing uchun zigir tolalaridan tikilgan gazlama va buyumlar ancha gijimlanuvchi bo'ladi. zigir tolalarining rangi –och kulrangndan tuk kulranggcha. zigir o'ziga xos tovlanib turadi, chunki tolalarning sirti siliq bo'ladi. zigir fizik-ximiyaviy xossalari paxtaning xossalari yaqin. normal sharoitda gidroskopligi 12%. zigir namlikni tez shimadi va tez ketkazadi. suv ta'sirida elementar tolalarning pishimqligi oshadi, texnik tolalarniki esa pasayadi, chunki pektin moddalar yumshoq, ayrim tolalar dastasi orasidagi boglanish bo'shashadi. zigirning o'ziga xos xususiyatlaridan biri. issiqni yaxshi o'tkauvchanligidir. shuning uchun zigir tolalari paypaslab ko'rilganda barmoqlariga sovuq unnaydi. zigirga kislota va ishqorlarning ta'siri xudi paxta ta'siriga o'xshaydi. qizigan metall sirt (dazmol) ta'siriga zigir yaxshi chidaydi, chunki gigroskopligi paxtanikiga qaraganda ancha yuqori. quyosh nurlari 990 soat mobaynida to'gri tushib turganda, zigirning pishiqligi 50% pasayadi. ya'ni uning yoriglikka paxtaga nisbatan bir oz yuqoriroq, zigir xudi paxtaga o'xshab yonadi. «jun tolasi va ishlatilishi» jun junli xayvonlarning teri qatlamidagi shoxisimon o'simtalar. to'qimachilik sanoatida qo'y, tuya, echki, qoramol va quyon juni …

5 / 23

ralaridan iborat. yo'gonligi va tuzilishiga qarab, jun tolalari quyidagicha tiplarga bo'linadi: momiq, dagal tuk, oraliq va o'lik tolalar. jun tolalarining uzunligi 20-450 mm gacha. uzunligi jixatidan bir jinsli jun. koska tolali (55mm gacha) va uzun tolali (55mm dan uzun) xollarga bo'linadi. junning yo'gonligi (ingichkaligi) tolaning tipiga bogliq bo'ladi xamda kalava ip gazlamalarning xossalariga kata ta'sir qiladi. quruq tolalar uzilishi paytida 40% uzayadi. to'liq uzayishning ancha (7% gacha) ulushini qayishqoq va yuqori elastik deformatsiyalar tashkil qiladi, shuning uchun jun buyumlar uncha gijimlanmaydi va ko'rinishi yaxshi saqlanadi. mayin junli qo'y juni oq, biroz oz sargish, dagal va yarim dagal jun kulrang, mala, qora rangida bo'lishi mumkin. normal sharoitida mayin junning namligi 18% dagal junniki 15%. boshqa tolalarga nisbatan junning gigroskopligi yuqori. u namlikni sekin ketkazadi. issiqlik va namlik ta'sirida tola 60% gacha va undan xam ko'p uzayadigan bo'lib qoladi. xo'llab dazmollanganda cho'ziluvchanligini o'zgartirish va kirishish xususiyatiga ega bo'lganligi uchun junni dazmollab qisqartirish, …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tolanlar"

slayd 1 tola va iplar tashkil kiluvchi moddalarni asosiy xususiyatlari. paxta va zig'ir tolasining xususiyatlari. jun va ipak tolalarining xususiyatlari. ximiyaviy tolalar ularning olinishi va ishlatilishi. tsellyuloza–tabiatda uzi sintezlanadigan birikma bulib, u asosan o'simlik kattaklarini to'ldirib turadigan moddadir. tselliyulozadan xar xil su'niy tolalar plasmasa plyonkalar, lak va boshka maxsulotlar olinadi. tolalarni turlariga karab tsellyulozali foiz xar xil bo'ladi. masalan pishib etilgan tolasi – 95-96% tsellyulozani tashkil kiladi. zigir tolasida esa 81-85% bo'ladi. archasimon daraxtlarning po'stlogida 45-50%ni tashkil kiladi. tsellyuloza o'zi yubm bo'lib glyukoza birikmasining qioligidir. tsellyuloza gazlarni, namlikni o'ziga tortib oladi. 120-130 0s tsellyuloza o'zxgarmaydi, ...

This file contains 23 pages in PPT format (2.4 MB). To download "tolanlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tolanlar PPT 23 pages Free download Telegram