qadimgi sharq va g'arb falsafasining umumiy qonuniyatlari

PPTX 42 pages 325.6 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 325.6 KB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

prezentatsiya powerpoint 1. qadimgi sharq va g`arb falsafasaning umumiy qonuniyatlari. 2. qadimgi xitoy va hindiston falsafasining o`ziga xosligi. 3. antik g`arb falsafasi. 4. uyg’ish davr falsafasi reja: mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti. antik falsafiy qarashlar g`arb va sharqda bir-biriga o`xshash tarzda rivojlangan bo`lib g`arbda sharqdan oldinroq vujudga kela boshladi. sharq qadimiy madaniyat o‘chog‘i. buni biz eng qadimgi tarix orqali bilib olganligimiz uchun, asosiy diqqat-e’tiborni falsafiy qarashlarga qaratamiz. qadimgi misr va bobilda miloddan avvalgi iv-iii asrlarda diniy falsafiy fikrlar, tabiiy fanlar, jumladan, astronomiya, kosmologiya, matematika rivojlangan. qadimgi misr va bobildagi falsafiy qarashlarning asosiy xususiyatlari shundaki, ularda xudolarga kuchli ishonch bo‘lgan. afsona-rivoyatlar asosida ilmiy qarashlar ilgari surilgan. misr ehromlari o‘sha davr tafakkurining mahsulidir. ana shundan hozirgi davr tafakkur ahlining nechog‘lik darajada ekanligini ko‘rish mumkin. miloddan avvalgi x-vi asrlarda allohning zabur va tavrot kabi muqaddas kitoblari dovud va muso alayhissalomga nozil bo‘lgan. o‘sha davr xalqlari tafakkurida diniy-falsafiy g‘oyalar, e’tiqod, qadriyatlar keng yoyilgan. qadimgi misr …

2 / 42

kki guruh – astika va nastikaga bo‘lingan. astika – vedanta, sankxya, yoga, vaysheshika, nyaya, nimansa maktablarini o‘z ichiga olgan bo‘lsa, nastikaga chorvaka-lokayata, buddizm, jaynizm guruhi kirgan. ular olam sababiyat orqali rivojlanadi, olamda uchta sabab bor: ular moddiy, yaratuvchi, aloqador bo‘lmagan sabab deydilar. hind falsafiy tafakkuri noyob va qimmatli, asrlar osha o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan «kalila va dimna», «ramayana», «mahobhorat» kabi asarlarida mujassamdir. qadimgi xitoy falsafasi. konfutsiy qadimgi xitoy donishmandi bo‘lgan. u umuminsoniy qadriyatlarning xitoy xalqi turmush tarzida namoyon bo‘lishi, ma’naviy mezonlarni ishlab chiqqan. konfutsiyning falsafiy qarashlari millat mafkurasi darajasiga ko‘tarilgan, hozir ham shunday. shuning uchun xitoyda milliylik har narsadan ustun. daosizm ta’limotiga ko‘ra, olamning asosini beshta unsur olov, suv, havo, er, yog‘och yoki metall tashkil etadi. donishmand lao-szi fikricha, olamda hech bir narsa doimiy va o‘zgarmas harakatsiz holda bo‘lishi mumkin emas. dunyoning asosini «in» va «yan» o‘rtasidagi kurash tashkil etadi. bu qonun buzilsa, falokat sodir bo‘ladi. buni ekologik halokatda ham ko‘rish …

3 / 42

oniyada ikki marta tushish mumkin emas, chunki suv har daqiqada yangilanib turadi». olamda turg‘unlik yo‘q. harakat butun tabiatga, barcha jism va hodisalarga xosdir. sonlar dahosi pifagor fikricha olamning asosida ideallashgan raqamlar yotadi. narsa va hodisalar aynan ana shu raqamlar mahsulidir. eley falsafiy maktabi namoyandasi ksenofant mifologiyani rad etib, tabiatni o‘zgarmas va harakat sizdir, deydi. «hamma narsa erdan unib chiqadi, pirovardida yana erga qaytadi». «biz hammamiz erdan tug‘ilganmiz va erga qaytamiz». suqrot o‘z davrining etuk mutafakkiri, dahosi bo‘lgan, yoshlar tarbiyasiga alohida e’tibor qaratgan. uning fikricha, falsafaning markazida axloq masalalari turmog‘i lozim. chunki jamiyat ravnaqi, farovon hayot axloq-odobning ahvoliga bog‘liq. aflotun o‘zining «g‘oyalar dunyosi va soyalar dunyosi» ta’limotini ilgari surgan. uningcha, g‘oya haqiqiy borliq, biz biladigan va yashaydigan dunyo esa uning soyasidir. bu xuddi dunyo va oxirat munosabatini ifodalaydi, chunki haqiqiy o‘zgarish va taraqqiyot g‘oyalar dunyosiga xos, soyalar dunyosidagi harakat esa uning aksidir. g‘oyalar dunyosi qonuniyatlarini hamma ham bilolmaydi. aksariyat odamlar soyalar …

4 / 42

haqiqatga nechog‘li muvofiq ekanligini talabalar mamlakatimizda olib borilayotgan islohotlar mohiyatidan anglashi mumkin. demokrit atomlar haqidagi nazariyani ilgari surgan. demokrit tasodifiyatni inkor etadi. uning axloqiy ta’limoti ahamiyatli bo‘lib, me’yor axloqning tabiat insonlarga in’om etgan kuch va qobiliyatga mos kelishidadir. donolik yaxshi fikrlash, yaxshi so‘zlash va yaxshi harakat qilish orqali namoyon bo‘ladi. epikur fikricha, olam moddiy, abadiy, cheksiz. uning axloqiy-falsafiy ta’limoti o‘z zamonasida ilg‘or ahamiyatga ega bo‘lgan. epikur bir soniyalik lazzat evaziga bir umr azob chekish ahmoqlik, deydi. rimlik tit lukretsiy kar ikricha, yashashdan maqsad, baxtli hayot kechirishdir. olamdagi narsalar ikkiga: oddiy va murakkab turga bo‘linadi. lukretsiy jamiyat ham xuddi tabiat singari o‘z qonunlariga ega, deydi. talabalar shunga alohida ahamiyat berishlari lozimki, falsafa tarixini o‘rganishdan maqsad, insoniyat tarixida o‘chmas mulk qoldirgan buyuk faylasuflarning ibratli va mazmunli hayoti, o‘lmas g‘oyalari mohiyatini chuqur anglash, ularga tayangan holda bugungi kun falsafiy muammolarining echimini topish, ajdodlarimizdan ibrat olgan holda buyuk kelajak sari odimlayotgan mustaqil o‘zbekistonimizning barkamol, …

5 / 42

ukni insonni tafakkur qilishga, fikrlashga undaydi. islom birodarlik dinidir. islom urush, xunrezlik kabi salbiy jihatlarni qoralaydi. islom kirib kelgandan so‘ng, jamiyatda yangi - uyg‘onish davri paydo bo‘ldi. halifa ma’mun ar-rashid bag‘dodda «bayt-ul hikma» nomli birinchi akademiyaga asos solgan. u erda diniy va dunyoviy ilmlar, shuningdek, yunon falsafiy merosi o‘rganilgan, kitoblar arab tiliga tarjima qilingan, sharhlar yozilgan, tabiiy-ilmiy bilimlar rivojlangan. e`tiboringiz uchun rahmat. yangi davr falsafasining tabiiy-ilmiy asoslari. xvii asrdan boshlab tabiatshunoslik jadal sur'atlarda rivojlanadi. dengizlarda kemalarning yurishiga ehtiyojning ortishi astronomiyaning rivojlanishini, shaharsozlik, kemasozlik, harbiy ish – matematika va mexanikaning rivojlanishini belgilaydi. yangi fan avvalo moddiy ishlab chiqarish amaliyotiga: to'qimachilik sanoatida mashinalar ixtiro qilinishiga, ko'mir va metallurgiya sanoatida ishlab chiqarish qurollarining takomillashuviga tayanadi. e.torrichelli havo bosimi mavjudligini eksperimental yo'l bilan aniqladi, simobli barometr va havo nasosini ixtiro qildi. i.nyuton mexanikaning asosiy qonunlarini, shu jumladan butun olam tortishish qonunini ta'rifladi. r.boyl kimyoda mexanikani qo'lladi va kimyoviy element tushunchasini ishlab chiqdi. ingliz fizigi …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi sharq va g'arb falsafasining umumiy qonuniyatlari"

prezentatsiya powerpoint 1. qadimgi sharq va g`arb falsafasaning umumiy qonuniyatlari. 2. qadimgi xitoy va hindiston falsafasining o`ziga xosligi. 3. antik g`arb falsafasi. 4. uyg’ish davr falsafasi reja: mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti. antik falsafiy qarashlar g`arb va sharqda bir-biriga o`xshash tarzda rivojlangan bo`lib g`arbda sharqdan oldinroq vujudga kela boshladi. sharq qadimiy madaniyat o‘chog‘i. buni biz eng qadimgi tarix orqali bilib olganligimiz uchun, asosiy diqqat-e’tiborni falsafiy qarashlarga qaratamiz. qadimgi misr va bobilda miloddan avvalgi iv-iii asrlarda diniy falsafiy fikrlar, tabiiy fanlar, jumladan, astronomiya, kosmologiya, matematika rivojlangan. qadimgi misr va bobildagi falsafiy qarashlarning asosiy xususiyatlari shundaki, ularda xudolarga kuchli ishonch bo...

This file contains 42 pages in PPTX format (325.6 KB). To download "qadimgi sharq va g'arb falsafasining umumiy qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi sharq va g'arb falsafas… PPTX 42 pages Free download Telegram