nizomiy ganjaviyning “xamsa” asari tahlili

PPTX 938,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1492616521_66148.pptx слайд 1 mavzu: nizomiy ganjaviyning “xamsa” asari tahlili. nizomiy ganjaviy (1141 - 1209 yil) asl ismi abumuhammad ilyos ibn yusuf ibn zakiy muayya. hozirgi ozarbayjonning ganja shahrida tug‘ilgan. nizomiy fors, arab, yunon, qadimgi pahlaviy, sanskrit va boshqa ko‘p tillarni bilib, falsafa, mantiq, ilohiyot, adabiyotshunoslik, ximiya, astronomiya, matematika singari fanlarni puxta bilgan. nizomiy ganjaviy yashagan davrda ozarbayjonda shirvon tohir sulolasi hukmronlik qilar edi. ular shoirni o’z saroylariga taklif qildi, lekin nizomiy bu taklifni rad qilib, erkin ijod qilishni ma’qul ko’rdi. u o’z asarlarini fors tilida yozdi, chunki bu til o’sha paytda ozarbayjonda davlat tili hisoblanar edi. ganjaviyning o’z ona tilida ijod qilolmaganidan afsuslanib yozgan she’rlari ham bor. nizomiy ganjaviyning 20 ming baytdan iborat she’riy devoni bo’lgan. shoirning lirik she’rlari turli bayoz va to’plamlardan tarkib topib, jamlangan. lekin undan ayrim parchalar: 16 qasida, 192 g’azal, 5 qit’a, 68 ruboiy va 17 bayt saqlanib qolgan, xolos. nizomiy ganjaviy sharq adabiyotida birinchi bo‘lib …

iy va axloqiy-taʼlimiy masalalari aks etgan. kichik-kichik hikmatli hikoyalar, shoir aforizmlari bu asarda ko’plab keltirilgan. bu hikoyatlar fikrni tasdiqlash yoki yakunlash uchun qo’llanilgan. masalan, davlat boshliqlarini adolatga chaqiruvchi anushervon haqidagi hikoyat xarakterlidir. anushervon ayonlari bilan bir xaroba qishloqdan o’tayotib ikki boyqush tovushini eshitadi. shoh ularning nima deb so’rayotganini qush tilini biluvchi dono vaziridan so’raydi. shunda vazir deydi: “bu boyqushlardan biri o’z qizini ikkinchisiga bermoqchi bo’lib, buning evaziga ana shu qishloqqa o’xshagan xarobalar talab qilayotir. u bo’lsa, podshohimiz anushervon omon bo’lsa, bunday xaroba qishloqlar juda ko’payadi, istaganingcha olasan deyapti». bundan xulosa chiqargan shoh zulm qilmaslikka, mamlakatni adolat bilan idora qilishga ahd qilibdi. dostonda ana shunday didaktik hikoyatlar juda ko’plab uchraydi. keyinchalik bu asarga javoban forsiy va turkiy adabiyotlarda 40 dan ortiq dostonlar (navoiy, "hayrat ul-abror") yaratilgan. 2. "xusrav va shirin" (1181) , bu doston iroq hukmdori to‘g‘rul ii ning iltimosiga ko‘ra yozilgan bo‘lib, muhabbat va qahramonlikni ifodalaydi sevgi va sadoqat mavzuida. …

asrlarda qanday taxqirlagani ko’rsatib berilgan. 4. "haft paykar" dostoni (1196) alovuddin ko‘rpa arslonning topshirig‘i bilan yuzaga kelgan. bahrom goʻr va uning nomi bilan bogʻliq voqealarga asoslangan «haft paykar» bahrom va fitna sarguzashtlariga bag‘ishlangan asar bo‘lib, doston voqealariga bog‘lanmaydigan besh hikoya berilgan. , bu asar hikoya ichida hikoya usulida yozilgan. shoh bahrom yetti mamlakat podshohlarining yetti qiziga uylangan. ularga yettita qasr qurdirgan. xaftani yetti kuni yetti go’zaldan sevgi, sadoqat, mardlik kabi mavzularda yetti hikoya eshitadi. keyin shoh bahrom donishmand cho’pondan o’z vaziri rost-ravshanning sotqin va zolim ekanligini bilib qoladi. uni zindonband etib, u qamatgan mahbuslarni ozod qiladi. yetti mahbusning hikoyasini tinglagan bahrom xatolariga tushunib, mamlakatni adolat bilan idora qiladi. lekin yana bahromning bazm, sarguzashtlari boshlanib, o’zi fojiali halok bo’ladi.asar so‘nggida bahrom ov izidan g‘orga kirib ketib qaytib chiqmaydi. nizomiyning bu dostonidagi daraxt shoxiga osib qo‘yilgan it hikoyasida bahromshoh xiyonatkorlikdan, adolatsizlik kuchayayotganidan ogohlantiriladiasar hikoya ichida hikoya tarzida yozilgan boʻlib, ularda inson tarbiyasi, …

ng ko’pchiligi intim mavzudagi g’azallar edi. masalan, uning “qaydaki sen bor, qamar nadorkor, kimgaki sen yor, shakar na darkor” matla’i bilan boshlanuvchi g’azali shoir hayotligi paytidayoq hofizlar tomonidan qo’shiq qilib aytilgan degan ma’lumotlar bor. shoir lirik she’rlarida ham o’z zamonasidan shikoyat qilib, uni “adolatsiz jamiyat” deb ataydi, adolatli shohni orzu qiladi. nizomiy ganjaviy lirikaning turli janrlarida ijod qilgan, u ko’plab ruboiy, qit’a, qasidalar ham yozgan. nizomiy ganjaviy hatto shariat qonun-qoidalariga qarshi she’rlar yozdi, insonning aql-idrokini ulug’ladi. u “inson o’z aqli tufayli xudolik darajasiga ko’tarilishi mumkin”, degan g’oyani olg’a surdi. nizomiy ganjaviyning 20 ming baytdan iborat sheʼriy devoni boʻlgan. shoirning lirik sheʼrlari turli bayoz va toʻplamlardan tarkib topib, jamlangan. lekin undan ayrim parchalar: 16 qasida, 192 gʻazal, 5 qitʼa, 68 ruboiy va 17 bayt saqlanib qolgan, xolos. nizomiy ganjaviyning “xamsa“ asari sharq xalqlari adabiyotlari rivojiga katta taʼsir etgan. 13-asrdan boshlab bir qancha shoirlar (amir xusrav dexdaviy, navoiy, jomiy va b.) “xamsa" …

rlari nizomiyni ustoz deb bilishgan. e‘tiboringiz uchun rahmat!!! image2.gif image3.jpeg image4.gif image5.jpeg image6.png image7.gif image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image1.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nizomiy ganjaviyning “xamsa” asari tahlili"

1492616521_66148.pptx слайд 1 mavzu: nizomiy ganjaviyning “xamsa” asari tahlili. nizomiy ganjaviy (1141 - 1209 yil) asl ismi abumuhammad ilyos ibn yusuf ibn zakiy muayya. hozirgi ozarbayjonning ganja shahrida tug‘ilgan. nizomiy fors, arab, yunon, qadimgi pahlaviy, sanskrit va boshqa ko‘p tillarni bilib, falsafa, mantiq, ilohiyot, adabiyotshunoslik, ximiya, astronomiya, matematika singari fanlarni puxta bilgan. nizomiy ganjaviy yashagan davrda ozarbayjonda shirvon tohir sulolasi hukmronlik qilar edi. ular shoirni o’z saroylariga taklif qildi, lekin nizomiy bu taklifni rad qilib, erkin ijod qilishni ma’qul ko’rdi. u o’z asarlarini fors tilida yozdi, chunki bu til o’sha paytda ozarbayjonda davlat tili hisoblanar edi. ganjaviyning o’z ona tilida ijod qilolmaganidan afsuslanib yozgan she’rlari ...

Формат PPTX, 938,5 КБ. Чтобы скачать "nizomiy ganjaviyning “xamsa” asari tahlili", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nizomiy ganjaviyning “xamsa” as… PPTX Бесплатная загрузка Telegram