alisher navoiy referati

DOCX 11 pages 176.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 176.9 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

referat mavzu: alisher navoiy bajardi: ____________________________________ tekshirdi: __________________________________ alisher navoiy mundarija · 1hayoti · 1.1yigitlik yillari · 1.2davlat va jamoat arbobi · 1.3ijod ogʻushida · 1.4hayotining soʻnggi yillari · 2„xamsa“ · 3tasavvufiy asarlari · 4nasriy asarlari · 5ilmiy-filologik merosi · 6tarix va iqtisodga oid asarlari · 7sheʼrlari · 8nashr qilingan asarlari · 9yana navoiy haqida alisher navoiy (9-fevral 1441-yil — 3-yanvar 1501-yil) — ulugʻ oʻzbek va boshqa turkiy xalqlarning shoiri, mutafakkiri va davlat arbobi boʻlgan.[1][2][3] gʻarbda chigʻatoy adabiyotining buyuk vakili deb qaraladi, sharqda „nizomi millati va din“ (din va millatning nizomi) unvoni bilan ulugʻlanadi. ali yazdiy nazariga tushgan, mavlono lutfiy yosh shoir isteʼdodiga yuqori baho bergan, kamol turbatiy eʼtirofini qozongan. sayyid hasan ardasher, pahlavon muhammad kabi ustozlardan taʼlim olgan, abdurahmon jomiy bilan ijodiy hamkorlikda boʻlgan. navoiy 1469-yilgacha temuriylar orasidagi ichki nizolar sababli hirotdan yiroqroqda yashagan. husayn boyqaro xuroson taxtiga oʻtirgach (1469), navoiy hayoti va ijodida yangi bosqich boshlanadi, muhrdorlik (1469) …

2 / 11

nat nizomi degani boʻlib, donishmand mansab egalariga beriladigan sifat, „mir“ — amir demakdir. uning otasi gʻiyosiddin muhammad (uni gʻiyosiddin kichkina ham der edilar) temuriylar saroyining amaldorlaridan, xonadonning ishonchli kishilaridan edi. onasi amirzoda shayh abusaid changning qizi boʻlgan, ismi maʼlum emas. alisherning bobosi temurning oʻgʻli umarshayx bilan emikdosh (koʻkaldosh) boʻlgan ekan. buyuk shoir oʻz asarlarida bu qutlugʻ dargohga yaqinligidan iftixor etishini bayon qiladi. shuningdek, uning tarjimai holiga oid ayrim lavhalar asarlarida uchraydi. bu tabarruk zot toʻgʻrisidagi baʼzi maʼlumotlarni esa uning zamondoshlari oʻz kitoblarida beradilar. alisher saroy muhitida yashaganligi uchun alohida tarbiya va nazoratda oʻsdi. kichiklik chogʻidan sheʼr va musiqaga ishqi tushdi. olimu fozillar davrasida boʻldi. uch-toʻrt yoshlarida davrining mashhur shoiri qosim anvorning bir sheʼrini yod aytib, mehmonlarni hayratga soldi. bir yildan soʻng uni maktabga berdilar. u boʻlajak sulton husayn bayqaro bilan birga oʻqidi. uning zehni va iqtidori haqidagi gaplar esa el orasida tarqalib bordi. 1447-yilda shohruh mirzo vafot etib, temuriy shahzodalar …

3 / 11

yoʻlni topib ilgari yuradi. kun qizib, chanqoqlik boshlanadi. shu payt uzoqdan bir narsa qorayib koʻrinadi. u suv toʻla mesh ekan, ollohga shukuronalar aytib, alisher yoʻlini davom ettiradi. uning ota-onasi manzilga yetgach, oʻgʻilllarini yoʻqligini biladilar va mulozimni shoshilinch orqaga qaytaradilar. mulozim koʻp yurmay, alisherga duch keladi. alisherni, goʻyo u qayta tugʻilganday, quvonch bilan kutib oladilar. 1452-yilda abulqosim bobur mirzo xuroson taxtiga oʻtiradi, notinchliklar bosiladi. gʻiyosiddin muhammad sabzavorga hokim qilib tayinlanadi. alisher esa oʻqishini davom ettiradi. maktab yosh alisherni sheʼriyat, adabiyot olamiga olib kirdi. boʻlajag shoir saʼdiy sheroziyning „guliston“. „boʻston“, asarlarini, farididdin attorning „mantiq ut-tayr“(„qush mantigʻi“)ni soʻngsiz ishtiyoq bilan oʻqidi. ayniqsa, qushlar tilidan keltirilgan hikoyatlar va ularning chuqur mazmuni alisherning oʻy-xayolini tamom egallab oldi: bir kuni qushlar jam boʻlibdi. har xil: toʻti, qumri, tovus, bulbul va hokazo. oʻrtaga hudhud (sassiqpopishak) chiqibdi. boshidagi tojini selkillatib, oʻzini taʼrifu tavsif etibdi. soʻng u hammani olam podshosi semrugʻni izlashga undabdi. qushlar uni surishtira boshlabdilar. „zotini, sifatini, …

4 / 11

y oʻlning ishq yoʻli ekanligi, unga kirgan odam shayx sanʼon singari oʻzligidan kechishi lozimligini aytadi. yana bir-biridan jozibali hikoyalar: nihoyat, qushlar yeti vodiyni bosib oʻtadilar va oʻzlarining semurgʻ ekanligini anglab yetadilar. „mantiq ut-tayr“ xayoli alisherga bir umr hamroh boʻldi. umrining soʻngida esa „lison ut-tayr“(„qush tili“) nomi bilan kitob yozdi. boʻlajag shoir yana nizomiy ganjaviy va xusrav dehlaviy asarlarini sevib oʻqir edi. 1453-yilda alisherning otasi gʻiyosiddin mauhammad vafot etadi. alisher abulqosim bobur hizmatiga kirdi. avval sabzavorda, soʻng mashhadda yashadi. ikki maktabdosh doʻst — husayn va alisher yana birga boʻldilar. bir munosabat bilan u 50 ming bayt, 100 ming misra sheʼr yod olganini aytdi. sheʼr shunchaki nutq oʻstirish emas, maʼrifat, taffakur mashqi ham edi. navoiy 15 yoshlarida oʻz sheʼrlari bilan zamonasining mashhur shoirlari diqqatini tordi. xondamirning yozishicha, sheʼrlari bilan endigina tanilib kela boshlagan alisher oʻz davrining dongdor shoiri mavlono lutfiy xizmatiga boradi. mavlono undan sheʼr oʻqishni iltimos qiladi. alisher oʻzining: orazin yopgʻoch, …

5 / 11

hliklar kutadi. abusaid mirzo u bilan taxt talashayotgan husayn bayqaroni yaqin kishilarini taʼqib va tayziq ostiga olgan, jumladan, togʻalari mirsaid kobuliy va muhammad ali gʻaribiylarni oldinma-keyin qatl ettirgan edi. ular isteʼdodli shoirlar edi. alisherning ota mulki musodara qilingan, hatto yashab turgani boshpana ham qolmagandi. u shaharda uzoq qola olmadi. holbuki, yosh shoirning ijodi barq urgan payti edi. abdurahmon jomiyadek zamonasining alloma adibi bilan yaqindan tanishib, saboqlar olgani, mehr qozongan edi. navoiy — „mahmud nuran“ deb eʼzozlagan bu mashhur shoir va olim oʻzini siyosatdan uzoq tutar, hatto shahar tashqarisidagi saʼdiddin koshgʻariy (1456-yilda vafot etgan mashhur shyx, jomiyning ustozi) mozori yonidan joy qilib, oʻsha yerda yashar edi. navoiyning sayyid hasan ardasherga yozgan sheʼriy maktubi bor. u „masnaviy“ nomi bilan „xazoyin ul-maoniy“ning birinchi devoniga kiritilgan. mutaxasisslar uni navoiyning hirotdan samarqandga joʻnash oldidan yozgan maktubi deb hisoblaydilar. chamasi, shoir safar oldida ardasher bilan xayrlashmoqchi boʻlgan, lekin uni topmagan. soʻng ushbu maktubni yozib qoldirgan. maktub …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiy referati"

referat mavzu: alisher navoiy bajardi: ____________________________________ tekshirdi: __________________________________ alisher navoiy mundarija · 1hayoti · 1.1yigitlik yillari · 1.2davlat va jamoat arbobi · 1.3ijod ogʻushida · 1.4hayotining soʻnggi yillari · 2„xamsa“ · 3tasavvufiy asarlari · 4nasriy asarlari · 5ilmiy-filologik merosi · 6tarix va iqtisodga oid asarlari · 7sheʼrlari · 8nashr qilingan asarlari · 9yana navoiy haqida alisher navoiy (9-fevral 1441-yil — 3-yanvar 1501-yil) — ulugʻ oʻzbek va boshqa turkiy xalqlarning shoiri, mutafakkiri va davlat arbobi boʻlgan.[1][2][3] gʻarbda chigʻatoy adabiyotining buyuk vakili deb qaraladi, sharqda „nizomi millati va din“ (din va millatning nizomi) unvoni bilan ulugʻlanadi. ali yazdiy nazariga tushgan, mavlono lutfiy yosh shoir isteʼdodiga...

This file contains 11 pages in DOCX format (176.9 KB). To download "alisher navoiy referati", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiy referati DOCX 11 pages Free download Telegram