replikatsiya va reparatsiya

PPTX 20 pages 399.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 399.4 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation replikatsiya va reparatsiya abduvahkbova nafisaxon 01 xatolarni tuzatish va himoya mexanizmlari 02 dnk ta'mirlash jarayonlari 03 takrorlash mexanizmlari reja: saraton va dnk ta'miri brca1 va brca2 kabi genlarning mutatsiyalari dnk ta'mirlash tizimining ishlamasligiga olib keladi, bu esa ko'krak va tuxumdon saratoni xavfini 5-10 barobar oshiradi. dnk ta'mirlash jarayonlarining samaradorligi yoshi bilan pasayadi, bu esa keksaygan odamlarda saraton kasalligiga chalinish ehtimolini oshiradi. saraton hujayralarida dnk ta'mirlash mexanizmlarining 30% gacha buzilishi kuzatiladi, bu esa mutatsiyalar to'planishi va saraton rivojlanishiga olib keladi. ultrabinafsha nurlanish ta'siri uv nurlanishi ta'sirida paydo boʻlgan timin dimerlari dnk replikatsiyasi jarayoniga xalaqit beradi va mutatsiyalar xavfini 10 barobarga oshirishi mumkin. uv nurlanishining ta'siri natijasida paydo boʻlgan 80% dan ortiq dnk shikastlanishlari nukleotid eksiziya ta'mirlash (ner) tizimi orqali tuzatiladi, lekin samaradorlik nurlanish intensivligiga bogʻliq. ultrabinafsha nurlanishining yuqori dozalari (200-300 mj/sm²) hujayra dnksida fotodimerlar hosil boʻlishiga olib keladi, bu esa replikatsiya jarayonini toʻxtatadi va dnk ta'mirlash mexanizmlarini faollashtiradi. dnk …

2 / 20

jada oshiradi, bu genlar dnkning ikki qatorli uzilishlarini ta'mirlashda ishtirok etadi. dnk ta'mirlash mexanizmlaridagi nuqsonlar, misol uchun, xeroderma pigmentozum (xp) kasalligi, ultrabinofiolet nurlanishining ta'siriga yuqori sezuvchanlikni keltirib chiqaradi va terining saraton xavfini 1000 barobar oshiradi. ko'pgina genetik kasalliklar, masalan, kist fibrozisi (1 dan 4000 gacha chaqaloqlarda uchraydi), dnk replikatsiyasi va ta'mirlash mexanizmlarining buzilishi tufayli yuzaga keladi. dnk replikatsiyasi mexanizmi okazaki fragmentlari deb ataluvchi qisqa dnk bo'laklari orqali orqaga qarab (lag-strand) dnk replikatsiyasi amalga oshiriladi va keyinchalik ligazalar yordamida birlashtiriladi. dnk replikatsiyasi jarayonida 5'-3' yo'nalishda yangi dnk zanjiri sintezlanadi, bu fermentlar, jumladan dnk-polimerazalar faoliyati bilan ta'minlanadi. dnk replikatsiyasi yuqori aniqlikda sodir bo'ladi, ammo xatoliklar yuz berishi mumkin, bu xatolarni tuzatish mexanizmlari, masalan, dnk-repairazalar yordamida bartaraf etiladi. ionlashtiruvchi radiatsiya ta'siri ionlashtiruvchi radiatsiya dnkda 1000 dan ortiq turdagi shikastlanishlarni, jumladan, ikki zanjirli uzilishlar va bazalarni o'zgartirishni keltirib chiqarishi mumkin. yuqori dozalarda ionlashtiruvchi radiatsiya hujayra o'limi va apoptozga olib keladi, bu esa 50% dan …

3 / 20

keladigan 10 6 nukleotidga 1 ta xatolikni tuzatadi. replikatsiya va ta'mirlashdagi muammolar dnk ta'mirlash tizimlarining buzilishi, masalan, nusxa ko'chirishga bog'liq ta'mirlash (mmr) genlaridagi mutatsiyalar, mikrosatelit beqarorligiga va saraton xujayralarining rivojlanishiga olib keladi. replikatsiya jarayonida dnk polimerazalarining xatoliklarini tuzatish mexanizmlarining samarasizligi 10 6 nukleotidga 1 ta xatolikka olib kelishi mumkin, bu esa mutatsiyalar va kasalliklarga olib keladi. radiatsiya yoki kimyoviy moddalar ta'sirida yuzaga keladigan dnkning keng ko'lamli shikastlanishi, 50% dan ortiq dnkning buzilishi holatlarida, hujayraning o'zini o'zi yo'q qilishi (apoptoz) yoki noto'g'ri ta'mirlash natijasida saraton xujayralari paydo bo'lishiga olib kelishi mumkin. kelajakdagi tadqiqot yo'nalishlari dnk replikatsiyasi va ta'mirlash mexanizmlarini chuqurroq tushunish uchun kvant hisoblash texnologiyalarini qo'llash va 1000 dan ortiq genlarni tahlil qilish yo'nalishlari dolzarb hisoblanadi. nopoklikka chidamli kodlarni yaratish va 5g tarmoqlari orqali ma'lumotlarni replikatsiya qilish tezligini 10 barobarga oshirish bo'yicha tadqiqotlar muhim ahamiyatga ega. kelajakdagi tadqiqotlar katta hajmdagi ma'lumotlarni (100 tb dan ortiq) samarali replikatsiyasi va ta'mirlash usullarini, masalan, …

4 / 20

ext add text add text to'g'ridan-to'g'ri ta'mirlash jarayoni dnkdagi shikastlangan 1000 tagacha nukleotidli ketma-ketlikni aniqlash va tiklashni o'z ichiga oladi, bu esa mutagenlar ta'siriga qarshi hujayra himoyasini ta'minlaydi. to'g'ridan-to'g'ri ta'mirlash mexanizmi, masalan, fotoliaz fermentlari yordamida, uv nurlanishidan kelib chiqqan timin dimerlarini 90% gacha samaradorlik bilan ta'mirlay oladi. ushbu ta'mirlash turi, ba'zi bir shikastlanishlarni, jumladan, alkillash va oksidlanish mahsulotlarini, hujayra siklining s fazasi boshlanishidan oldin tezkor va aniq (99% samaradorlikka yaqin) bartaraf etishga imkon beradi. dnk replikatsiyasidagi xatolar 01 02 03 dnk polimerazalarning egzu-nukleaz faoliyati tufayli yuzaga keladigan xatolarni tuzatish mexanizmlari xatolik darajasini yanada kamaytiradi. mismatch repair tizimi dnk replikatsiyasidan keyin yuzaga kelgan noto'g'ri juftlashgan bazalarni aniqlash va tuzatish orqali aniqlikni oshiradi, bu jarayonda mutasiya tezligini pasaytiradi. dnk replikatsiyasi jarayonida 10 −9 xatolik ehtimoli kuzatiladi, bu esa bir milliard bazalar juftligiga taxminan bitta xato degan ma'noni anglatadi. sales 1st qtr 2nd qtr 100 0 sales 1st qtr 2nd qtr 100 0 …

5 / 20

bu jarayon energiya sarfini talab qiladi (atp). dnk ligazasi okazaki fragmentlarini birlashtirib, uzluksiz dnk zanjiri hosil qilishda muhim rol o‘ynaydi va bu jarayon energiya sarfini talab qiladi (atp). dnk shikastlanishi turlari ionlashtiruvchi nurlanish, masalan, gamma-nurlanish, dnk molekulasida ikki tomonlama uzilishlarni keltirib chiqaradi, bu esa genlarning yo'qolishiga va xromosomalarining qayta tuzilishiga olib kelishi mumkin. alkilovchi agentlar dnk bazalariga alkil guruhlarini qo'shishi mumkin, bu esa dnk replikatsiyasi va transkripsiyasini buzadi va mutatsiyalarni keltirib chiqaradi, shu jumladan, g:c juftliklarining a:t juftliklariga o'zgarishi mumkin. dnk shikastlanishiga ultrabinafsha nurlanishining ta'siri natijasida hosil bo'ladigan timin dimerlari, 2 ta qo'shni timin bazalari orasidagi kovalent bog'lanish orqali dnk zanjiri buzilishining 1 turi hisoblanadi. dnkning takrorlanishi dnkning takrorlanishi jarayoni, taxminan 50-100 nukleotid tezlikda, dnk polimeraza fermenti yordamida amalga oshiriladi va bu jarayon juda aniq bo'lishi kerak. dnkning takrorlanishi xatosiz kechishi uchun, dnk polimeraza o'zining “proofreading” funksiyasi orqali 10 7 -10 9 nukleotidga birta xatolik qoldiradi. dnkning takrorlanishida, “leading” va …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "replikatsiya va reparatsiya"

powerpoint presentation replikatsiya va reparatsiya abduvahkbova nafisaxon 01 xatolarni tuzatish va himoya mexanizmlari 02 dnk ta'mirlash jarayonlari 03 takrorlash mexanizmlari reja: saraton va dnk ta'miri brca1 va brca2 kabi genlarning mutatsiyalari dnk ta'mirlash tizimining ishlamasligiga olib keladi, bu esa ko'krak va tuxumdon saratoni xavfini 5-10 barobar oshiradi. dnk ta'mirlash jarayonlarining samaradorligi yoshi bilan pasayadi, bu esa keksaygan odamlarda saraton kasalligiga chalinish ehtimolini oshiradi. saraton hujayralarida dnk ta'mirlash mexanizmlarining 30% gacha buzilishi kuzatiladi, bu esa mutatsiyalar to'planishi va saraton rivojlanishiga olib keladi. ultrabinafsha nurlanish ta'siri uv nurlanishi ta'sirida paydo boʻlgan timin dimerlari dnk replikatsiyasi jarayoniga xalaqit be...

This file contains 20 pages in PPTX format (399.4 KB). To download "replikatsiya va reparatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: replikatsiya va reparatsiya PPTX 20 pages Free download Telegram