narshaxiy m. buxoro tarixi asari

PPTX 113,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1492617585_66156.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 narshaxiy m. buxoro tarixi asari бухоро шарқнинг кўҳна шаҳарларидан бўлиб, у жаҳон цивилизацияси, ғарб ва шарқнинг бирлаштирувчи буюк ипак йўлининг ривожланишига, шунингдек ўзбек давлатчилигининг шаклланишига буюк ҳисса қўшган, асрлар давомида катта-кичик давлатларнинг пойтахти бўлган. рим европа — ғарб цивилизациясининг ривожида қанчалик аҳамият касб этган бўлса, шарқ — ислом цивилизацияси тақдирида бухоро ҳам худди шундай вазифани ўтайди. бухоронинг вужудга келиш, шаклланиши ҳақида талайгина тарихий манбъалар мавжуд. ix асрда муҳаммад ал-мустафий, x асрда муҳаммад ал-идрисий, наршахий, абу жаъфар зайди табарий, маҳмуд қошғарий, муҳаммад баъламий, муҳаммад ан-насафий, xii асрда муҳаммад ибн наср қубоий, зуфар ибн умар, муҳаммад нишопурий каби юзлаб тарихчи олимларнинг тарихий, географик, илмий адабий асарларида қимматли маълумотлар келтирилади. кейинги йилларда юртимиз тарихини ўрганишга катта эътибор берилмоқда. президентимиз и. а. каримов асарларида хам юртимиз тарихига доир қимматли фикрлар берилган. тарихий меросни ўрганиш, тарихимизни чуқур тадқиқ қилишга доир амалий чора тадбирлар ишлаб чиқилган. «бухоро тарихи» 943-944 йилларда (наср ибн …

а осиёнинг viii—xii асрлар тарихига оид деярли барча илмий тадқиқот ишларида тилга олинади-ю, аммо унинг ҳаётига оид бирор тўлиқ маълумот келтирилмайди. бунга сабаб, унинг ўз асарида ҳам ва унга яқин даврларда яшаган бошқа муаллифлар асарларида ҳам шундай маълумотларнинг кглтирилмаганлигидир. фақат самъонийнинг «китоб ул-ансаб» асарида унинг тўла номи абу бакр муҳаммад ибн жаъфар ибн закариё ибн хаттоб ибн шарик эканлиги ва у бухоро аҳлидан бўлиб, 286 (899) йили туғилган ва 348 (959— 960) йили вафот этганлиги эслатилади . «бухоро тарихишинг эса араб тилидаги асл нусхаси бизгача етиб келган эмас, тўғрироғи, ҳали шу вақтгача унинг мавжудлиги ҳақида бирор маълумот йўқ. , асарнинг бизгача етиб келган нусхасининг бош сўзида айтилишича, 1128 йилн асли ҳозирги қува шаҳаридан бўлган абу наср аҳмад ибн муҳаммад ибн наср ал-қубовий наршахийнинг китобини «кўпчилик кишилар араб тилида ёзилган китобни ўқишга рағбат кўргазмаганликлари» сабабли ўз дўстларининг илтимосига биноан арабчадан форс тилига таржима қилган у «араб тилидаги нусхада сўзланган кераксиз ва …

сарини бевосита қайта ишлаб арабчадан форс тилига таржима қилган абу наср аҳмад ва бу таржимани қирқартириб баён этган муҳаммад ибн зуфарларнинг асл нусхалари эса ҳозиргача ҳам манбашунослик фани учун номаълумлигича қолиб келмоқда. лекин бизгача етиб келган асар нусхасининг мазмунига қараганда, шуни айтиш мумкинки, таржимон абу наср аҳмад ҳам, қисқартирувчи муҳаррир муҳаммад ибн зуфар ҳам ўз ишларига оддий таржима ёки таҳрир тарзида қараган эмаслар. асарнинг кўп ерларида унинг муаллифи абу бакр муҳаммад ибн жаъфарга ҳамда таржимон абу наср аҳмадга илова қилиб сўзланган жумлалар шуни кўрсатадики, таржимон абд наср аҳмад ҳам, қисқартирувчи муҳаррир муҳаммад ибн зуфар ҳам ўз ишларига мустақил бир тус берганлар. таржимон абу наср аҳмад наршахийнинг араб тилидаги нусхасида мавжуд бўлган баъзи мавзуларни ташлаб кетиш билан бир қаторда асарга катта тарихий қимматга эга бўлган кўпгина маълумотларни қўшган ва бунда у ўз давридан илгариги воқеаларни ёритиш учун бошқа тарихий манбалардан фойдаланган. бу манбалардан бири абу наср аҳмаднинг ўзи кўрсатиб ўтгани абу-л-ҳасан …

йинги муҳаррирлар асар матнига анчагина ўзгартишлар киритган бўлсалар ҳам, лекин наршахий номини мусанниф-муаллиф сифатида сақлаб қолганлар: масалан, асардаги: «бу китобнинг мусаннифи айтади» деган сўзлар буни яққол исботлай олади. лекин, шунга қарамай, асардаги бир қанча маълумотлар наршахий ўз китобини ёзиб тугаллагандан (944) кейинги таржимонга яқин (1128) даврларга оид эканлигига кўра, биз бу маълумотлар муаллифи деб абу наср аҳмадни ёки ундан кейин китобни қисқартириб таҳрир қилган муҳаммад ибн зуфар ва бошқа ҳозирча номлари аниқланмаган шахсларни танишимиз лозимлигини тақозо этади. наршахий аслида ўз асарига қандай ном берганлиги маълум эмас. шу сабабли асар қўлёзма нусхаларда ва ҳозирги замон илмий-тарихий адабиётида ҳам «тарихи наршахий» («наршахий тарихи»), «тарихи бухоро» («бухоро тарихи»). «таҳқиқ ул-вилоят» («вилоят ҳақиқатини аниқлаш»), «ахбори бухоро» («бухоро ҳақида хабарлар») каби ҳар хил номлар билан юритилиб келган. бу номлардан кейинги учтаси асар мазмуни бўйича тўғри бўлиб, улардан энг аниғи — «тарихи бухоро» ҳозирда тарихий адабиётда қатъий ўрнашиб қолди. «тарихи наршахий» деб аталиши эса юқорида эслатиб …

ан. шунингдек, «бухоро тарихини»нинг н. ликошин томонидан бажарилган изоҳли русча таржимас» 1897 йили тошкентда ва р. фрайнинг изоҳлар илова этилган инглизча таржимаси 1954 йили кембрижда босилиб чиқди. бисмиллоҳир роҳманир роҳим шукр ва мақтовлар жаҳонни яратувчи, яширин (нарсалар)ни ҳам билувчи жониворларга ризқ берувчи ва еру осмонни тутиб турувчи улуғ танғрига бўлсин! унинг шаъни улғайсин! (худонинг) марҳамати ва саломлари одамларнинг сараси, пайғамбарларнинг сўнггиси муҳаммад мустафога,— худо унга раҳмат ва саломини йўлласин,— унинг хонадони, ёр-дўстлари ва тобеларига бўлсин! уларнинг барчасидан оллоҳ рози бўлсин! абу наср аҳмад ибн муҳаммад ибн наср ал-қубовий шундай дейди: «абу бакр муҳаммад ибн жаъфар ан-наршахий бухоро (шаҳари), унинг хусусият ва фазилатлари. шаҳарнинг ўзида ва қишлоқларида мавжуд бўлган қулай шароитли ва фойда етказувчи нарсалар, шаҳарга алоқадор бўлган нарсалар ҳақида ҳамда пайғамбар,— аллоҳ унга ўз раҳмат ва саломини йўлласин,— унинг суҳбатдошлари, тобелари ва дин олимлари,— уларнинг барчасидан аллоҳ рози бўлсин,— томонидан бухоронинг фазилати борасида айтилган ҳадислар ҳақида бир китоб ёзган ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "narshaxiy m. buxoro tarixi asari"

1492617585_66156.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 narshaxiy m. buxoro tarixi asari бухоро шарқнинг кўҳна шаҳарларидан бўлиб, у жаҳон цивилизацияси, ғарб ва шарқнинг бирлаштирувчи буюк ипак йўлининг ривожланишига, шунингдек ўзбек давлатчилигининг шаклланишига буюк ҳисса қўшган, асрлар давомида катта-кичик давлатларнинг пойтахти бўлган. рим европа — ғарб цивилизациясининг ривожида қанчалик аҳамият касб этган бўлса, шарқ — ислом цивилизацияси тақдирида бухоро ҳам худди шундай вазифани ўтайди. бухоронинг вужудга келиш, шаклланиши ҳақида талайгина тарихий манбъалар мавжуд. ix асрда муҳаммад ал-мустафий, x асрда муҳаммад ал-идрисий, наршахий, абу жаъфар зайди табарий, маҳмуд қошғарий, муҳаммад баъламий, муҳаммад ан-насафий, xii асрда муҳаммад ибн наср қубоий, зуфар ибн умар, муҳаммад нишопу...

Формат PPTX, 113,0 КБ. Чтобы скачать "narshaxiy m. buxoro tarixi asari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: narshaxiy m. buxoro tarixi asari PPTX Бесплатная загрузка Telegram