taxeometrik syomka va uning mohiyati

DOCX 9 pages 33.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.9 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

taxeometrik syomka va uning mohiyati taxeometriya — grekcha so’z bo’lib, tez o’lchash degan ma’noni anglatadi. taxeometrik syomka deganda gorizontal va vertikal syomkalarni bir vaіtning o’zida taxeometr deb ataluvchi asbob bilan bajarish tushuniladi. taxeometr asbobi o’rnatilgan nuqtaga stansiya deyiladi va undan har bir syomka qilinadigan tafsilot va relef nuqtasiga qarab bir vaіtda gorizontal burchak (biron-bir boshlang’ich yo’nalishga nisbatan), vertikal burchak va dalnomer bilan (oddiy doiraviy taxeometrlarda ipli dalnomer bilan) masofa o’lchanadi. taxeometrik syomkada qutbiy koordinatalar sistemasi usuli bilan nuqtalarning plandagi o’rni va trigonometrik nivelirlash usuli bilan esa ularning balandligi topiladi. o’lchash natijalarini ishlab chiqib er bo’lagining yirik masshtabli topografik plani tuziladi. taxeometrik syomka, asosan, relefi notekis, maydoni uncha katta bo’lmagan, eni tor va bo’yiga cho’zilgan tafsilotlari murakkab bo’lgan joylarda qo’llaniladi. taxeometrik syomkada o’lchash shart-sharoitlarini to’la ta’minlay oladigan eng oddiy taxeometr bo’lib vertikal doiraga ega bo’lgan teodolit asbobi xizmat qiladi. bunday asbobga teodolit-taxeometr (doiraviy taxeometr) deyiladi. taxeometrik syomkani bajarish uchun ishlatiladigan geodezik …

2 / 9

ash esa (8.10) mavzuda to’la-to’kis yoritilgan. hozirgi kunda ishlab chiqarishda keng qo’llanilayotgan hamda yangi ishlab chiqarilayotgan texnik aniqlikdagi va aniq teodolitlarning barchasi doiraviy taxeometrlar bo’lib xizmat qila oladi (2t30p, 3t30p, 4t30p, 4t15p, 2t5k va boshqalar). keyingi yillarda taxeometrik syomkani bajarishda har xil tipdagi taxeometrlarning shunday turlari ishlatilmoіdaki, ular yordamida nuqtalarning nisbiy balandligi va masofaning gorizontal quyilishi avtomatik ravishda reykadan olingan sanoі sifatida aniqlanadi. bunday prinsipda o’lchaydigan taxeometrlarga td – nisbiy balandlik va masofaning gorizontal quyilishini gorizontal o’rnatiladigan reyka orqali aniqlash imkonini beruvchi ikkilangan tasvirli avtoreduksiyali taxeometr; tn – truba ko’rish maydonida ko’rinadigan nomogramma (egri chiziqlar) va vertikal o’rnatilgan reyka bo’yicha nisbiy balandlik h va gorizontal masofa ni o’lchashni ta’minlaydigan nomogrammali taxeometr; te – elektrooptik (elektron) taxeometr, gorizontal va vertikal burchaklarni hamda masofani o’lchab natijalarni avtomatik ravishda yozib hisoblab boradigan asboblar kiradi. hozirgi paytda ishlab chiqarilayotgan elektron taxeometrlar o’lchash- hisoblash sistemasidan tashkil topib unga ixcham masofa o’lchash elektron dalnomeri, gorizontal va …

3 / 9

lgan eltas10 sistemali taxeometrlar bilan burchak o’lchash aniqligi 1", masofa o’lchash aniqligi esa 1 mm + 2rrt. u motorlashtirilgan bo’lib, quyidagi imkoniyatlarga ega: o’lchash jarayonini to’la avtomatlashtirish, foydalanuvchi tomonidan dastur ishlab chiqib undan foydalanish, mo’ljalni (qaytargichni) avtomatik to’la doira bo’ylab qidirish va avtomatik ravishda o’lchash, o’lchash natijalarini xotiraga yozib olish, taxeometrni masofadan turib radiomodem orqali boshqarish va hokazo. kundalik ishlatiladigan o’rta aniqlikdagi taxeometrlar ts 600 shveysariya), elta r55 (germaniya), hozirgi paytda ishlab chiqarilayotgan taxeometrlar bo’lib, burchak o’lchash aniqligi 3 — 5", chiziq o’lchash aniqligi esa 3mm + 3rrt – 5mm + 5rrt. ularning konstruksiyasida quyidagilar ko’zda tutilgan: o’lchangan natijani xotirasiga yozish, asbobga kiritilgan standart dastur, o’lchash jarayonlarini dastur asosida boshqarish, hamda joyda standart geodezik mashіlarni bajarish va boshqalar.taglikdagi ko’targich vintlar 14, gorizontal doira alidadasining mahkamlagichvinti 13 va qaratgich vinti 11, tregerda o’rnatilgan doiraviy adilak 10, tregerni mahkamlagich vinti 8, klaviatura 9, displey 7, qarash trubasini mahkamlagich vinti 6 va qaratgich …

4 / 9

inut, sekundda o’lchanadi, kompensatorning ishlash chegarasi yo 2' 40", bitta prizma bilan masofa o’lchash 1,3 km gacha, uchta bilan – 1,6 km, o’lchashga sarflanadigan vaіt 3s. taxeometrda joylashtirilgan dastur quyidagilarni ta’minlaydi: asbobni balandlik bo’yicha boіlash, asbobni ma’lum nuqtaga boіlash, teskari kesishtirish, qutbiy kesishtirish, perpendikulyar uzunlikni aniqlash, vertikal tekislikda nuqta o’rnini aniqlash, nuqtalar orasidagi masofani aniqlash, ob’ektlar balandligini aniqlash, rejalash ishlarini bajarish va boshqalar. klaviaturasi 7 ta klavishdan iborat, ular har xil funksiyalarni bajaradi. yodga yozishi – taxminan 1400 satrga mo’ljallangan yodlash hajmiga ega. tok bilan ta’minlash akkumulyator batareyasidan amalga oshiriladi. taxeometrning ish xususiyatlari: gorizontal va vertikal doiralarni elektron skanerlash, masofalarni fazani solishtirish usulida elektron-optik o’lchash, vizirlash chiziqi yo’nalishida asbob o’qini kompensator bilan vertikal holga keltirish, kollimatsiya va kompensator xatolariga avtomatik tuzatma kiritib borish, ma’lumotlarni kiritish va chiqarish interfeysi, grafik rejimda ishlaydigan displey (128o’32 piksel), oddiy foydalanadigan va oson o’zlashtirish imkonini beradigan foydalanuvchi interfeysi, asbobga kiritilgan unumli amaliy dastur, o’lchash va …

5 / 9

gorizontal burchak to’la qabul usulida, vertikal burchaklar do’ va dch da to’g’ri va teskari yo’nalishda, tomonlar uzunligi esa ipli dalnomerda (lenta, ruletkada) to’іri va teskari yo’nalishda o’lchanib jurnalga yoziladi (21-jadval). o’lchash natijalari shu joyda hisoblanib nazorat qilib boriladi. bunda ikkita yarim qabulda o’lchangan gorizontal burchak qiymati 1' dan, vertikal doira nol o’rni (no’) esa doimiy bo’lishi farqi 1' dan oshmasligi kerak. to’g’ri va teskari yo’nalishlarda o’lchangan masofa farqi 1:400 dan katta bo’lmasligi kerak. masofa gorizontal quyilishi va nisbiy balandlik o’lchangan masofa hamda vertikal burchak bo’yicha maxsus taxeometrik jadvallardan olinadi yoki (8.10) da berilgan formulalar bo’yicha kalkulyatorda hisoblanadi. to’g’ri va teskari yo’nalishlarda o’lchab topilgan nisbiy balandlik qiymatlari farqi har 100 metr masofa uchun 4 sm dan katta bo’lmasligi kerak. tafsilotlar va relefni syomka qilish tafsilotlar va relef syomka qilish ishlari taxeometrik yo’lni o’tkazish bilan bir vag’tda olib borilishi mumkin. taxeometrik syomkani bajarishda belgilangan syomka masshtabi va relef kesimi balandligidan kelib chiqib …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "taxeometrik syomka va uning mohiyati"

taxeometrik syomka va uning mohiyati taxeometriya — grekcha so’z bo’lib, tez o’lchash degan ma’noni anglatadi. taxeometrik syomka deganda gorizontal va vertikal syomkalarni bir vaіtning o’zida taxeometr deb ataluvchi asbob bilan bajarish tushuniladi. taxeometr asbobi o’rnatilgan nuqtaga stansiya deyiladi va undan har bir syomka qilinadigan tafsilot va relef nuqtasiga qarab bir vaіtda gorizontal burchak (biron-bir boshlang’ich yo’nalishga nisbatan), vertikal burchak va dalnomer bilan (oddiy doiraviy taxeometrlarda ipli dalnomer bilan) masofa o’lchanadi. taxeometrik syomkada qutbiy koordinatalar sistemasi usuli bilan nuqtalarning plandagi o’rni va trigonometrik nivelirlash usuli bilan esa ularning balandligi topiladi. o’lchash natijalarini ishlab chiqib er bo’lagining yirik masshtabli topogr...

This file contains 9 pages in DOCX format (33.9 KB). To download "taxeometrik syomka va uning mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: taxeometrik syomka va uning moh… DOCX 9 pages Free download Telegram