ilk bolalik davrining o‘ziga xosligi

DOC 14 pages 170.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 170.0 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

4-mavzu. ilk bolalik davrining o‘ziga xosligi. 4-theme: specificity in the first period childhood 1. ilk bolalik davrida fiziologik va jismoniy rivojlanish. physiological and physical development in the first period childhood. 2. ilk bolalik davrida psixik rivojlanishi. phychological development in the first period childhood. 2. bolaning predmetli faoliyati etakchi faoliyati sifatida. ilk bolalik davrida o‘z-o‘zini anglash. subjective activity of child is a leading activity .understanding his-self in the childhood period 4. ilk bolalik davridagi harakat malakalari. ilk yoshda o‘yin faoliyati. problems of activity in the childhood.the game activity of the first age. tayanch iboralar: fiziologik va jismoniy rivojlanish,psixik rivojlanish, harakat malakalari, oilaviy muhit, ilk bolalik, o‘z-o‘zini anglash. keywords: physilogical and physical development, phychological development, movement skills, home’s environment, first childhood, understanding himself. 1. ilk bolalik davrida fiziologik va jismoniy rivojlanish bola yoshidan oshgach, uning go‘daklik davri tugaydi. bir yoshdan uch yoshgacha bo‘lgan davr odatda ilk yosh davri (ilk yosh davri) deb …

2 / 14

kg ortadi. ikki yoshdan uch yoshgacha esa faqat 1,5 kg ga ortadi. shuni e’tibordan chetda qoldirmaslik kerakki, bolaning bo‘yi va vaznining o‘sishiga nisbatan bo‘lgan bu ma’lumotlar hamma bolalar uchun umumiy hamda o‘zgarmas emas. bu ma’lumotlar o‘rtacha hisobga to‘g‘ri keladi. kun tartibi, bola yeydigan ovqat- ning turlari, ayniqsa ovqatning miqdori, sifati va irsiy xususiyatlar bola bo‘yi hamda vaznining o‘zgarishiga katta ta’sir qiladi. ilk yosh davridagi bolalar suyaklarining rivojlanishida ham jid- diy o‘zgarishlar yuz beradi. bu yoshdagi bolalarda tog‘aysimon suyaklarning o‘sishi va qotishi tezroq davom etadi. umurtqa suyaklari borgan sari mustahkamlanib, suyaklanish (qotish) jarayoni tezlashadi. umurtqa suyaklarining bunday o‘zgarishi bola yo’rganda, yugo’rganda va murakkab sakrash harakatlarini bajarganda gavda og‘irligini ko‘tarish imkonini beradi. biroq ilk yoshdagi bolalar umurtqa suyaklari hali juda ojiz va elastik bo‘ladi. to‘g‘ri o‘tirmaslik, tekis qilib solinmagan o‘rinda yotish natijasida bolaning umurtqa suyaklari qiyshayib o‘sishi mumkin. bosh suyagining tutashmagan joyi, ya’ni kalla liqildoqlari bitib ketib, ensa va tepa qismlari o‘sadi. …

3 / 14

ab qiladi. yoshidan oshgan bola turli xil ozuqa moddalarni asosan ovqatdan oladi. bola yoshidan oshgach, ko‘krakdan ajratiladi. ana shu davrdan boshlab uni kattalar iste’mol qiladigan ovqatlarga sekin-asta o‘rgatila boshlanadi. bolaning faqat ona sutini iste’mol qilishdan boshqa ovqatlarni ham iste’mol qilishga o‘tishi uning ovqat hazm qilish organlarida o‘zgarish yasaydi.bolalarning jismoniy jihatdan normal va sog‘lom o‘sishlari uchun oilada ham mtmda ham ularning qat’iy rejim bilan sifatli ovqatlantirishga jiddiy e’tibor bilan qarash kerak. ilk yoshdagi bola ovqatlanishida yuzaga keladigan bu o‘zgarishlar bolaning qon tarkibini ham o‘zgartiradi. ovqatning turi ortgan sari qondagi eng muhim elementlar bo‘lmish gemoglobin va eritrotsitlar miqdori ortadi. lekin shunday bo‘lsa ham bu yoshdagi bolada organizmni yuqumli kasalliklardan muhofaza qilib turadigan oq qon tanachalari (leykotsitlar) yetarli miqdorda bo‘lmaydi va ular turli yuqumli kasalliklarga tez chalinadigan bo‘ladi. shunday qilib, ilk yoshdagi bola jismoniy jihatdan tez o‘sishda davom etsa ham, u hali tashqi muhit o‘zgarishlariga yaxshi moslasha olmagan bo‘ladi. shuning uchun muhitning salgina …

4 / 14

i nerv hujayralarining (neyronlarning) to’zilishi murakkablashadi, ya’ni neyronlarning shoxsimon o‘simtalari tobora orta boradi. bosh miya po‘stidagi nerv hujayralarining takomillashuvi turli assotsiatsiyalarning (muvaqqat aloqalarning, shartli reflekslarning) yuzaga kelishini osonlashtiradi va tezlashtiradi.ilk yosh davridagi bola nerv sistemasining rivojlanishida ham nerv tolalarining miyelinizatsiyalanishi davom etadi. bu davrda asosan bosh miya yarimsharlaridagi nerv hujayralarini bir-biri bilan bog‘lovchi nerv tolalari miyelin pardasi bilan qoplanib, bir-biridan ajratiladi. bola psixikasining rivojlanishida buning ahamiyati g‘oyat kattadir. chunki shu munosabat bilan, ya’ni miyelinizatsiya orqali nerv tolalarining bir-biridan ajratilishi bilan turli taasurotlar (qo‘zg‘alishlar) nerv sistemasida tezroq tarqaladi va ravshanroq aks ettiriladi. nerv hujayralarini bir-biri bilan bog‘laydigan juda ham nozik nerv tolalarining miyelin pardasi bilan qoplanib, bir-biridan ajratilishi butun nerv sistemasining tobora uyg‘un va puxta ishlashiga yordam beradi. bu miya po‘sti nerv sistemasidagi barcha quyi boblar faoliyatini asta-sekin o‘ziga bo‘ysundira boradi. shu tariqa bolaning butun hayotida oliy nerv faoliyatining roli orta boradi. ilk yoshdagi bolalarda shartli reflekslar tez va osonlik bilan …

5 / 14

atiga ega bo‘ladi. oliy nerv faoliyatining ishida signallar sistemasining nisbati o‘zgaradi. agar bir yoshgacha bo‘lgan bola asosan birinchi signallar sistemasi orqali tashqi muhitni aks ettirsa, ikki yoshga to‘lgandan so‘ng ikkinchi signallar sistemasi ham ishga tusha boshlaydi. lekin ilk tarbiya yoshidagi davrda birinchi signallar sistemasining faoliyati ustun bo‘ladi. bu davrda ikkinchi signallar sistemasi doirasida, ya’ni nutq materiallari, so‘zlar, gaplarga nisbatan shartli reflekslar yuzaga kela boshlaydi. bu yoshdagi bolalar anchagina so‘zlarning ma’nosini to‘gri tushuna oladigan bo‘ladilar.ilk yosh davridagi bolalar analizatorlari ham tobora takomillashib boradi. ularning ko‘rish, eshitish, ta’m va hid bilish, teri hamda harakat sezgilarining sezgirligi ancha o‘tkirlashadi. ana shularning hammasi ilk yosh davridagi bolalar psixikasining yanada rivojlanishi uchun qulay sharoit tug‘diradi. miyaning rivojlanishi asosiy nerv tolalari bosh miyada bola tug‘ilishidan avval paydo bo‘ladi. homiladorlik davrida miyaning bazaviy arxitekturasi, ya’ni shakli paydo bo‘lib, uning asosiy uchastkalari shakllanadi (stvol, talamus, miyacha), ammo nerv tolalari hali to‘liq shakllanmaydi. bolaning miyasi 3 yoshlik davrida miya …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilk bolalik davrining o‘ziga xosligi"

4-mavzu. ilk bolalik davrining o‘ziga xosligi. 4-theme: specificity in the first period childhood 1. ilk bolalik davrida fiziologik va jismoniy rivojlanish. physiological and physical development in the first period childhood. 2. ilk bolalik davrida psixik rivojlanishi. phychological development in the first period childhood. 2. bolaning predmetli faoliyati etakchi faoliyati sifatida. ilk bolalik davrida o‘z-o‘zini anglash. subjective activity of child is a leading activity .understanding his-self in the childhood period 4. ilk bolalik davridagi harakat malakalari. ilk yoshda o‘yin faoliyati. problems of activity in the childhood.the game activity of the first age. tayanch iboralar: fiziologik va jismoniy rivojlanish,psixik rivojlanish, harakat malakalari, oilaviy muhit, ilk bolalik, o‘z-o...

This file contains 14 pages in DOC format (170.0 KB). To download "ilk bolalik davrining o‘ziga xosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ilk bolalik davrining o‘ziga xo… DOC 14 pages Free download Telegram