inklyuziv ta'limning mazmun-mohiyati va ahamiyati

DOC 19 pages 130.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.5 KB

File type DOC

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

2-mavzu. inklyuziv ta’limning mazmun-mohiyati va ahamiyati reja 1. nogironlik tushunchasi, uning jismoniy, aqliy, sensor va psixologik turlari. 2. inklyuziv ta’limning konseptual asoslari, dolzarbligi, asosiy vazifalari va maqsadlari. 3. nogironligi bo‘lgan bolalarga umumiy ta’lim tizimida teng imkoniyatlar yaratish, ularning individual ta’lim ehtiyojlarini inobatga olgan holda ta’lim jarayonini tashkil etish tamoyillari. 4. inklyuziv ta’limning ijtimoiy modeli va uning nogironligi bo‘lgan bolalar uchun qo‘llab-quvvatlovchi ta’lim muhitini yaratishdagi o‘rni. 5. inklyuziv ta’lim jarayonida individual yondashuvning ahamiyati va barcha bolalarning ta’lim olish huquqini ta’minlashda xalqaro shartnomalarning ahamiyati. tayanch soʻz va iboralar: nogironlik tushunchasi, nogironlik tarixi, inklyuziv ta’lim, integratsiya, maxsus ta’lim, ijtimoiy model 1. nogironlik tushunchasi, uning jismoniy, aqliy, sensor va psixologik turlari. nogironlik, invalidlik — kasallik, shikastlanish, mayib-majruhlik, baxtsiz hodisalar tufayli butunlay yoki maʼlum muddat mehnat qobiliyatini yoʻqotishdir. jismoniy yoki aqliy nuqsonlari borligi sababli ijtimoiy yordam va himoyaga muhtoj shaxs nogiron hisoblanadi. oʻzbekistonda nogironlik tibbiy mehnat ekspertiza komissiyasi (tmek) tomonidan belgilanadi. nogironlik mehnat qobiliyatini yoʻqotish …

2 / 19

haroit yaratiladi. nogironlarni tibbiy, ijtimoiy va kasbiy reabilitatsiya qilish orqali faol hayotga, mehnatga jalb qilish dolzarb masala hisoblanadi . nogironlik masalasi uzoq tarixga ega bo‘lib, qadim zamonlardan jamiyatning muhim muammolaridan biri sifatida qaralgan. nogironlikka bo‘lgan munosabat har bir davrning mentaliteti va xususiyatlaridan kelib chiqib, turli shakl va mazmunda rivojlangan. xususan, ibtidoiy jamoa davrida nogironlarga nisbatan alohida munosabat shakllanmagan, chunki og‘ir sharoitda faqat kuchli shaxslar tirik qolgan. dastlabki diniy-mifologik qarashlarda tug‘ma nogironlik noxushlik belgisi sifatida qoralangan. masalan, qadimgi mesopotamiyada nogironlikka doir bashoratlar inson yoki hayvonning nuqson bilan tug‘ilishini salbiy hodisa sifatida tasvirlagan . qadimgi spartada nogiron chaqaloqlar nobud qilingan, rimda esa nogironlarga meros qoldirilmagan va ular turmush qurish huquqidan mahrum etilgan . qadimgi xitoyda nogironlikning falsafiy jihatlari konfutsiy va chjuan szi qarashlarida yoritilgan. konfutsiy insonning qadr-qimmatini uning ma’naviyati va aql-zakovati belgilashini ta’kidlagan . chjuan szi esa nogironlikni jamiyatdagi zaiflik sabablaridan biri sifatida ko‘rsatgan. markaziy osiyoda “avesto” nogironlikni davolash va uning oldini …

3 / 19

moiy adolat nuqtayi nazaridan yangi yondashuvlarni talab qilmoqda. nogironlik tushunchasi inson hayotining ko‘plab jihatlari bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, uning irq, jins, jinsiy orientatsiya, ijtimoiy tabaqa, yosh, milliy mansublik va diniy qarashlar kabi insonga xos xususiyatlar bilan o‘zaro aloqadorligini ta’kidlaydi. nogironligi bo‘lgan shaxslar bir vaqtning o‘zida turli kamsitishlarga duch kelishi mumkin, masalan, irqiy yoki etnik mansublik, jinsiy orientatsiya kabi xususiyatlari tufayli qo‘shimcha to‘siqlarga duchor bo‘ladi. “nogironlik” so‘zini eshitganda ko‘pchilikning tasavvurida nogironlar aravachasida o‘tirgan shaxs yoki yo‘l ko‘rsatuvchi iti bilan birga bo‘lgan shaxs gavdalanadi. bu tasavvurlar ommaviy axborot vositalarida nogironlikning ko‘proq ko‘zga tashlanadigan ko‘rinishlari targ‘ib qilinishi bilan bog‘liq. biroq, ko‘plab nogironligi bo‘lgan shaxslar surunkali kasalliklar yoki ko‘zga tashlanmaydigan holatlar bilan yashaydi. ko‘zga tashlanmaydigan nogironlik (invisible disability) surunkali kasalliklar, sog‘liq muammolari yoki kundalik faoliyatga ta’sir etuvchi, lekin tashqi ko‘rinishdan bilinmaydigan holatlarni o‘z ichiga oladi. nogironlik to‘g‘risidagi salbiy stereotiplar, afsonalar va noto‘g‘ri munosabatlar nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun turli murakkabliklar yaratib, ularning jamiyatda to‘liq ishtirok …

4 / 19

i bilan bog‘liqligini tahlil qilishga alohida e’tibor qaratiladi. bu yondashuv nogironlik masalasini kengroq miqyosda anglash va ijtimoiy adolatni ta’minlash yo‘lida muhim ahamiyatga ega. nogironlikning turlari. nogironlikning turlari odatda inson organizmining qaysi funksiyalari zararlanganligiga va shaxsning kundalik faoliyatida qanchalik cheklovlarga duch kelishiga qarab tasniflanadi. xalqaro sog‘liqni saqlash tashkiloti (xst) hamda turli davlatlarning qonunchilik hujjatlarida nogironlik quyidagi asosiy turlarga bo‘linadi: · jismoniy nogironlik. bu tur mushaklar, suyaklar yoki bo‘g‘imlardagi buzilishlar natijasida yuzaga keladi. masalan, falajlik, amputatsiya, artrit yoki boshqa holatlar. jismoniy nogironlikning asosiy belgisi harakatlanish va kundalik faoliyatni amalga oshirishda qiyinchiliklar bilan ifodalanadi. · sensor nogironlik. bu tur eshitish, ko‘rish yoki boshqa sezgi organlarining funksiyalaridagi buzilishlarni o‘z ichiga oladi. sensor nogironlik turlari quyidagicha bo‘lishi mumkin: · ko‘rish bo‘yicha nogironlik: ko‘rlik, past ko‘rish darajasi yoki boshqa ko‘z nuqsonlari. · eshitish bo‘yicha nogironlik: kar yoki og‘ir eshitish qobiliyatining buzilishi. · aqliy yoki intellektual nogironlik. bu tur shaxsning intellektual rivojlanishi va bilim olish qobiliyatidagi cheklovlar …

5 / 19

gi yoki astma natijasida paydo bo‘ladi. · ko‘p nogironlik (kross nogironlik). shaxsda bir nechta turdagi nogironliklar bir vaqtning o‘zida kuzatilishi. masalan, eshitish va ko‘rish qobiliyatining birgalikdagi buzilishi yoki aqliy va jismoniy nogironlikning kombinatsiyasi. nogironlikni baholash va qo‘llab-quvvatlash. nogironlikning har bir turi shaxsning ehtiyojlariga ko‘ra individual yondashuvni talab qiladi. jamiyatda nogironlikka oid xizmatlar va yordam vositalari taqdim etish tizimi nogironligi bo‘lgan shaxslarning to‘laqonli hayot kechirishi va ijtimoiy integratsiyasini ta’minlash uchun muhim ahamiyatga ega. shu bois, nogironlikning turli shakllarini chuqur tushunish, ularga mos sharoitlar yaratish va maxsus yordam vositalarini taklif etish bugungi kunning dolzarb vazifalaridandir. 2. inklyuziv ta’limning dolzarbligi, maqsadi va asosiy vazifalari maqsadlari, konseptual asoslari. jahonda uzoq yillar davomida ko‘plab xorijiy ilmiy va pedagogik munozaralar inklyuziv ta’limning global maqsadiga, ya’ni bolalarning qobiliyatlari va jismoniy holatidan qat’iy nazar, ularning barchasiga sifatli ta’lim taqdim etish, erishishga hissa qo‘shadigan inklyuziv ta’limning nazariy asoslarini amaliy tatbiq etishning samarali strategiyasini topish muammolariga e’tibor qaratdi va shu …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inklyuziv ta'limning mazmun-mohiyati va ahamiyati"

2-mavzu. inklyuziv ta’limning mazmun-mohiyati va ahamiyati reja 1. nogironlik tushunchasi, uning jismoniy, aqliy, sensor va psixologik turlari. 2. inklyuziv ta’limning konseptual asoslari, dolzarbligi, asosiy vazifalari va maqsadlari. 3. nogironligi bo‘lgan bolalarga umumiy ta’lim tizimida teng imkoniyatlar yaratish, ularning individual ta’lim ehtiyojlarini inobatga olgan holda ta’lim jarayonini tashkil etish tamoyillari. 4. inklyuziv ta’limning ijtimoiy modeli va uning nogironligi bo‘lgan bolalar uchun qo‘llab-quvvatlovchi ta’lim muhitini yaratishdagi o‘rni. 5. inklyuziv ta’lim jarayonida individual yondashuvning ahamiyati va barcha bolalarning ta’lim olish huquqini ta’minlashda xalqaro shartnomalarning ahamiyati. tayanch soʻz va iboralar: nogironlik tushunchasi, nogironlik tarixi, inklyu...

This file contains 19 pages in DOC format (130.5 KB). To download "inklyuziv ta'limning mazmun-mohiyati va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: inklyuziv ta'limning mazmun-moh… DOC 19 pages Free download Telegram