ishlab chiqarish harajatlari tushunchasi va uning tarkibi

DOCX 18 sahifa 275,2 KB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 275,2 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi urganch davlat unversiteti mustaqil ishi mavzu: ishlab chiqarish harajatlari tushunchasi va uning tarkibi bajardi: tekshirdi: urgench -2023 mavz ishlab chiqarish harajatlari tushunchasi va uning tarkibi reja: 1. ishlab chiqarish xarajatlarining mohiyati va turlari 2. korxona daromadlari va foydasi 3. daromadlarning o`sishida mehnat unumdorligining roli ishlab chiqarish xarajatlarining mohiyati va turlari har qanday iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish, xususan, tovar ishlab chiqarish yoki xizmatlar ko`rsatish muayyan iqtisodiy resurslar (asbob-uskuna, xomashyo, materiallar, yarim fabrikatlar, ishchi kuchi va hokazo) sotib olishni taqozo etadi. agar firma yangi tashkil etilayotgan bo`lsa, u yer ham sotib oladi yoki uni ijaraga oladi. bunga ham firma muayyan sarf-xarajatlar qiladi. agar firma o`zining pul mablag`lari kam bo`lgani uchun bankdan ssuda (qarz) olgan bo`lsa, uning uchun foizlar to`laydi. bundan tashqari u o`z faoliyatini tashkil qilish uchun elektr energiyasi sotib oladi, transport, aloqa xizmatlari uchun pul to`laydi. sug`urta uchun to`lovlar, reklama xarajatlari, amortizatsiya xarajatlari, …

2 / 18

uchun bu xarajatlarni rejalashtirish, hisobga olish va doimo tahlil qilib borish firma (korxona)ni oqilona boshqarish va uning moliya-xo`jalik faoliyati samaradorligini oshirishning muhim omili bo`lib xizmat qiladi. har qanday ishlab chiqarish firma (korxona)si oldida turadigan muhim vazifa, bu – umuman ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish emas, balki mahsulot birligiga sarflanadigan xarajatlarni kamaytirishdan iboratdir. firmaning bir oyda (yoki yilda) oladigan foydasini quyidagi formula bilan aniqlash mumkin: f q d – x bu erda: d - daromadlar; x - xarajatlar. agar firma ma`lum vaqt ichida 10 mln. so`mlik sarf-xarajatlar qilgan holda ishlab chiqargan mahsulotini 12 mln. so`mga sotgan, ya`ni shuncha daromad olgan bo`lsa, uning olgan foydasi 2 mln. so`mni tashkil etadi. muayyan tadbirlarni amalga oshirib, mahsulot birligiga sarflanayotgan xarajatlarni 1 mln. so`mga kamaytirsa, uning oladigan foydasi endi 2 mln. (ya`ni 12-10) emas, balki 3 mln. (ya`ni 12-9) so`mni tashkil etadi. endi shu misolimizni boshqacharoq qilib ko`ramiz. firma o`sha tadbirlar natijasi o`laroq 10 mln. so`mlik …

3 / 18

atlarni tashkil etadi. bilvosita xarajatlar deb ishlab chiqarishni tayyorlash va o`zlashtirish, dastgohlarni saqlash va ekspluatatsiya qilish, tsex, umumkorxona va ishlab chiqarishdan tashqaridagi xarajatlarga aytiladi. ishlab chiqarishni tayyorlash va o`zlashtirish xarajatlariga quyidagilar kiradi: -yangi ishga tushirilgan korxonalarni o`zlashtirish va foydasini ta`minlash bilan bog`liq xarajatlar; -yangi turdagi mahsulot, ilg`or texnologik jarayonlarni tayyorlash va o`zlashtirish uchun sarflangan xarajatlar; -yangi, unumli texnikani yaratganligi uchun mukofot fondi ajratmalari va boshqalar. dastgohlarni saqlash va ekspluatatsiya qilish xarajatlariga dastgohlarni joriy sozlash, tsex transporti, ish joylarining amortizatsiyasi, tsex instrumentlarini tiklash va moslash bilan bog`liq bo`lgan xarajatlar kiradi. sex xarajatlari deyilganda, tsexni boshqaruvchi xodimlarning ish haqi fondi va ijtimoiy muhofaza uchun ajratmalar, uni isitish, yoritish, suv va kanalizatsiya tarmoqlari bilan ta`minlash, ilmiy tadqiqotlar o`tkazish va hokazolar bilan bog`liq xarajatlar tushuniladi. umumkorxona xarajatlari korxonani boshqarish bilan bog`liq bo`lgan xarajatlar yig`indisidan iborat bo`lib, ularga quyidagilar kiradi: -boshqarish xarajatlari; -umumxo`jalik xarajatlari; -to`lov va ajratmalar. boshqarish xarajatlari quyidagilardan iboratdir: -zavod boshqarmasi, bo`limlar xodimlarining …

4 / 18

ar bilan o`tkaziladigan ishlab chiqarish amaliyotlariga sarflanadigan xarajatlar. mahsulot ishlab chiqarish bilan bevosita bog`liq bo`lgan xarajatlar mahsulot miqdoriga qarab to`g`ri mutanosiblikda o`zgarib (ko`payib yoki ozayib) turadi. shuning uchun ularni o`zgaruvchan xarajatlar deb yuritiladi. bilvosita xarajatlar firma (korxona)da ishlab chiqarilgan mahsulotning miqdoriga qarab o`zgarmaslik xususiyatiga ega. shuning uchun ularni doimiy yoki o`zgarmas xarajatlar deb aytiladi. shuni ham aytib o`tish kerakki, bir qancha xarajatlar ishlab chiqarishda to`g`ridan-to`g`ri qatnashmaydi. shuning uchun ularni “ishlab chiqarishdan tashqaridagi” xarajatlar deb ataladi. bunday xarajatlarga quyidagilar kiradi: -mahsulotni o`rash bilan bog`liq xarajatlar; -mahsulotni jo`natiladigan joylarga tashib borish, vagonlarga yuklash xarajatlari. ishlab chiqarish xarajatlarini doimiy ravishda kamaytira borish firma (korxona) rahbarlari, menejeri va muhandis-texnik xodimlaridan birinchi navbatda tejamkorlik bilan ish yuritishni talab qiladi. shu bilan birgalikda fan-texnika yutuqlaridan oqilona foydalanish mavjud ishlab chiqarish quvvatlaridan, xomashyo materiallaridan, yoqilg`i resurslaridan yanada to`laroq foydalanishga imkon beradi. shuningdek, yangi texnologik jarayonlarning yaratilishi va ularning joriy etilishi ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va firma (korxona) …

5 / 18

ushgan pul mablag`larini daromadlar deb ataladi. korxonaning jami daromadi asosiy faoliyatdan va asosiy bo`lmagan faoliyatdan olingan daromadlar yig`indisidan iboratdir. asosiy faoliyatdan olingan daromadlarga mahsulotlarni, ishlarni, xizmatlarni, tovar-moddiy zahiralar va boshqa aktivlarni sotishdan olingan tushumlar kiradi. daromadlarning ikkinchi turi, ya`ni asosiy bo`lmagan faoliyatdan olingan daromadlarga quyidagilar kiradi: -qimmatli qog`ozlarni qayta baholash natijasida hosil bo`lgan daromadlar; -foizlar, dividentlar va ijara haqi ko`rinishdagi daromadlar. korxona daromadining bir qismi mahsulotni ishlab chiqarish va sotish bilan bog`liq bo`lgan xarajatlarni qoplaydi, qolgan qismi korxonaning sof daromadi yoki foydasini tashkil etadi. mahsulotni sotishdan olgan tushumdan ishlab chiqarish xarajatlarini chegirib tashlagandan paydo bo`ladigan farq mahsulot sotishdan olingan yalpi foyda deb yuritiladi. mazkur ko`rsatkich, ya`ni yalpi foydadan sotish xarajatlari, ma`muriy xarajatlar va boshqa operatsion xarajatlarni ayrib tashlash yo`li bilan asosiy faoliyatdan olingan foyda aniqlanadi. korxona tomonidan boshqa xo`jalik yurituvchi sub`ektlardan olingan dividentlar, berilgan qarzlar uchun foizlar, mol-mulkni ijaraga berishdan olingan daromadlar va moliyaviy faoliyat bilan bog`liq bo`lgan boshqa daromadlar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ishlab chiqarish harajatlari tushunchasi va uning tarkibi" haqida

oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi urganch davlat unversiteti mustaqil ishi mavzu: ishlab chiqarish harajatlari tushunchasi va uning tarkibi bajardi: tekshirdi: urgench -2023 mavz ishlab chiqarish harajatlari tushunchasi va uning tarkibi reja: 1. ishlab chiqarish xarajatlarining mohiyati va turlari 2. korxona daromadlari va foydasi 3. daromadlarning o`sishida mehnat unumdorligining roli ishlab chiqarish xarajatlarining mohiyati va turlari har qanday iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish, xususan, tovar ishlab chiqarish yoki xizmatlar ko`rsatish muayyan iqtisodiy resurslar (asbob-uskuna, xomashyo, materiallar, yarim fabrikatlar, ishchi kuchi va hokazo) sotib olishni taqozo etadi. agar firma yangi tashkil etilayotgan bo`lsa, u yer ham sotib oladi yoki uni ijaraga o...

Bu fayl DOCX formatida 18 sahifadan iborat (275,2 KB). "ishlab chiqarish harajatlari tushunchasi va uning tarkibi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ishlab chiqarish harajatlari tu… DOCX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram