bolalarda vitaminlar yetishmovchiligining oqibatlari.

PPTX 11 pages 910.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 910.4 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining o’zaro aloqasi va farqi. inson tarixida tarbiya va ta’limning rivojlanish bosqichlari o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiya vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti taqdimot ishi mavzu: bolalarda vitaminlar yetishmovchiligining oqibatlari. bajardi: ____________________ qabul qildi: ________________ toshkent – 2025 ahmad yassaviy ‘’hikmat’’ lari. 1vitaminlarning o’rganilish tarixi va uning ahamiyati. 2.vitaminlar haqida umumiy tushuncha. 3.bolalarda vitaminlarning yetishmovchiligi reja: vitaminlarning o’rganilish tarixi va uning ahamiyati. bundan 130 yil ilgari odam va xayvonlar organizimini me’yor chegarada hayot kechirishi uchun organizmga karbonsuvlar, yog’lar, oqsillar va mineral moddalar va suv kirib kelsa kifoya degan fikr xukm surar edi. lekin biroz keyinroq, bu moddalardan tashqari juda kam miqdorda bo’lsada, organizm uchun zarur bo’lgan va fanga no’malum bo’lgan boshqa moddalar ham kerakligi aniqlandi. shu bilan birgalikda qadim zamonlardan boshlab oziqa tarkibida ayrim komponentlarning yetishmasligi tufayli har xil kasalliklarning kelib chiqishi ham ma’lum edi. 3 ma’lumki, qadimgi xitoyda guruch kepagi bilan …

2 / 11

ibn sino tibbiyot fanida burulish yasagan siymo hisoblanib, o’z asarlarida har xil kasaliklarni davolash yo’l-yo’riqlarini batafsil keltirib o’tgan. uning asarlarida to’la qimmatli ovqatlanish ko’p kasalliklarni oldini olish garovi ekanligi qayd qilingan bo’lib, vitaminlarning ochilishidan to’qqiz asr oldin ularning ahamiyati to’g’risidagi fikrlar bashorat qilingan. singani davolashga qaratilgan izlanishlar olib borish buyuk geografik kashfiyotlar davriga, ya’ni, xvi-xvii asrlarga to’g’ri keladi. 1601 yil dj. lankaster ingliz xarbiy dengiz floti askarlarini oziqa rasioniga limonni kiritishni taklif etdi. shuning uchun bu askarlarni keyinchalik «limon xo’rlar» deb nomlay boshladilar. biroz keyinroq ingliz shifokori dj. lind o’zining «singa haqida qissa» asarida (1757 y). «organizmni singaga chalinishdan saqlaydigan omil meva va sabzavotlardir» deb e’tirof etdi. xviii asrda raxitni davolash uchun shifokorlar triska balig’i yog’idan foydalanishgan. shu davrda ispaniya kiroli filipp v ning shifokori g.kazal (1735 y.) pellagra (italyancha-pella agrako’chadigan-po’st tashlaydigan teri) to’g’risida ma’lumot berdi. bu kasallikda oldin teri shikastlanadi, so’ng til, oshkozon–ichak yo’lining sillik pardasi yallig’lanadi va yana …

3 / 11

jribalarning korsatishicha, organizmning normal rivojlanishi va osishi uchun bu moddalarning ozi yetarli emas ekan. ovqat tarkibida qandaydir moddalarning yetishmasligi bilan sodir boladigan kasalliklar epidemik xarakterga ega bolgan. -- yapon shifokori k.takaki gosh, sut va yangi sabzavotlarda beri-beri kasalligini oldini oladigan modda bor, degan xulosaga kelgan. keyinchalik golland shifokori k.eykman yava orolida ishlab, u yerning aholisi asosan tozalangan guruch bilan ovqatlangani, tovuqlarga ham tozalangan guruch berilganda odamlardagi kabi beri-beri kasaliga oxshagan turining rivojlanishini korsatib bergan. vitaminlar haqida umumiy tushuncha. k.eykman tovuqlarni tozalanmagan guruch bilan boqishganda, ularning sogayishini kuzatgan. bu malumotlar asosida guruch postlogida davolash xususiyatiga ega bolgan nomalum modda bor degan xulosaga kelgan. haqiqatan ham, guruch postlogida odan organizmidagi normal hayotni taminlaydigan moddalar borligini isbotlab berdi. vitaminlar haqidagi talimotning rivojlanishi n.lunin nomi bilan ham bogliqdir. olim ovqat tarkibida oqsil, uglevod, yog, tuz va suvdan tashqari hayot uchun zarur bolgan almashtirib bolmaydigan qandaydir nomalum modda bor, degan xulosaga kelgan. k.funk birinchi bolib …

4 / 11

kalamush quyon va itlar uchun esa askorbin kislotasi vitamin hisoblanmaydi, chunki u bu hayvonlarning toqimalarida sintezlanadi. odam organizmida ovqat va ichak bakteriyalari vitaminlar manbai hisoblanadi. ichak bakteriyalari kop vitaminlarni ozlari sintezlaydilar va vitaminlarning organizmga tushishida muhim manba hisoblanadi. vitaminlar istemol omillari bolib, juda kam miqdorda saqlanadilar va organizmdagi biokimyoviy, fiziologik jarayonlarning normal kechishida, butun modda almashinuvining boshqarilishida qatnashadilar. modda almashinuvining buzilishi kopincha organizmga vitaminlarning kam qabul qilinishi, ovqat tarkibida bolmasligi yoki ularning organizmda hazm bolishi buzilishi bilan bogliqdir. ayrim vitaminlar ovqat bilan birga otmishdoshlar shaklida – provitaminlar korinishida boladi va ular toqimalarda vitaminlarning biologik faol shakllariga aylanadi. ichaklarda sorilganda otgan yogda eruvchi vitaminlar toqimalarda toplanadi; suvda eriydigan vitaminlar kofermentlarga aylanadi va apoferment bilan boglangan holda murakkab ferment tarkibiga kiradi. fermentlarning yashash muddati chegaralangan bolganligi sababli kofermentlar parchalanadilar va organizmdan turli metabolitlar korinishida chiqarib yuboriladi. yogda eriydigan vitaminlar ham katabolizmga uchraydi, lekin ular suvda eriydigan vitaminlarga nisbatan sekinroq parchalanadi. shu sababli …

5 / 11

00-1000 mg bo‘lishi kerak. ko‘krak yoshidagi bolalar kalsiyning yetarli miqdorini ona sutidan olishadi va bu davrda qo‘shimcha ravishda kalsiy preparatlaridan ham foydalanish kerak bo‘ladi. bolalarda vitaminlarning yetishmovchiligi. har bir bolaning normal o‘sishi va rivojlanishi uchun yetarlicha ozuqaviy moddalar kerak. yoshga bog‘liq holda organizm ehtiyojini qondirish uchun yog‘, oqsil va uglevod nisbati va sifati yetarlicha bo‘lishi zarur. bundan tashqari ovqat tarkibida vitamin-minerallar organizmga keragicha tushishi va a’zolarning o‘sishi uchun muhim. qonda kalsiyning sezilarli darajada kamayishi bolalar raxiti va uning asoratlariga olib keladi. yuqorida aytganimizdek emizikli bolalar kalsiyni ona sutidan qabul qilishadi, demak ona iste’mol qilayotgan mahsulotlar kalsiyga boy bo‘lishi zarur. bolalikning birinchi yilida kalsiy faqatgina, ovqat bilan kam miqdorda tushganligi sababli defitsitga uchramaydi, balki bola organizmida d3 vitamini yetishmasligi hisobiga ham kelib chiqadi. d3 vitamini kalsiyning so‘rilishida muhim rol o‘ynaydi. jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining ko‘rsatmasiga binoan har bir ko‘krak yoshidagi bola kuz-qish mavsumida qo‘shimcha ravishda, eritma ko‘rinishida d3 vitaminini qabul qilishi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda vitaminlar yetishmovchiligining oqibatlari."

globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining o’zaro aloqasi va farqi. inson tarixida tarbiya va ta’limning rivojlanish bosqichlari o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiya vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti taqdimot ishi mavzu: bolalarda vitaminlar yetishmovchiligining oqibatlari. bajardi: ____________________ qabul qildi: ________________ toshkent – 2025 ahmad yassaviy ‘’hikmat’’ lari. 1vitaminlarning o’rganilish tarixi va uning ahamiyati. 2.vitaminlar haqida umumiy tushuncha. 3.bolalarda vitaminlarning yetishmovchiligi reja: vitaminlarning o’rganilish tarixi va uning ahamiyati. bundan 130 yil ilgari odam va xayvonlar organizimini me’yor chegarada hayot kechirishi uchun organizmga karbonsuvlar, yog’lar, oqsillar va mine...

This file contains 11 pages in PPTX format (910.4 KB). To download "bolalarda vitaminlar yetishmovchiligining oqibatlari.", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda vitaminlar yetishmo… PPTX 11 pages Free download Telegram