biznes samaradorligi muammolari

DOC 15 pages 89.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.5 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: biznes samaradorligi muammolari. reja: 1. biznesda foyda va rentabellik 2. investitsiya faoliyati 3. biznes va tadbirkorlik xatarlari va ularni kamaytirish tadbirlari biznesda foyda va rentabellik tadbirkor foyda bermaydigan ishga qo`l urmaydi, binobarin sarf-xarajat ham qilmaydi. хarajat qilish foyda ko`rishning sharti, vositasidir. foyda ishbilarmonlik qobiliyatini ishga solib, xatarli ishga qo`l urgani uchun tadbirkorlarga tegadigan mukofotdir. foydaning ham ikki turi bor: me`yoriy (normal) foyda tabiatan tadbirkorlik faoliyati uchun olinadigan xaq hisoblanadi va xarajatlar tarkibiga kiradi. tovarlar eng past narxda, ya`ni xarajatga teng narxda sotilganda ham tadbirkor meyoriy foydani oladi; iqtisodiy foyda (sof foyda deb ham yuritiladi), miqdoran tovar va xizmatlarni sotishdan tushgan pul (daromad) bilan xarajatlar o`rtasidagi farqqa teng bo`ladi va tovarlar xarajatlardan yuqori narxda sotilganda hosil bo`ladi. iqtisodiy foydani tadbirkor va uning sheriklari oladi. sof foyda firma faoliyatining umumlashgan yakuniy ko`rsatkichidir. sof foydaga qarab firma ishiga baho bersa bo`ladi. foydaning turlari ko`p. faoliyat turiga ko`ra ishlab chiqarish, tijorat (savdo-sotiq), bank …

2 / 15

liq bo`lgan ishdan daromad topish va foyda olishni ko`zlaydilar. firmaning daromadi deganda uning pul tushumlari anglanadi. daromad foydadan ko`p bo`ladi. firma daromadi uch turga bo`linadi: a) umumiy daromad — barcha tovar va. xizmatlarni sotishdan tushgan pul. uning miqdori sotiladigan tovarlar, xizmatlar soniga va ularning bozor narxiga bog`liq. agar firma tovarni ko`p chiqarsa va yaxshi narxda sotsa, umumiy daromad ko`payadi. b) o`rtacha daromad — tovar birligini sotishdan tushgan pul. uni topish uchun umumiy daromad sotilgan tovarlar miqdoriga bo`linadi. v) me`yoriy daromad— qo`shimcha ravishda sotilgan tovardan tushadigai qo`shimcha pul. uni aniqlash uchun tushgan umumiy pul(daromad) o`simi qo`shimcha sotilgan tovarlar miqdoriga bo`linadi. bu ko`rsatkich tovarlarni qo`shimcha ishlab chiqarish umumiy daromadni qanchalik oshirishni ko`rsatadi. agar umumiy daromad xarajatga teng bo`lsa, natija nolga teng, ya`ni foyda ko`rilmaydi. хar bir firma foydani eng ko`p darajaga ko`tarishga intiladi. buning uchun tovarlarni ko`proq chiqarish shart. demak, me`yoriy.daromad ortib borishi kerak. ammo bunga erishmoq uchun hech bo`lmaganda xarajatlar o`zgarmasligi …

3 / 15

oyda shu qadar ortib boradi. хarajatlarning foydaga ta`siri mehnat unumdorligi orqali yuz beradi. foydani maksimumlashtirish yuksak mehnat unumdorligini talab etadi va iqtisodiy ravnaq (progress) ni ta`mnnlaydi. mehnat unumdorligi xarajatlarni pasaytirish orqali foydani oshiradi, shu sababli foydani ko`proq olish omili hisoblanadi. foyda firma faoliyatining moliyaviy natijasi hisoblanadi. qancha sarflab, qancha foyda ko`rilgani firma ishining samarasini belgilaydi. shu boisdan iqtisodiyotda foydalilik yoki rentabellik deb ataladigan ko`rsatkich qo`llaniladi. uni aniqlash uchun olingan foyda qilingan xarajatlar bilan taqqoslanadi va xarajatlar birligiga qancha foyda to`g`ri kelishi ma`lum bo`ladi. ishlab chiqarish rentabelligi va mahsulot rentabelligi mavjud. ishlab chiqarish rengabelligi uning naqadar foyda bsrishini ko`rsatadi. foydalilik (rentabellik) darajasi foyda normasi bo`lib; ikki usulda aniqlanishi mumkin. birinchi usulda foyda miqdori ishlab chiqarishga qo`yilgan kapitalga bo`linadi va foizlarda ifodalanadi. masalan, firma 100 million so`m kapital quyib, 16 million so`m foyda ko`rsa rentabellik quyidagicha 16 foizga teng bo`ladi. bu olingan foyda firma sarflagan kapitalini necha foiziga teng degan ma`noni bildiradi. …

4 / 15

sh uchun nimani ishlab chiqarish eng yuqori rentabellik bersa, firma shu ishga qo`l uradi. shu bois ayrim mahsulot turining rentabelligi aniqlanadi. bunga muayyan mahsulotni sotishdan kelgan foyda uni ishlab chiqarish xarajati bilan solishtiriladi. masalan, tikuvchilik firmasi foydani maksimumlashtirish uchun engi uzun va engi kalta chit ko`ylak, engi kalta trikotaj ko`ylakdan qaysi birini ko`proq chiqarsh uchun ularning rentabelligini aniqlashi kerak. agar birinchisi 12 foiz, ikkinchisi 14 foiz, uchinchisi 20 foiz rentabellik bersa, albatta firma uchinchi ko`ylakni tikishni ma`qul ko`radi yoki ikkinchi ko`ylakni ham qo`shib tikadi. rentabellik qaerda pul ko`p foyda keltirsa, uning shu erga qo`yilishini bildiradi. ammo pul egasi oz bo`lsa-da, kafolatlangan daromad topmoqchi bo`lsa, pulini rentabelliga past, ammo bexavotir foyda beruvchi sohaga yoki ko`p daromad topmoqchi bo`lsa, rentabellik yuqori bo`lgan, lekin xatarli sohaga qo`yishi mumkin. tadbirkorlik uchun foydaniig mutlaq miqdori — hissasi ham muhim. foyda massasi rentabellik darajasiga, qo`yilgan pul (kapital) miqdoriga va kapitalning aylanishiga bog`liq. agar rentabellik qanchalik yuqori …

5 / 15

firma pulining naqadar samarali ishlatilishini ko`rsatsa, foyda massasi uning iqtisodiy qudratini ifodalaydi. foyda uni topishda kim qanday hissa qushganiga qarab taqsimlanib, o`zlashtiriladi. bu ishda pul egalari o`z kapitali, ishchilar mehnati, tadbirkorlar ishbilarmonligi bilan qatnashadilar. shu sababdan ular foydani bo`lib oladilar. firmaning iqtisodiy ahvoliga qarab uning reytingi unga beriladigan baho aniqlanadi. reyting mazkur firma bnlan aloqa qiladiganlar uchun muhim axborot xizmatiii o`taydi. odatda reyting ko`rsatkichlari quyidagilarni o`z ichiga oladi: hisobotlarning ishonchli bo`lishi, rentabellik, kapital miqdori va uning aylanish tezligi, to`lov qobiliyati, raqobatbardoshlik, foydaning o`sishi va uning taqsimlanishi, tovarlarning sotilish hajmi, soliqlarni to`lay bilish, qarzdorlik, dividend olish, investitsiya qobiliyati va, nihoyat, bankrot bo`lish ehtimoli. investitsiya faoliyati tadbirkorlik ishining rivoji investitsiya talab qiladi. investitsiya bironta ishga mablag` qo`shishni, sarflashni bildiradi. investitsiya qilishdan maqsad foyda ko`rish. investitsiya keng ma`noda pul chiqadigan har qanday ishga mablag` qo`yish, tor ma`noda ishlab chiqarishning moddiy bazasini rivojlantirish, masalan, mashina-uskunalarni sotib olish, o`rnatish, yangi texnikani joriy etish, yangi bino-inshoatlarni …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biznes samaradorligi muammolari"

mavzu: biznes samaradorligi muammolari. reja: 1. biznesda foyda va rentabellik 2. investitsiya faoliyati 3. biznes va tadbirkorlik xatarlari va ularni kamaytirish tadbirlari biznesda foyda va rentabellik tadbirkor foyda bermaydigan ishga qo`l urmaydi, binobarin sarf-xarajat ham qilmaydi. хarajat qilish foyda ko`rishning sharti, vositasidir. foyda ishbilarmonlik qobiliyatini ishga solib, xatarli ishga qo`l urgani uchun tadbirkorlarga tegadigan mukofotdir. foydaning ham ikki turi bor: me`yoriy (normal) foyda tabiatan tadbirkorlik faoliyati uchun olinadigan xaq hisoblanadi va xarajatlar tarkibiga kiradi. tovarlar eng past narxda, ya`ni xarajatga teng narxda sotilganda ham tadbirkor meyoriy foydani oladi; iqtisodiy foyda (sof foyda deb ham yuritiladi), miqdoran tovar va xizmatlarni sotishdan t...

This file contains 15 pages in DOC format (89.5 KB). To download "biznes samaradorligi muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: biznes samaradorligi muammolari DOC 15 pages Free download Telegram