avstraliyaningi qlimi va ichki suvlari

PPTX 83 pages 7.4 MB Free download

83 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.4 MB

File type PPTX

Pages 83

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 83

avstraliya janubiy yarim sharda joylashganligi, o’lchamlari, o’ziga xos xususiyatlari. tarkib topish tarixi, relefi va foydali qazilmalari. avstraliya platformasining tuzilishi va uni relefda aks etganligi (g’arbiy avstraliya yassi tog’ligi, markaziy tekislik), paleozoy burmalanish mintaqasi (sharqiy avstraliya tog’lari). hozirgi vaqtdagi relef hosil qiluvchi omillar. rudali foydali qazilmalar, oltin mintaqasi, neft-gaz va ko’mir havzalari. iqlimi va ichki suvlari. iqlimini hosil qiluvchi omillar. namlik va yog’inni taqsimlanishi. iqlim mintaqalari. daryolari. “kriklar”, sho’r ko’llar, er osti suvlari (artezian havzalari). avstraliyaning iqlimi va ichki suvlari. 1avstraliyaning iqlimi. 2avstraliyaning ichki suvlari. avstraliyani shimol va shimoli-sharqdan o’rab turgan dengizlarning suv temperaturasi butun yil bo’yi +27, +28°s ga teng. marjon dengizi janubida qishda +19°s gacha, tasman dengizida esa +16 +17°s ga tushib qoladi. hind okeanida suv temperaturasi janubga tomon pasayib boradi. materikning g’arbiy qirg’oqlari yaqinidan g’arbiy avstraliya salqin oqimi o’tadi, lekin u faqat qishda paydo bo’ladi va suv hamda havo temperaturasini ko’p pasaytirib yubormaydi iqlimi. avstraliyaning va qo’shni orollarning …

2 / 83

ko’ra afrikaning 10° janubiy kenglikdan janubdagi qismiga taxminan o’xshagan sharoitda joylashgan va iqlimning tarkib topishining afrikaning shu qismidagiga o’xshagan qonuniyatlari xosdir. tinch okeanning sharqiy qismida ekvator yaqinida atmosfera sirkulyatsiyasi sharoiti yanvar bilan iyulda har holda bir xil bo’ladi. lekin g’arbda materiklar atmosfera tsirkulyatsiyasi holatini sezilarli darajada o’zgartiradi va yil fasllari orasida katta farqlarni vujudga keltiradi. iyulda ekvatorial past bosim oblasti va butun passat tsirkulyatsiyasi sistemasi shimolga suriladi. bu hol janubiy yarim shardan shimoliy yarim sharga, osiyo quruqligi tomonga havo oqimlarini vujudga keltiradi. shimoliy yarim shar passat shamollari osiyoga yaqinlashganda materik ustidagi past bosim oblasti tomonga buriladi va janubi-sharqiy yozgi mussonga aylanadi. janubiy yarim shar passat shamollari yuqoridagi sabablarga ko’ra janubi-g’arbiy ekvatorial musson shamollari ko’rinishida shimoliy yarim sharga kirib keladi. bu davrda namning asosiy massasini shimoliy yarim shar oladi, janubiy yarim sharda esa janubi-sharqiy passat o’z yo’lida tog’larga duch kelgan yerlardagina yog’in yog’adi. avstraliyaning ko’pchilik rayonlarida va orollarida bu vaqtda quruq …

3 / 83

rib keladi. janubiy yarim sharning passat shamollari avstraliya ustidagi ayniqsa intensivlashadi va tinch okeanning g’arbiy qismida hamda avstraliyaning sharqiy qirg’oqlari yaqinida deyarli to’g’ri sharqdan esib, materikning sharqiy qismiga ko’p miqdorda yog’in beradi. bu shamollar sharqiy avstraliya tog’laridan oshib o’tib, o’zgarib, nisbatan quruq havo oqimiga aylanadi. shunday qilib, yanvarda avstraliya materigining chekka qismlari va orollarga ko’p miqdorda yog’in tushadi, bu vaqtda shimoliy yarim sharda esa yog’in miqdori keskin kamayadi. avstraliyaning janubi-g’arb va janubi yanvarda janubiy hind oqeani maksimumining sharqiy chekkasi va yog’in keltirmaydigan janubiy shamollar ta’sirida bo’ladi. tasmaniyada va yangi zelandiyaning janubida qishdagi kabi yozda ham g’arbiy shamollar ko’p esadi va yomg’irlar yog’adi. orollardagi harorat sharoiti, ular ekvatordan anchagina masofada joylashgan bo’lsa ham, butun yil davomida deyarli bir xilda bo’ladi. lekin avstraliya uchun, ayniqsa uning ichki qismlari uchun yillik va xususan sutkali temperaturalar amplitudasining ancha katta bo’lishi xosdir. avstraliya va unga qo’shni orollar quyidagi iqlim mintaqalariga kiradi. mayda orollar va yangi …

4 / 83

langan. tog’larning shamolga ro’para yonbag’irlarida qishda yozdagiga nisbatan miqdori anchagina kam bo’lsa ham, lekin yog’in yog’ib turadi. rel’ef qulaylik tug’diradigan rayonlarda yillik yog’in miqdori juda ko’p. materikda temperaturaning o’zgarish amplitudasi ancha katta, lekin baribir hech bir yerda eng salqin oyning o’rtacha temperaturasi + 20°s dan pastga tushmaydi. orollarda temperaturalar farqi ekvatorial mintaqadagi kabi juda kam. avstraliyada tropik mintaqa uchun arid sharoitning ustunligi xosdir. tropik mintaqaning sharqiy qismi, ya’ni dengiz sohili va sharqiy avstraliya tog’lari, faqat shimol va janubi-sharqni hisobga olmaganda, butun yil bo’yi janubiy tinch okean maksimumining g’arbiy chekkasi hamda passat shamollari ta’sirida bo’lib, bir tekis nam iqlimga ega. avstraliyaning sharqida yog’inlar butun yil davomida ko’p yog’adi. qurg’oqchil davr bo’lmaydi, biroq yozda qishdagiga qaraganda yog’in ancha ko’p tushadi. bunga sabab shuki, yog’in keltiradigan janubi-sharqiy passat shamollari yozda qishdagiga nisbatan ancha intensiv bo’ladi. temperaturaning o’zgarish amplitudalari bu yerda avstraliyaning shimolidagiga qaraganda ancha katta bo’ladi. tog’ rel’efi ham iqlimga ta’sir ko’rsatadi. materikning …

5 / 83

ng o’zgarishiga odatda shimoldan juda qizigan havoning kirib kelishi sabab bo’ladi, bu havo haroratini +40°s gacha ko’tarib yuboradi. lekin ko’pincha janubdan salqin va nam shamollar kelib, issiq havo bilan almashinadi. avstraliyaning janubi-sharqida tasmaniyaning shimoli va yangi zelandiyada iqlim bir tekis nam, eng ko’p yog’ingarchilik yoz oyiga to’g’ri keladi; yog’inni bevosita okeandan esadigan sharqiy hamda shimoli-sharqiy shamollar keltiradi. qishki yog’inlar qutbiy front bilan bog’liq. bu yerlar tropik o’lkadan asosan qishki o’rtacha temperaturaning pastroq ( + 5, +10°s) ekanligi bilan farq qiladi. tog’larda -20°s gacha sovuq bo’ladi. avstraliya janubiy sohilining o’rta qismi eyr ko’lining har ikkala tomonida yog’in juda kam tushadi va harorat turli fasllarda bir-biridan ancha farq qiladi. u yerda qishda yog’ingarchilik kam bo’ladi. tasmaniyaning va yangi zelandiyaning janubiy qismlari mo’tadil mintaqaga kiradi. bu orollarning iqlim sharoiti juda sernamligi va haroratning bir xilligi bilan farqlanadi. fasliy shamollarning doimiy ta’siri tufayli g’arbiy sohillarda va tog’larning g’arbiy yonbag’irlarida ayniqsa ko’p yog’in tushadi. yoz …

Want to read more?

Download all 83 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avstraliyaningi qlimi va ichki suvlari"

avstraliya janubiy yarim sharda joylashganligi, o’lchamlari, o’ziga xos xususiyatlari. tarkib topish tarixi, relefi va foydali qazilmalari. avstraliya platformasining tuzilishi va uni relefda aks etganligi (g’arbiy avstraliya yassi tog’ligi, markaziy tekislik), paleozoy burmalanish mintaqasi (sharqiy avstraliya tog’lari). hozirgi vaqtdagi relef hosil qiluvchi omillar. rudali foydali qazilmalar, oltin mintaqasi, neft-gaz va ko’mir havzalari. iqlimi va ichki suvlari. iqlimini hosil qiluvchi omillar. namlik va yog’inni taqsimlanishi. iqlim mintaqalari. daryolari. “kriklar”, sho’r ko’llar, er osti suvlari (artezian havzalari). avstraliyaning iqlimi va ichki suvlari. 1avstraliyaning iqlimi. 2avstraliyaning ichki suvlari. avstraliyani shimol va shimoli-sharqdan o’rab turgan dengizlarning suv tem...

This file contains 83 pages in PPTX format (7.4 MB). To download "avstraliyaningi qlimi va ichki suvlari", click the Telegram button on the left.

Tags: avstraliyaningi qlimi va ichki … PPTX 83 pages Free download Telegram