din madaniyat fenomeni

PPT 23 стр. 2,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 23
2-mavzu: markaziy osiyo dinlari tarixi mavzu: din madaniyat fenomeni. 1. din, dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya xudojo‘ylik tushunchalarining ma’nosi va ularning o‘zaro aloqasi. 2. diniy e’tiqod va ratsionallik. 3. dunyo mamlakatlari va o‘zbekistonda vijdon erkinligi xaqidagi qonun qabul qilinishining ijtimoiy madaniy ahamiyati. 4. жаҳон динлари тарихи ва таълимоти. qadimgi turkiylar eʼtiqodiga koʼra, osmon xudosi “tangri” butun borliq ustidan yagona hukmdor hisoblanib, mil.avv. 2-ming yillik oxiri va 1-ming yillikda vujudga kelgan.. baʼzi olimlar tangrichilikda “olqish” (“qoʼshiqlar toʼplami”) yozma manbasi boʼlgani va unda tangrichilik aqidasi, marosimlari va ibodat qilish tartiblari bayon etilganini taʼkidlashadi. milodiy iv–v asrlarga oid oʼrxun enasoy yodgorliklari bitiklarida tangri yagona, azaliy, abadiy, hayot beruvchi, yaratuvchi, oʼldiruvchi, hukm qiluvchi, yordam beruvchi, jazolovchi, bandaning duosini qabul qiluvchi, himoya qiluvchi va magʼfiratiga oluvchi, hamma narsani biluvchi, insonlarga ilm beruvchi va yoʼl koʼrsatuvchi sifatlar bilan maqtalgan. bundan tashqari ularga hoqonlarni taxtga chiqargan va mustaqil davlat tuzishlariga yordam bergan ham tangri ekani qayd etilgan. …
2 / 23
zilganidan kelib chiqib, uning vatani midiya (hozirgi eron hududi) deb hisoblaydilar. koʼpchilik tarixchilar esa “аvesto”da xorazm zardushtning vatani, аxura–mazda bilan aloqa bogʼlangan va ozarxurra (muqaddas olov) birinchi bor yoqilgan joy ekani qayd qilinganiga asoslanib, xorazmni eʼtirof etadilar. zardushtiylik dafn marosimi oʼziga xos boʼlib, oʼlganlar bir necha past, baland “sukut minoralari”– daxmalarga solinadi, u yerda murdalarning goʼshtlarini qushlar yeb, suyaklarini tozalaydi. goʼshtdan tozalangan suyaklar maxsus sopol idishlar – “ossuariy”larga olinadi. zardushtiylik dini jahon miqyosida eng qadimgi dinlardan biri hisoblanib, miloddan avvalgi vii-vi asrlarda markaziy osiyo, ozarbayjon, eron va kichik osiyo xalqlari unga eʼtiqod qilganlar. “аvesto” zardushtiylikning asosiy manbasi va muqaddas kitobi hisoblanadi. dualistik dinlarning eng yirigi boʼlgan moniylikka surayk ibn fatak (216 – 276) tomonidan asos solingan. uning arabiylashtirilgan toʼliq nomi x–asr arab manbalarida moniy – surayk ibn fatak shaklida zikr qilingan. ushbu din qadimgi bobil dinlari, yahudiylik, xristianlik, buddaviylik va zardushtiylikning diniy taʼlimotlari asosida vujudga kelgan. oʼz davrida moniylik gʼarbda …
3 / 23
balarda “yahudiy”, “ibroniy” va “isroil oʼgʼillari” kabi nomlar bilan tilga olinadi. bani isroilning 12 qabilasiga asos solgan, deb hisoblanadigan ishoq paygʼambarning oʼgʼli yaʼqubning 12 oʼgʼlidan birining ismi “yahuda” boʼlgan degan taxmindan kelib chiqqan holda uning ismiga monand ravishda “yahudiy” atamasi shakllangan. yahudiylik oʼrta asrlarda yevropa va vizantiya imperiyasida ayovsiz siquvga olinib, quvgʼin qilingan bir paytda, markaziy osiyoda boshqa dinlar qatori teng huquqqa ega boʼlgan. maʼlumotlarga koʼra, ilk sinagoga buxoroda viii asrda qurilgan. bugungi kunda yahudiylar asosan buxoro, samarqand va toshkent kabi yirik shaharlarda istiqomat qiladilar. mamlakatimizda аdliya vazirligidan roʼyxatdan oʼtgan 8 ta yahudiy sinagogasi, 5 ta yahudiy milliy–madaniy markazi, shuningdek, yahudiylar tarixi muzeyi faoliyat olib bormoqda. buddaviylik buddaviylik miloddan avvalgi vi–v asrlarda shimoliy hindistonda vujudga keldi. buddaviylikning asoschisi siddhartha (sanskritcha “ezguliklar keltiruvchi”) gautama shakʼyamuni (mil. av. 567–488 y.) real tarixiy shaxs boʼlib, hindiston va nepal chegarasidagi kapilavasta viloyatining shakʼya qabilasi hukmdori oilasida tugʼilgan. “budda” (sanskritcha – xotirjam, nurlangan, oliy haqiqatga …
4 / 23
mazkur din izdoshlari soni boʼyicha dunyoda birinchi oʼrinda turib, xristianlik taʼlimotining paydo boʼlishi iso masih shaxsi bilan bogʼliq. falastinning nazaret qishlogʼida bokira qiz maryamdan xudoning amri bilan dunyoga keldi. xristianlik dinining markaziy osiyo hududiga kirib kelishi birinchisi, milodning iii asrlaridan to bugungi kunga qadar xristianlikni targʼib etuvchi missionerlarning targʼibotchilik harakati ikkinchi yoʼl, mintaqaning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi va xristian diniga eʼtiqod qiluvchi aholining ushbu mintaqaga koʼplab koʼchib kelishi orqali amalga oshgan. zardushtiylikda imon quyidagilargaasoslanadi: ezgu o’y ezgu so’zezgu amal xristianlik dinining eng yirik yoʼnalislari: katolik pravoslavprotestant
5 / 23
din madaniyat fenomeni - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "din madaniyat fenomeni"

2-mavzu: markaziy osiyo dinlari tarixi mavzu: din madaniyat fenomeni. 1. din, dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya xudojo‘ylik tushunchalarining ma’nosi va ularning o‘zaro aloqasi. 2. diniy e’tiqod va ratsionallik. 3. dunyo mamlakatlari va o‘zbekistonda vijdon erkinligi xaqidagi qonun qabul qilinishining ijtimoiy madaniy ahamiyati. 4. жаҳон динлари тарихи ва таълимоти. qadimgi turkiylar eʼtiqodiga koʼra, osmon xudosi “tangri” butun borliq ustidan yagona hukmdor hisoblanib, mil.avv. 2-ming yillik oxiri va 1-ming yillikda vujudga kelgan.. baʼzi olimlar tangrichilikda “olqish” (“qoʼshiqlar toʼplami”) yozma manbasi boʼlgani va unda tangrichilik aqidasi, marosimlari va ibodat qilish tartiblari bayon etilganini taʼkidlashadi. milodiy iv–v asrlarga oid oʼrxun enasoy yodgorliklari bit...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPT (2,8 МБ). Чтобы скачать "din madaniyat fenomeni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: din madaniyat fenomeni PPT 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram